Helen Hayes MacArthur (z domu Brown, ur. 10 października 1900 w Waszyngtonie, zm. 17 marca 1993 w Nyack) – amerykańska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna, nazywana „pierwszą damą amerykańskiego teatru”.
Jedna z laureatek EGOT, czyli czterech najważniejszych nagród amerykańskiego przemysłu rozrywkowego: Oscara (1932, 1970), Emmy (1953), Grammy (1976) oraz Tony (1947, 1958, nagroda specjalna w 1980). Ponadto laureatka potrójnej korony aktorstwa (Oscara, Emmy i Tony).
Życiorys Urodziła się jako Helen Hayes Brown. Jej matka Catherine Estelle (z domu Hayes) była aspirującą aktorką występującą z objazdową trupą. Ojciec Francis van Arnum Brown miał kilka zawodów: m.in. sprzedawcy i rzeźnika. Hayesowie byli imigrantami katolickimi z Irlandii, skąd uciekli przed klęską głodu, która nawiedziła ten kraj. Matka Helen była córką siostrzenicy znanej irlandzkiej śpiewaczki Catherine Hayes.
Debiutem Helen w filmie dźwiękowym był obraz Grzech Madelon Claudet, za który otrzymała Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej. W następnych latach grywała w filmach u boku takich gwiazd jak Cary Grant czy Myrna Loy.
W 1935 roku powróciła do grania na Broadwayu, gdzie przez trzy lata grała w sztuce Victoria Regina. Występowała również w serialach telewizyjnych w jednoodcinkowych rolach. Do filmu powróciła w latach 50. Wystąpiła m.in. w Anastazji u boku Ingrid Bergman, gdzie wcieliła się w rolę Marii Fiodorownej. Aktorka za rolę otrzymała nominację do Złotego Globu. W 1970 roku otrzymała drugiego w karierze Oscara za rolę drugoplanową w dreszczowcu Port lotniczy. Aktorka wcieliła się w filmie w rolę Ady Quonsett, emerytki jeżdżącej „na gapę” samolotami. Ostatnią rolą Hayes na szklanym ekranie było wcielenie się w kilku filmach telewizyjnych w postać jednej z bohaterek powieści Agathy Christie – Jane Marple.
Helen Hayes zmarła w dniu św. Patryka, 17 marca 1993 roku z powodu niewydolności serca. Została pochowana w Oak Hill Cemetery w Nyack w stanie Nowy Jork. Aktorka Lillian Gish uczyniła Hayes spadkobierczynią swoich nieruchomości, lecz Hayes przeżyła Gish tylko o miesiąc.
8 lutego 1960 otrzymała dwie własne gwiazdy w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdujące się przy 6258 Hollywood Boulevard (film) i 6549 Hollywood Blvd. (radio).
Filmografia Filmy fabularne
Nagrody Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza aktorka drugoplanowa: 1971 Port lotniczy Najlepsza aktorka pierwszoplanowa: 1932 Grzech Madelon Claudet Nagroda Emmy Najlepsza aktorka: 1953 Not a Chance Nagroda Grammy Najlepszy album z czytanym tekstem: 1976 Great American Documents Nagroda Tony Najlepsza aktorka w sztuce: 1957 Time Remembered 1946 Happy Birthday Vernon Rice-Drama Desk Award: 1967 The Show-Off 1980 Lawrence Langner Memorial Award
Zobacz też Lista laureatów co najmniej dwóch aktorskich Oscarów
Przypisy
Linki zewnętrzne
strona archiwalna
Kategoria:Amerykańskie aktorki filmowe Kategoria:Amerykańskie aktorki teatralne Kategoria:Laureaci EGOT Kategoria:Laureaci potrójnej korony aktorstwa Kategoria:Laureaci Nagrody Grammy Kategoria:Laureatki Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej Kategoria:Laureatki Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej Kategoria:Laureatki Pucharu Volpiego dla najlepszej aktorki Kategoria:Laureaci nagrody Tony Kategoria:Odznaczeni Prezydenckim Medalem Wolności Kategoria:Odznaczeni National Medal of Arts Kategoria:Urodzeni w 1900 Kategoria:Zmarli w 1993 Kategoria:Laureaci Kennedy Center Honors Kategoria:Ludzie urodzeni w Waszyngtonie