thumb|Działania pułku w latach 1919–1920 57 Pułk Piechoty Karola II Króla Rumunii (57 pp) – oddział piechoty Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.
Formowanie i zmiany organizacyjne 17 lutego 1919 gen. Józef Dowbor-Muśnicki wydał rozkaz o sformowaniu 3 pułku strzelców wielkopolskich. Formowanie oddziału przeprowadzono w Biedrusku. Zalążkiem było dwóch oficerów i 100 szeregowych przydzielonych z 1 pułku strzelców wielkopolskich. W styczniu 1920, po włączeniu formacji wielkopolskich do Wojska Polskiego, przemianowany na 57 pułk piechoty.
W grudniu 1919 batalion zapasowy pułku stacjonował w Biedrusku.
Obsada personalna w latach 1919–1920StanowiskoStopień, imię i nazwiskodowódca pułkuppłk Arnold Szyllingadiutantppor. Cyprian Ułaszynkapelanks. Wacław Morkowski (7 VI–16 VIII 1919)dowódca I batalionupor. Władysław Barańskidowódca II batalionupor. / kpt. Władysław Lewandowski †8 VII 1920 Warszawaadiutantplut. Smoczykppor. Jan Dymowski-Sawadowódca 5 kompaniisierż. Męclewskipor. Florian Szulcppor. Jan Kłośdowódca 6 kompaniisierż. Zimpelpor. Adolf Łojkiewiczppor. Gawrońskidowódca 7 kompaniisierż. Tanaśppor. Preissdowódca 8 kompaniisierż. sztab. Latosińskipor. Bobkowskidowódca kompanii kmppor. Benszdowódca III batalionuppor. / kpt. Wincenty Nowaczyński
Pułk w walkach o granice Pułk w wojnie polsko-bolszewickiej
28 sierpnia 1919 Grupa Wielkopolska gen. Daniela Konarzewskiego rozpoczęła natarcie na Bobrujsk. Lewa grupa uderzeniowa w składzie: 3 pułk strzelców wielkopolskich, II/3 pal i 2/2 pac i dwa plutony saperów podeszła w rejon folwarku Durynicze i tu przyjęła ostateczne ugrupowanie bojowe. Do bezpośrednich działań wyznaczony został II batalion kpt. Władysława Lewandowskiego. Jego 6 i 7 kompania rozwinęła się od Berezyny aż do Durynicz, z zadaniem wiązania nieprzyjaciela ogniem. 5 kompania, wzmocniona plutonem szkoły podoficerskiej, przygotowywała się do natarcia w okolicy spalonych mostów pod Wołczynem. Dwie kompanie stanowiły odwód pułku. Po krótkim przygotowaniu artyleryjskim, jako pierwsza ruszyła 5 kompania ppor. Jana Kłosia i prowadziła natarcie w kierunku Wołczanki. Po ciężkiej przeprawie „w bród”, wdarła się na nieprzyjacielskie pozycje, zdobyła je i rozpoczęła pościg przez Krasne na Pobokowicze. W tym czasie 6 kompania ppor. Gawrońskiego i 7. ppor. Preissa prowadziły walkę ogniową. W odwodzie, na kierunku działania 5 kompanii, maszerowała szkoła podoficerska kpt. Świnarskiego i 4 kompania por. Adolfa Łojkiewicza, z zadaniem osłony południowego skrzydła. Atakująca dalej w pierwszym rzucie 5 kompania za Pobokowiczami zniszczyła nieprzyjacielską baterię artylerii. Zdobyto 2 działa, 5 jaszczy i 2 karabiny maszynowe. Wykorzystując powodzenie 5 kompanii, 6 i 7 kompanie sforsowały na szerokim froncie Wołczankę i spychały Sowietów na Pobokowicze. Tu czerwonoarmistów od tyłu zaatakował pluton 5 kompanii. Większość z nich poddała się lub wycofała w nieładzie. Nie pomógł im też wyprowadzony na tym kierunku sowiecki kontratak. Został odparty przez plutony szkoły podoficerskiej.
Około południa II/3 pułku strzelców wielkopolskich, już bez styczności z przeciwnikiem, ruszył w kierunku Bobrujska. Pozostałe pododdziały, które nie weszły do walki, maszerowały za nim. Do zdobytego już przez 4 pułk strzelców wielkopolskich Bobrujska dotarły około 17:00. I batalion stanął w rejonie dworca kolejowego Bobrujsk, II w centrum miasta, wysuwając na stację kolejową Berezyna 5 kompanię. Ta, po zniszczonym moście, zdołała jeszcze przeprawić placówkę na wschodni brzeg rzeki. II batalion przeszedł do Krzywego Kruka.
9 maja 1920 stojący w Bobrujsku 57 pułk piechoty ppłk. Szyllinga otrzymał rozkaz przejścia do rejonu Tatarkowicze – Chołuj – Kamienicze i wzmocnienie polskiej obrony w rejonie tych miejscowości. 22 maja pułk został skierowany do Bohuszewicz z zadaniem jej zdobycia. Dowódca pułku wyznaczył do awangardy III batalion kpt. Edmunda Efferta. Liczył on około 450 żołnierzy i posiadał 6 ciężkich karabinów maszynowych. Po drodze batalion zmiatał liczne patrole bojowe nieprzyjaciela i przed wieczorem 23 maja dotarł pod Bohuszewicze. Według oceny polskiego dowódcy miejscowości broniło około 1500 żołnierzy, a piechotę wspierała bateria artylerii. Kapitan Effert zdecydował się wykorzystać element zaskoczenia i zaatakować załogę broniącą miejscowość. Atakiem nocnym z trzech stron wdarły się do Bohuszewicz, a zaskoczony przeciwnik po krótkiej walce wycofywał się w nieładzie porzucając broń ciężką i tabory. Nadciągające siły główne pułku pomogły w wyłapywaniu czerwonoarmistów. Następnego dnia I i II batalion odmaszerował w kierunku na Jakszyce i Osmołówkę, a w Bohuszewiczach pozostał jedynie III batalion, który w ciągu dnia odparł ataki nieprzyjaciela. Wieczorem oddziały Armii Czerwonej wycofały się za Berezynę, a front ustabilizował się na kilkanaście dni.
16 września 1920 pod Kobryniem śmiertelnie ranny został dowódca pułku, ppłk Arnold Szylling, który zmarł następnego dnia w godzinach wieczornych.
Bilans walk W czasie wojny z bolszewikami zginęło oraz zmarło wskutek doznanych ran 7 oficerów, w tym dowódca pułku oraz 288 podoficerów i szeregowców. Ponadto 706 żołnierzy zostało rannych, a kolejnych 193 zaginionych. 40 żołnierzy pułku odznaczonych zostało Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. 51 oficerów i 385 szeregowców uhonorowanych zostało Krzyżem Walecznych. Pułk w czasie prowadzonych działań wojennych zdobył sztandar sowieckiego pułku kawalerii, 5380 jeńców, 3950 karabinów, 115 ciężkich karabinów maszynowych, 21 dział z jaszczami i zaprzęgiem, jeden pociąg pancerny z dwoma działami i 7 ciężkimi karabinami maszynowymi, 186 koni oraz dużo wozów i innego materiału wojennego. 14 sierpnia 1920 roku Józef Piłsudski dokonał przeglądu pułku i odznaczył Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari 6 bohaterów.
Mapy walk pułku
Kawalerowie Virtuti Militari
15px|left Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari za wojnę 1918–1920st. szer. Ignacy Adamskipor. Władysław Barański nr 795sierż. Michał Bocian (14 VIII 1920)ppor. Mieczysław Chudzińskikpt. Paweł Cymssierż. Bolesław Dębowski (14 VIII 1920)sierż. Karol Dresslerkpt. Edmund Effertppor. Ludwik Figluspor. Hipolit Jazdonppor. Leon Karwikszer. Walenty Kiciński (14 VIII 1920)ppor. Jan Kłośsierż. Władysław Kowalski (14 VIII 1920)por. Ludwik Kubickiszer. Stanisław Kwaśniewskist. szer. Marian Langeppor. Józef Liczbińskipor. Adolf Łojkiewiczppor. Stanisław Maćkowiakkpr. Leon Marciniakkpt. Władysław Michalakkpr. Antoni Migaszewskisierż. Szczepan Nędzakpr. Walenty Olejniczakkpr. Walenty Piaszczyńskippłk Zygmunt Rustszer. Bolesław Sokołowskichor. Józef Sołtysiakpor. Władysław Srockippor. Roch Stebnowskikpt. Karol Świnarskipor. Florian Szulcpłk Arnold Szyllingkpr. Ignacy Tadeuszczakplut. Stanisław Talbierzszer. Andrzej Wawrzynowiczszer. Władysław Wysocki (14 VIII 1920)st. sierż. Stanisław Zygmuntst. szer. Ignacy Żarczakst. sierż. Teofil Skrzypczak Pierwszych sześciu żołnierzy odznaczył osobiście Naczelny Wódz w czasie przeglądu pułku przeprowadzonego 14 sierpnia 1920 roku we wsi Irena.
Pułk w okresie pokoju 200px|left thumb|Święto Narodowe 3 Maja 1936 w Poznaniu – defilada oddziałów 57 pp thumb|Defilada 57 pp. Na trybunie przepasany szarfą gen. Kazimierz Sosnkowski. Widoczne ckm-y Browning wz. 30 na biedkach; lipiec 1938 thumb|Święto 57 pp – d-ca płk Tomasz Rybotycki wręcza odznakę pułkową ambasadorowi Rumunii Richardowi Franassovici; maj 1939 thumb|Wschodni budynek koszar pułkuKoszary służyły pierwotnie 6 Pułkowi Grenadierów im. Hrabiego Kleista von Nollendorfa (1 Zachodniopruskiemu). Stan z listopada 2008, budynek w trakcie adaptacji na potrzeby Komendy Miejskiej Policji w Poznaniu thumb|Północny budynek koszar w PoznaniuKoszary obecnie używane przez Wielkopolski Oddział Żandarmerii Wojskowej w Poznaniu thumb|Podporucznik Jan GrabińskiKpt. piech. Jan Witold Grabiński – urodzony 23.03.1906 r. w Wieluniu, syn Witolda i Stefanii z Parnowskich. Podporucznik od 15.08.1931 r., porucznik od 1.01.1934 r., awansowany do stopnia kapitana 19.03.1939 r. W 1934 roku ukończył 6-tygodniowy kurs dowódców plutonów chemicznych. Służył w 14 pułku piechoty z Włocławka, Korpusie Ochrony Pogranicza (batalion „Żytyń”) i 57 pp z Poznania. W kampanii wrześniowej 1939 wziął udział jako oficer 57 pp, walczył nad Bzurą, przebił się do Warszawy gdzie został oficerem Oddziału I Sztabu Dowództwa Obrony Warszawy. Jeniec oflagów: XI B Braunschweig, II C Woldenberg, XI A Osterode i VII A Murnau. Po oswobodzeniu przydzielony do 2 Batalionu Strzelców Karpackich. Zmarł w roku 1989 w walijskim Mid Glamorgan. jako oficer 14 pp. W marcu 1939 r., w randze kapitana 57 pp, dowodził plutonem na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty przy 14 DP.
W Boże Narodzenie 1920 roku pułk powrócił z Wołkowyska do Poznania, jako swego stałego garnizonu.
W czwartek 14 sierpnia 1924 roku, w Obozie Ćwiczeń w Biedrusku, w ostatnim dniu manewrów, jedenastu żołnierzy pułku postanowiło przepłynąć wpław Wartę. Jednego z pływaków uratował dowódca pułku, ppłk Wiktor Unrug, drugiego żołnierze 7 pułku saperów, trzeci samodzielnie dopłynął do brzegu. Niestety pozostałych ośmiu żołnierzy utonęło w nurtach rzeki. Utonęli: sierż. Ignacy Lewandowski, kpr. Leon Walkowiak, st. szer. Leon Szott, st. szer. Władysław Hofmański, st. szer. Maksymilian Balcerzak, szer. Józef Małysz, szer. Franciszek Rosadziński i szer. Walter FellnerPolska Zbrojna z 18 sierpnia 1924 r., Nr 226, s. 2.Polska Zbrojna z 19 sierpnia 1924 r., Nr 227, s. 5..
thumb thumb W czasie zamachu majowego 57 pp wraz z 58 pp, pod dowództwem gen. Anatola Kędzierskiego, został wysłany z Wielkopolski na pomoc legalnym władzom Polski. Do Warszawy przetransportowano dwa bataliony oraz szkołę podoficerską pułku, w sumie: 26 oficerów, 5 chorążych, 49 podoficerów, 426 szeregowców, 30 koni, 4 kuchnie polowe,4 wozy przykuchenne oraz 2 wozy amunicyjne. Pułkiem dowodził w czasie działań zbrojnych 1926 roku zastępca dowódcy pułku – ppłk Wincenty Rutkiewicz, I batalionem major Władysław Zakrzewski, 1 kompanią kpt. Władysław Michalak, 2 kompanią kpt. Cyprian Chodźko, 3 kompanią kpt. Michał Ciążyński, kompanią ckm kpt. Edward Nowrat, II batalionem ppłk Gustaw Płaskowicki, szkołą podoficerską – kpt. Stefan Pfont, pluton łączności i pionierów kpt. Franciszek Tabaczyński, kompania ckm kpt. Florian Szulc. W dniach 13–14 maja pododdziały 57 pp, wierne złożonej przysiędze, biły się na ulicach Warszawy broniąc Prezydenta RP i rządu. W trakcie działań zbrojnych oddziały pułku zdobyły, a następnie przez wiele godzin broniły gmachu Ministerstwa Spraw Wojskowych. Kompania kpt. Cypriana Chodźki broniła lotniska. Mimo przegranej strony rządowej w maju 1926 roku pułk po powrocie do Poznania był owacyjnie witany przez mieszkańców i miejscowe władze m.in. dowódcę Okręgu Korpusu gen. Edmunda Hausera. Jednostki pułku odbyły defiladę na pl. Wolności.
Straty pułku podawane są różnie w zależności od źródła: imienna lista poległych jest następująca: 3 podoficerów (w tym: sierż. Walenty Jańczak, sierż. Józef Rutkowski, plut. Michał Saterski), 10 szeregowców (w tym: Marian Myślewski, Franciszek Sztul, Wawrzyniec Reis, Piotr Bryk, Michał Pluskota, Jan Moszkiewicz, Antoni Wachowski, Aleksander Ratajczak, Michał Szczykała, Łukasz Kasperski), ranni: 4 oficerów (w tym kpt. Cyprian Chodźko), 2 chorążych (w tym Szczepan Nędza), 2 podoficerów (w tym plut. Sajewski)i 2 szeregowców.
19 maja 1927 roku minister spraw wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski ustalił i zatwierdził dzień 14 lutego, jako datę święta pułkowegoDz. Rozk. MSWojsk. Nr 16 z 19 maja 1927 roku, poz. 174.. 14 grudnia 1928 roku Minister Spraw Wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski zmienił datę święta pułkowego 57 pp z dnia 14 lutego na dzień 23 majaDz. Rozk. MSWojsk. Nr 35 z 14 grudnia 1928 roku, poz. 378..