thumb|240px|Billy Dee Williams na Phoenix Comicon (2011) William December Dee „Billy” Williams Jr. (ur. 6 kwietnia 1937 w Nowym Jorku) – amerykański aktor, artysta malarz, piosenkarz i scenarzysta, określany jako „czarny Clark Gable”, znany przede wszystkim jako odtwórca roli Lando Calrissiana w trzech częściach sagi Gwiezdne wojny: Imperium kontratakuje, Powrót Jedi i Skywalker. Odrodzenie.
W 1985 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 1521 Vine Street.
Życiorys Wczesne lata Urodził się na nowojorskim Manhattanie jako jeden z bliźniaków z siostrą Lorettą. Jego rodzice byli czarnoskórzy. Jego ojciec, William December Williams Sr., pracował jako dozorca i pochodził z Teksasu, a matka Loretta Anne/Eve (z domu Scott) była operatorką windy i pochodziła z Montserrat, wyspy na Karaibach. Dorastał w Harlemie wychowywany przez babkę ze strony matki, gdy jego rodzice pracowali. W 1945, w wieku ośmiu lat zadebiutował na scenie Broadwayu u boku austriackiej aktorki Lotte Lenyi w przedstawieniu Płonąca pochodnia Florencji (The Firebrand of Florence). Poznawał tajniki aktorstwa w nowojorskim Harlem Actors Workshop.
Kariera W 1960 wystąpił w sztuce Wspaniały świat (The Cool World). Ukończył nowojorską szkołę średnią Fiorello H. LaGuardia High School of Music & Art and Performing Arts, a następnie kontynuował naukę w National Academy of Fine Arts and Design w Nowym Jorku i Harlem Actors Workshop, gdzie nauczycielem był Sidney Poitier.
Po kinowym debiucie w dramacie Ostatni gniewny człowiek (The Last Angry Man, 1959), w 1961 Williams nagrał longplay jazzowy wydany przez Prestige Records pt. Let’s Misbehave, na którym zaśpiewał kilka standardów. Album w tym czasie okazał się sukcesem komercyjnym i zakwalifikował się do legendarnej wytwórni Motown 25: Yesterday, Today, Forever (1983).
W 1963 grał w spektaklu off-broadwayowskim The Blue Boy in Black. Pojawił się na małym ekranie w prestiżowych serialach: CBS Obrońcy (The Defenders, 1964), operze mydlanej NBC Inny świat (Another World, 1964), CBS Pielęgniarki (The Nurses, 1965), operze mydlanej CBS Guiding Light (1966) jako dr Jim Frazier. W 1967 wystąpił na broadwayowskiej scenie w musicalu Hallelujah, Baby!. Za rolę Gale’a Sayersa, zawodnika drużyny futbolu amerykańskiego w telewizyjnym biograficznym dramacie sportowym ABC Pieśń Briana (Brian’s Song, 1971) otrzymał nagrodę TV Land i był nominowany do nagrody Emmy. Dwukrotnie był ekranowym partnerem Diany Ross; w biograficznym dramacie muzycznym Sidneya J. Furiego Lady śpiewa bluesa (Lady Sings the Blues, 1972) w roli Louisa McKaya i dramacie Mahogany (1975).
W 1975 zagrał w teatrze jako Dr Martin Luther King Jr. w sztuce Mam marzenie (I Have a Dream). Startował do roli Hana Solo w filmie sci-fi George’a Lucasa Gwiezdne wojny: część IV - Nowa nadzieja (Star Wars: Episode IV - A New Hope, 1977), którą ostatecznie powierzono Harrisonowi Fordowi. Przełomem w karierze stała się kreacja barona-administratora Miasta Chmur, hazardzisty generała Lando Calrissiana w dwóch częściach sagi Gwiezdne wojny: Imperium kontratakuje (Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back, 1980) i Powrót Jedi (Star Wars: Episode VI - Return of the Jedi, 1983), za którą zdobył nominację do nagrody Saturna. Po latach użyczył tej postaci głosu w grze komputerowej Jedi Outcast.
Pojawił się w roli Brady’ego Lloyda, zaborczego męża piosenkarki Dominique Deveraux (Diahann Carroll), przyrodniej siostry Blake’a Carringtona (John Forsythe) w operze mydlanej ABC Dynastia (Dynasty, 1984–1985).
W 1988 odniósł sukces na Broadwayu w sztuce Augusta Wilsona Fences jako Troy Maxon. W obrazie fantasy Tima Burtona Batman (1989) wystąpił w roli prawnika okręgu administracyjnego Harveya Denta. W 1991 poświęcił się swojej pasji, którą było malarstwo. Zachwycił recenzentów rolą Henry’ego Watersa, ojca skazanego na 25 lat za napad i gwałt więźnia w niezależnym dramacie Wizyta (The Visit, 2000), za którą zdobył nominację do trzech nagród: Independent Spirit Awards, Image Award i Black Reel. Można go było dostrzec w sitcomie CBS Różowe lata siedemdziesiąte (That ’70s Show, 2004) jako pastora Dana oraz operze mydlanej ABC General Hospital: Night Shift (Szpital miejski: Nocna zmiana, 2007) jako Toussainta Dubois. Użyczył swojego głosu Lando Calrissianowi, bohaterowi seryjnej komedii animowanej Robot Chicken (2007) oraz zagrał Redmonda Boyle’a w grze wideo Command & Conquer 3: Wojny o tyberium (2007).
W 2016 wziął udział w reklamie piwa 'Colt 45'.
W 2019 powrócił do swojej roli Lando Calrissiana w Gwiezdnych wojnach – w dziewiątej, zamykającej trylogię sequeli części cyklu pt. Gwiezdne wojny: Skywalker. Odrodzenie.
Życie prywatne Williams trzy razy był żonaty. Jego pierwszą żoną była Audrey Sellers w 1959 roku. Rozwiedli się kilka lat później, po czym najwyraźniej popadł w depresję. Stwierdził, że „był okres, kiedy byłem bardzo przygnębiony, spłukany, przygnębiony”. Mają syna, Coreya Williamsa. W 1968 Williams poślubił modelkę i aktorkę Marlene Clark na Hawajach. Ich małżeństwo trwało tylko dwa lata i rozwiedli się w 1971 Williams poślubił Teruko Nakagami 27 grudnia 1972. Mają córkę, Hanako (ur. 1973). Wnieśli o rozwód w 1993, zbiegli się w 1997.
Filmografia Filmy fabularne Rok Tytuł Rola Reżyser 1959 Ostatni z gniewnych (The Last Angry Man) Josh QuincyDaniel Mann1970 Za miastem (The Out-of-Towners) Lost & Found - BostonArthur Hiller Czarna brygada (Carter's Army, TV ) szeregowy Lewis George McCowan1972 Końcowe odliczanie (The Final Comedown) Johnny JohnsonOscar Williams Lady śpiewa bluesa (Lady Sings the Blues) Louis McKaySidney J. Furie 1973 Hit! Nick AllenSidney J. Furie 1974 The Take SneedRobert Hartford-Davis 1975 Mahogany Brian WalkerBerry Gordy 1976 The Bingo Long Traveling All-Stars & Motor Kings Bingo LongJohn Badham 1977 Scott Joplin (TV) Scott Joplin Jeremy Kagan1980 Gwiezdne wojny: część V – Imperium kontratakuje (The Empire Strikes Back) Lando CalrissianIrvin KershnerWieża zakładników (The Hostage Tower, TV)Clarence WhitlockClaudio Guzmán 1981 Nocny jastrząb (Nighthawks) sierżant Matthew FoxBruce Malmuth1983 Marvin & Tige Richard DavisEric Weston Gwiezdne wojny: część VI – Powrót Jedi (Return of the Jedi) Lando CalrissianRichard Marquand1984 Miasto strachu (Fear City) Al WheelerAbel Ferrara Bomba zegarowa (Time Bomb, TV) Wes TannerPaul Krasny Terror in the Aisles sierżant Matthew FoxAndrew J. Kuehn1986 Oceany Ognia (Oceans of Fire, TV) Jim McKinleySteve Carver Odwaga (Courage, TV) Bobby JayJeremy Kagan The Right of the People (TV) Mike TrainorJeffrey Bloom1987 Number One with a Bullet detektyw HazeltineJack Smight Złudzenie (Deadly Illusion) HambergerLarry Cohen, William Tannen 1988 Desperat powraca (Return of the Desperado, TV) Daniel LancasterE.W. Swackhamer 1989 Batman Harvey DentTim Burton 1990 Secret Agent OO Soul tajny agent ZeroJulius LeFlore 1991 Odlotowy trabant (Driving Me Crazy) MaxJon Turteltaub Trabbi Goes to Hollywood MaxJon Turteltaub 1992 Giant Steps Slate ThompsonRichard Rose 1993 Nieproszony gość (Alien Intruder) kommndor Skyler Ricardo Jacques Gale Skazany na wolność (Marked for Murder, TV)kapitan Jack ReillyMimi Leder Wiadomość z Wietnamu (Message from Nam, TV) Felix Paul Wendkos 1995 Pułapka uczuć (Falling for You, TV) porucznik Frank LazaroEric Till1996 The Prince Jamie HicksPinchas Perry Maska śmierci (Mask of Death) Agent JeffriesDavid Mitchell1997 Żywy cel (Moving Target) detektyw Don RacineDamian Lee Stalowe rekiny (Steel Sharks) admirał Jim PerryRodney McDonald Czwarty król (Il Quarto re, TV) GasparreStefano Reali1998 The Contract senator HarmonK.C. Bascombe Woo w roli samego siebie Daisy von Scherler Mayer Takie czasy (Hard Time, TV)Leo BarkerBurt Reynolds 1999 Lęk skrada się w milczeniu (Fear Runs Silent, wideo) szeryf Hammond Serge Rodnunsky 2000 Wizyta (The Visit) HenryJordan Walker-Pearlman Zalotnik w akcji (The Ladies Man) LesterReginald Hudlin 2001 Good Neighbor sierżant Paul DavidsonTodd Turner2002 The Last Place on Earth dr DavisJames Slocum Tajniak (Undercover Brother) generał Warren BoutwellMalcolm D. Lee2003 Monolit 2 – Ewolucja (Epoch: Evolution, TV)FergusonIan WatsonToday will be Yesterday Tomorrow Godot Alex Goldberg 2004 The Maintenance Man (wideo) Melven Je'Caryous Johnson 2005 Constellation Helms BoxerJordan Walker-Pearlman 2006 Piekielne sąsiedztwo (Hood of Horror) pastor CharlieStacy Title 2008 iMurders Robert DelgadoRobbie Bryan2009 Fanboys sędzia ReinholdKyle Newman The Perfect Age of Rock ’n’ Roll Ace MillstoneScott Rosenbaum 2010 Barry Munday Lonnie GreenChris D'Arienzo 2012 This Bitter Earth Joe WatkinsDavid Lee Rawlings2014 Blood Lines sędzia Devi Pascal Atuma Lego: Przygoda (The Lego Movie) Lando Calrissian (głos)Phil Lord i Christopher Miller 2015 The Man in 3B CainTrey Haley 2019 Star Wars: The Rise of Skywalker Lando Calrissian J.J. Abrams
Seriale TV Rok Tytuł Rola 1964Inny świat (Another World) asystent prokuratora okręgowego 1966 Guiding Lightdr Jim Frazier 1971Dan AugustSteve MacAdams Mission: ImpossibleHank Benton 1983Motown 25: Yesterday, Today, Foreverw roli samego siebie 1984-85 Dynastia (Dynasty)Brady Lloyd 1990Cwaniak (Wiseguy)Jesse Hains1993Martin (1992)Langston PaigeInny świat (A Different World)w roli samego siebie1994Północ-Południe III (Heaven & Hell: North & South, Book III)Francis Cardozo1999–2001Kolorowy dom (The Hughleys)Jerry Rose2000Operacja wieczność (Code Name: Eternity)dr Jim Graham2000–2001Sprawiedliwość na 18 kołach (18 Wheels of Justice)Burton Hardesty2004Różowe lata siedemdziesiąte (That 70s Show)pastor DanPół na pół (Half & Half)Otis 'Omar Funk' Wright2006Hoży doktorzy (Scrubs)w roli samego siebie2007Zagubieni (Lost)2007–2008General Hospital: Night ShiftTouissant DuBois2008Prywatna praktyka (Private Practice) HenryRobot ChickenFudge Turnover2009Szpital miejski (General Hospital)Toussiant DuBois2011Białe kołnierzyki (White Collar)Ford / Bradford TomanThe Cleveland ShowLando Calrissian2012The Life & Times of Timw roli samego siebie2012–2014Agenci NCIS (NCIS)Leroy Jethro Moore2013Współczesna rodzina (Modern Family) w roli samego siebie2014Dancing with the Stars (sezon 18)GleeAndy Collins2015Star Wars: Rebelianci (Star Wars Rebels)Lando Calrissian (głos)2016Lego Star Wars: Przygody Freemakerów
Książki PSI/Net (1999), JUST/In Time (2001), Twilight: A Novel (2002),
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Amerykańscy aktorzy dubbingowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy głosowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy malarze Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XXI wieku Kategoria:Amerykańscy wokaliści Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku Kategoria:Urodzeni w 1937