Irena Aleksandrowna Romanowa, zam. Jusupowa, ros. Ирина Александровна Романова, Юсупова (ur. 3 lipca 1895 w Peterhofie; zm. 26 lutego 1970 w Paryżu) – rosyjska arystokratka, księżniczka krwi imperatorskiej, księżna jako żona Feliksa Jusupowa.
Życiorys Urodziła się jako najstarsze dziecko wielkich książąt Aleksandra Mikołajewicza (1866–1933) i Kseni Aleksandrownej (1875–1960) Romanowów, za panowania swojego wuja Mikołaja II. Wychowywała się w Pałacu Zimowym w Petersburgu wraz z sześcioma braćmi: Andrzejem, Fiodorem, Nikitą, Dymitrem (1901–1980), Rościsławem i Wasylem. Z powodu sporu jej ojca z carem wokół niepowodzeń wojny z Japonią, w 1906 zamieszkała wraz z rodziną na południu Francji. Pomimo licznych romansów obojga ich rodziców, Irena wychowywała się szczęśliwie. Otrzymała staranne wykształcenie, biegle władając językiem angielskim i francuskim.
W 1910 powróciła do Petersburga, gdzie cztery lata później wyszła za mąż za Feliksa Jusupowa. W chwili wybuchu I wojny światowej przebywała w Berlinie, będąc wraz z mężem w podróży poślubnej. Jusupowowie zostali internowani, wobec czego Irena interweniowała u swojej kuzynki Cecylii z Meklemburgii-Schwerinu.
Została zaangażowana przez męża w spisek mający na celu zamordowanie Grigorija Rasputina, jednak ostatecznie nie wzięła w nim udziału.
Po rewolucji rosyjskiej Irina wraz z mężem udała się do Paryża. Nie prowadzili tam tak wystawnego życia, jak w Rosji, ale też nie brakowało im niczego. Założyli dom mody Irfe (akronim utworzony z pierwszych liter ich obojga), który jednak szybko podupadł, gdyż Jusupowowie nie mieli zmysłu do interesów.
Rodzina 22 lutego 1914 w Pałacu Aniczkowskim wyszła za mąż za Feliksa Feliksowicza Jusupowa (1887–1967), syna Feliksa Sumarokowa-Elston (1856–1928), księcia Jusupow. Pomimo książęcego tytułu rodziny męża, małżeństwo zostało uznane za morganatyczne, wobec czego Irena zrzekła się praw do dziedziczenia tronu w imieniu własnym i swoich przyszłych potomków. Para miała jedyną córkę Irinę Feliksownę zw. Bébé (1915–1983).
Genealogia Prapradziadkowiecar Rosji Paweł
(1754-1801)
∞1776
Maria Fiodorowna
(1759–1828)kr. Prus Fryderyk Wilhelm III
(1770–1840)
∞ 1793
Ludwika Augusta Meklemburska
(1776–1810)w. ks. Badenii Karol Fryderyk
(1728–1811)
∞ 1787
Ludwika Karolina Geyer von Geyersberg
(1768–1820)kr. Szwecji Gustaw IV Adolf
(1778–1837)
∞1797
Fryderyka Dorota von Hochberg
(1781–1826)car Rosji Mikołaj I Pałkin
(1796–1855)
∞1817
Aleksandra Fiodorowna
(1798–1860)w. ks. Hesji Ludwik II
(1777–1848)
∞1804
Wilhelmina Ludwika Badeńska
(1788–1836)Fryderyk Wilhelm Glücksburg(1785–1831) ∞1810
Ludwika Karolina Heska
(1789–1867)Wilhelm Heski(1787–1867) ∞1810
Ludwika Karolina Oldenburg
(1789–1864)Pradziadkowiecar Rosji Mikołaj I Pałkin
(1796–1855)
∞1817
Aleksandra Fiodorowna
(1798–1860)w. ks. Badenii Leopold
(1790–1852)
∞ 1819
Zofia Wilhelmina von Holstein-Gottorp
(1801–1865)car Rosji Aleksander II
(1818–1881)
∞1841
Maria Aleksandrowna
(1824–1880)kr. Danii Chrystian IX
(1818–1906)
∞1842
Ludwika Wilhelmina Heska
(1817–1898)DziadkowieMichał Nikołajewicz Romanow (1832–1909) ∞1857
Olga Fiodorowna (1838–1891)car Rosji, Aleksander III (1845–1894) ∞1866
Maria Fiodorowna (1847–1928)RodziceAleksander Michajłowicz Romanow (1866–1933) ∞1894
Ksenia Aleksandrowna Romanowa (1875–1960)Irena Aleksandrowna Romanowa (1895–1970)
Przypisy
Irina Aleksandrowna Kategoria:Rosyjscy arystokraci Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1970 Kategoria:Ludzie urodzeni w Peterhofie