thumb|250px|Tirunesh Dibaba podczas mistrzostw świata w Osace (2007) Tirunesh Dibaba (amh. ጥሩነሽ ዲባባ, ur. 1 czerwca 1985 w Bekoji) – etiopska lekkoatletka specjalizująca się w biegach długich.

Czterokrotnie startowała w igrzyskach olimpijskich (Ateny 2004, Pekin 2008, Londyn 2012 oraz Rio de Janeiro 2016) zdobywając sześć medali, w tym trzy złote. Pięciokrotnie stawała na najwyższym stopniu podium mistrzostw świata. 6 czerwca 2008 roku podczas mityngu cyklu Golden League Bislett Games w Oslo czasem 14:11,15 ustanowiła rekord świata w biegu na 5000 metrów, który przetrwał do 7 października 2020 roku. Jest to aktualnie piąty wynik w historii światowej lekkoatletyki na tym dystansie.

Jest żoną dwukrotnego wicemistrza olimpijskiego z Aten i Pekinu w biegu na 10 000 m Sileshiego Sihine’a, którego poślubiła w październiku 2008 w obecności kilku tysięcy fanów. Jej siostry to – Genzebe Dibaba i Ejegayehu Dibaba.

Kariera Pierwszym występem międzynarodowym były dla Etiopki przełajowe mistrzostwa świata w 2001 roku, podczas których zajęła 5. miejsce w biegu juniorów i zdobyła złoto w ramach rywalizacji drużynowej juniorek.

Najbardziej znaczącymi sukcesami biegaczki są cztery złote medale mistrzostw świata, które zdobyła w 2003, 2005 (dwa krążki) oraz 2007. Podczas czempionatu w Paryżu (2003) pokonała na ostatnich metrach Hiszpankę Martę Domínguez oraz Kenijkę Edith Masai. Dwa lata później Dibaba stała się pierwszą kobietą, która wygrała podczas jednych mistrzostw świata biegi na 5000 i 10 000 metrów. Dzięki zdobyciu złota na 10 000 m w Osace zapisała się w historii jako pierwsza w historii obrończyni mistrzowskiego tytułu na tym dystansie.

W roku 2004 zdobyła swój pierwszy olimpijski medal. Dibaba w biegu na 5000 m została pokonana przez swoją koleżankę z reprezentacji Meseret Defar oraz Kenijkę Isabella Ochichi. Niektórzy komentatorzy uznali ten wynik za rozczarowanie, ale 19 letnia wówczas biegaczka została najmłodszą w historii Etiopii medalistką igrzysk olimpijskich.

W 2006 roku wygrała pięć z sześciu mityngów Golden League.

Dibaba wygrała dwa biegi podczas igrzysk olimpijskich w Pekinie. W rywalizacji na 10 000 metrów ustanowiła – 15 sierpnia – nowy rekord olimpijski czasem 29:54,66. Etiopka poprawiła tym samym dotychczasowy rekord należący od 2000 roku do jej kuzynki Derartu Tulu. Rezultat Dibaby to także nowy rekord Afryki. Tydzień później – 22 sierpnia – zdobyła złoty medal w biegu na 5000 metrów z czasem 15:41,40. Dwa złota zdobyte w Pekinie oznaczały, że Etiopka została pierwszą kobietą, która podczas jednych igrzysk wygrała biegu na 5000 i 10 000 metrów.

Na koniec sezonu 2008 wygrała prestiżowy plebiscyt Track & Field Athlete of the Year.

W związku z kontuzją, w sezonie 2009, nie mogła wystartować w przełajowych mistrzostwach świata w Ammanie oraz mistrzostwach świata na stadionie w Berlinie. 15 listopada 2009 w Nijmegen wynikiem 46:28 ustanowiła rekord świata w biegu na 15 kilometrów.

Sezon 2011 straciła z powodu kontuzji.

Podczas igrzysk w Londynie zdobyła złoty medal w biegu na 10 000 metrów oraz brązowy na dystansie 5000 metrów. W 2013 została mistrzynią świata na dystansie 10 000 metrów. Trzy lata później na tym samym dystansie wywalczyła brązowy medal olimpijski w Rio de Janeiro, natomiast rok później w Londynie została wicemistrzynią świata.

W przeciągu swojej kariery wielokrotnie zdobywała medale przełajowych mistrzostw świata w kategorii juniorów, seniorów oraz w rywalizacji drużynowej. Stawała także na podium mistrzostw Afryki.

Osiągnięcia Rok Impreza Miejsce Lokata Konkurencja Wynik2001 Mistrzostwa świata w biegach przełajowych Ostenda 5. miejsce bieg juniorek 22,082001 Mistrzostwa świata w biegach przełajowych Ostenda 16px 1. miejsce drużyna juniorek 2002 Mistrzostwa świata w biegach przełajowych Dublin 16px 2. miejsce bieg juniorek 20,142002 Mistrzostwa świata juniorów Kingston 16px 2. miejsce bieg na 5000 m 15:55,992003 Mistrzostwa świata w biegach przełajowych Lozanna 16px 1. miejsce bieg juniorek 20,212003 Mistrzostwa świata w biegach przełajowych Lozanna 7. miejsce bieg krótki 12,542003 Mistrzostwa świata Paryż 16px 1. miejsce bieg na 5000 m 14:51,722003 Światowy finał lekkoatletyczny IAAF Monako 3. miejsce bieg na 5000 m 14:57,872004 Mistrzostwa świata w biegach przełajowych Bruksela 16px 2. miejsce bieg krótki 13.092004 Igrzyska olimpijskie Ateny 16px 3. miejsce bieg na 5000 m 14:51,832005 Mistrzostwa świata w biegach przełajowych Saint-Étienne 16px 1. miejsce bieg krótki 13,152005 Mistrzostwa świata w biegach przełajowych Saint-Étienne 16px 1. miejsce bieg juniorów 26,342005 Mistrzostwa świata Helsinki 16px 1. miejsce bieg na 5000 m 14:38,592005 Mistrzostwa świata Helsinki 16px 1. miejsce bieg na 10 000 m 30:24,022005 Światowy finał lekkoatletyczny IAAF Monako 2. miejsce bieg na 5000 m 14:46,842006 Mistrzostwa świata w biegach przełajowych Fukuoka 16px 1. miejsce bieg juniorek 25:212006 Mistrzostwa świata w biegach przełajowych Fukuoka DNF bieg krótki 2006 Mistrzostwa Afryki Bambous 16px 2. miejsce bieg na 5000 m 15:56,042006 Światowy finał lekkoatletyczny IAAF Stuttgart 2. miejsce bieg na 3000 m 8:34,742006 Światowy finał lekkoatletyczny IAAF Stuttgart 1. miejsce bieg na 5000 m 16:04,772006 Puchar świata Ateny 1. miejsce bieg na 3000 m 8:33,782007 Mistrzostwa świata w biegach przełajowych Mombasa 16px 2. miejsce bieg seniorek 26:472007 Mistrzostwa świata Osaka 16px 1. miejsce bieg na 10 000 m 31:55,412008 Mistrzostwa świata w biegach przełajowych Edynburg 16px 1. miejsce bieg seniorek 25:102008 Mistrzostwa Afryki Addis Abeba 16px 1. miejsce bieg na 10 000 m 32:49,082008 Igrzyska olimpijskie Pekin 16px 1. miejsce bieg na 5000 m 15:41,402008 Igrzyska olimpijskie Pekin 16px 1. miejsce bieg na 10 000 m 29:54,662009 Światowy finał lekkoatletyczny IAAF Saloniki 2. miejsce bieg na 5000 m 15:25,922010 Mistrzostwa świata w biegach przełajowych Bydgoszcz 4. miejsce bieg seniorek 24:382010 Mistrzostwa świata w biegach przełajowych Bydgoszcz 16px 2. miejsce drużyna seniorek 2010 Mistrzostwa Afryki Nairobi 16px 1. miejsce bieg na 10 000 m 31:51,392012 Igrzyska olimpijskie Londyn 16px 1. miejsce bieg na 10 000 m 30:20,752012 Igrzyska olimpijskie Londyn 16px 3. miejsce bieg na 5000 m 15:05,152013 Mistrzostwa świata Moskwa 16px 1. miejsce bieg na 10 000 m 30:43,352016 Igrzyska olimpijskie Rio de Janeiro 16px 3. miejsce bieg na 10 000 m 29:42,562017 Mistrzostwa świata Londyn 16px 2. miejsce bieg na 10 000 m 31:02,69

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Etiopscy długodystansowcy Kategoria:Etiopscy medaliści olimpijscy Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 2004 Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 2008 Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 2012 Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 2016 Kategoria:Lekkoatleci na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2004 Kategoria:Lekkoatleci na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2008 Kategoria:Lekkoatleci na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2012 Kategoria:Lekkoatleci na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2016 Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Lekkoatletyce 2003 Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Lekkoatletyce 2005 Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Lekkoatletyce 2007 Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Lekkoatletyce 2013 Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Lekkoatletyce 2017 Kategoria:Urodzeni w 1985