Malowane kościoły w regionie Trodos – kościoły z okresu bizantyjskiego w regionie Trodos na Cyprze, charakteryzujące się wnętrzami bogato zdobionymi freskami.

W 1985 roku 9 kościołów zostało wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W 2001 roku wpis rozszerzono o kościół Ajia Sotira tu Soteros w miejscowości Palechori.

Opis Chrześcijaństwo na Cyprze zaczęło rozwijać się od czasu przybycia św. Pawła na wyspę. Prawdopodobnie apostoł w czasie swojej pierwszej podróży misyjnej z Barnabą i Herakliuszem dotarł w góry Trodos. Wtedy w regionie powstały pierwsze świątynie chrześcijańskie.

W regionie Trodos znajduje się duża liczba kościołów i klasztorów z okresu Cesarstwa Bizantyńskiego, które podbiło Cypr w 965 roku. Świątynie o prostych bryłach, kryte są dwuspadowym dachem. Ich wnętrza są bogato dekorowane freskami. Jedne z najważniejszych cykli malowideł to XII-wieczne freski w świątyni Panajia Forbiotisa w Nikitari oraz w świątyni Panajia tu Araka we wsi Lagudera stanowiące doskonały przykład sztuki monumentalnej z okresu Komnenów. Wysokiej jakości freski z XII i XIV wieku zachowały się m.in. w Panajia tu Mutula. Późnobizantyjskie malowidła – w stylu rozwijającym się po upadku cesarstwa – znajdują się m.in. w świątyni Archangelos Michail (1474) oraz w kościele Timios Stawros tu Ajasmati (1494).

W 1985 roku 9 kościołów zostało wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W 2001 roku wpis rozszerzono o kościół Ajia Sotira tu Soteros w miejscowości Palechori. W 2002 roku kościół Panajia Chrisokurdaliotisa w Spilii został wpisany na cypryjską listę informacyjną UNESCO – listę obiektów, które Cypr zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa.

W regionie znajduje się wiele innych kościołów i zespołów klasztornych, w tym klasztor Kikos, które nie zostały wpisane na listę UNESCO.

Kościoły wpisane na listę UNESCO Poniższa tabela przedstawia kościoły w regionie Trodos wpisane na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO:

Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Wezwanie świątyni – transliteracja nazwy greckiej; Położenie – miejscowość; współrzędne geograficzne; Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu. Nr ref.Wezwanie świątyni Widok z zewnątrz WnętrzePołożenieOpis 351-001 Ajos Nikolaos tis Stejis 130x130px 130x130pxKakopetria Kościół zbudowany w XI wieku, ok. 5 km na północ od wsi Kakopetria, jedyny zachowany budynek dawnego zespołu klasztornego. Jego wnętrze zdobią freski z okresu od XI do XVII wieku. 351-002 Ajos Joanis Lambadistis 130x130px 130x130px Kalopanajotis Zespół klasztorny wybudowany w XI wieku we wsi Kalopanajotis słynącej ze źródeł siarkowych. Obejmuje dwie cerkwie i kaplicę ozdobione freskami z okresu od XIII do XV wieku. 351-003 Panajia tis Asinu(Panagia Phorviotissa) 130x130px 130x130px Nikitari Świątynia w pobliżu miejscowości Nikitari wzniesiona na początku XII w. Jej nazwa wywodzi się od greckiego miasta Asine, założonego w XI w. p.n.e. na południe od współczesnej wioski. Świątynia została zbudowana na planie prostokąta z niszami po obu stronach; przykryta dwuspadowym dachem krytym płaskimi dachówkami. We wnętrzu zachowała się większość oryginalnych fresków. Pierwotnie była kaplicą rodową bizantyjskiego stratega Nikeforosa Magistrosa (zm. 1115). W kolejnych latach była w posiadaniu pobliskiego klasztoru w Forbii. Spośród malowideł wyróżnia się przedstawienie Chrystusa chodzącego po wodzie w otoczeniu aniołów. 351-004 Panajia tu Araka 130x130px 130x130px Lagudera Świątynię wzniesiono przed 1191 rokiem na skraju wsi Lagudera. W jej wnętrzu zachowały się freski o jaskrawych kolorach. W kopule umieszczono malowidło przedstawiające majestatyczną postać Chrystusa Pantokratora. 351-005 Panajia tu Mutula 130x130px Mutulas Niewielka świątynia z 1280 roku. Jeden z najwcześniejszych przykładów kaplic bizantyjskich krytych drewnianym dachem. Wnętrze świątyni ozdabiają freski pochodzące z czasu budowy. 351-006 Archangelos Michail 130x130px 130x130px Pedulas Świątynia wzniesiona w stylu późnobizantyjskim w 1474 roku. 351-007 Timios Stawros 130x130px 130x130px Pelendri Świątynia z przełomu XIII i XIV wieku, z wnętrzem zdobionym freskami. 351-008 | Panajia tis Poditu 130x130px 130x130px Galata Świątynia z 1502 roku, część dawnego kompleksu klasztornego. Jej wnętrza zdobią freski stanowiące połączenie stylu włoskiego i bizantyjskiego. Panajia Teotokos 130x130px 130x130px Galata 351-009 Timios Stawros tu Ajasmati 130x130px 130x130px Platanistasa Świątynia ok. 3 km od wsi Platanistasa, wzniesiona w XV w., której wnętrza zdobi najlepiej zachowany cykl fresków z drugiej połowy XV wieku na Cyprze. 351-010 Metamorfosis tu Sotiros(Ajia Sotira) 130x130px 130x130px Palechori Świątynia wzniesiona w XVI wieku, której wnętrza zdobią freski z okresu budowy.

Zobacz też Cerkiew św. Paraskiewy w Jeroskipu

Przypisy

Kategoria:Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO na Cyprze Kategoria:Architektura bizantyńska Kategoria:Zabytki Cypru