Antoni Ludwiczak (ur. 16 maja 1878 w Kostrzynie, zm. 17 czerwca 1942 w Hartheim) – polski duchowny katolicki, bibliotekarz, działacz społeczny, męczennik.
thumb|240px|Budynek przy ul. ks. Antoniego Ludwiczaka w Gnieźnie, w okresie II RP pierwszy w Polsce Uniwersytet Ludowy
Życiorys Syn Jana i Salomei z domu Pawela. Absolwent Gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu oraz seminarium duchownego w Gnieźnie i Poznaniu. Był członkiem Ligi Narodowej po 1900 rokuStanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887–1907), Londyn 1964, s. 578.. Założyciel konspiracyjnego Towarzystwa Tomasza Zana. Proboszcz parafii w Chełmcach k. Inowrocławia. Działacz i wieloletni prezes Towarzystwa Czytelni Ludowych. Członek zwyczajny Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Był delegatem na Polski Sejm Dzielnicowy w Poznaniu w 1918 roku. Przewodniczący Warmińskiego Komitetu Plebiscytowego (od kwietnia 1920). Założył pierwszy w Polsce uniwersytet ludowy (1921) w Dalkach (obecnie dzielnica Gniezna). Prezes Narodowego Stronnictwa Ludowego (1919). Poseł na Sejm Ustawodawczy w latach 1919–1921. Był członkiem klubu Narodowego Zjednoczenia LudowegoTadeusz Rzepecki, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 1919, Poznań 1920, s. 286.. Aresztowany przez funkcjonariuszy Gestapo w listopadzie 1939. Więzień niemieckich obozów koncentracyjnych w Stutthofie, Sachsenhausen i Dachau. Zginął w komorze gazowej w austriackim Hartheim.
Ordery i odznaczenia Krzyż Niepodległości (17 września 1932) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (30 kwietnia 1925)M.P. z 1925 r. nr 102, poz. 435 „za zasługi na polu oświecenia ludu polskiego”. Srebrny Wawrzyn Akademicki (7 listopada 1936) „za szerzenie zamiłowania do literatury polskiej”.[dostęp 2014-08-11]
Upamiętnienie Jego imieniem nazwano ulicę na osiedlu Dalki w Gnieźnie.thumb|240px|Gniezno. Tablica upamiętniająca ks. Antoniego Ludwiczaka
Zobacz też Stanisław Kubski Marian Skrzypczak Leon Formanowicz Tadeusz Styczyński Mateusz Zabłocki Miejsce Pamięci Narodowej na Dalkach w Gnieźnie – tablica pamiątkowa
Przypisy
Bibliografia Polski Słownik Biograficzny, tom XVIII, 1973, s. 93–94. « Otwarcie Uniwersytetu Ludowego w Dalkach ». Lech – Gazeta Gnieźnieńska. Dziennik urzędowy miasta Gniezna (6 paźdz. 1921). Zbigniew Franciszek Wysocki, Uniwersytet ludowy w Dalkach w latach 1921–1939. Praca magisterska pisana na Seminarium Historii Kultury pod kierunkiem prof. dr hab. Jerzego Kłoczowskiego. Lublin 1986. Jan Sobański, « Działalność pedagogiczna Księdza Antoniego Ludwiczaka w Uniwersytecie Ludowym w Dalkach », Rocznik Muzeum Narodowego Rolnictwa w Szreniawie, tom 19, Poznań 1993, s. 219–229. Przegląd Oświatowy. Miesięcznik Tow. Czytelni Ludowych w Poznaniu poświęcony sprawom oświatowym i kulturalnym pod redakcją Ks. Antoniego Ludwiczaka. Poznań, Nakładem Czytelni Ludowych w Poznaniu.
Linki zewnętrzne Antoni Ludwiczak – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Liceum Ogólnokształcącego św. Marii Magdaleny w Poznaniu Kategoria:Członkowie Ligi Narodowej Kategoria:Członkowie Narodowego Zjednoczenia Ludowego Kategoria:Członkowie Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk Kategoria:Członkowie Towarzystwa Tomasza Zana Kategoria:Delegaci na Polski Sejm Dzielnicowy Kategoria:Duchowni katoliccy – posłowie na Sejm II Rzeczypospolitej Kategoria:Duchowni katoliccy – członkowie partii i ugrupowań w II Rzeczypospolitej Kategoria:Duchowni katoliccy zaboru pruskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Kostrzynie Kategoria:Ludzie związani z Gnieznem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Wawrzynem Akademickim Kategoria:Ofiary Tötungsanstalt Hartheim Kategoria:Polscy duchowni katoliccy – ofiary represji Niemiec nazistowskich w Polsce 1939–1945 Kategoria:Polskie ofiary niemieckich obozów koncentracyjnych Kategoria:Politycy polskiego ruchu ludowego Kategoria:Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1919–1922) Kategoria:Prezbiterzy archidiecezji gnieźnieńskiej Kategoria:Więźniowie KL Dachau Kategoria:Więźniowie KL Stutthof Kategoria:Więźniowie KL Sachsenhausen Kategoria:Urodzeni w 1878 Kategoria:Zmarli w 1942