Leon Łada-Zawistowski (ur. Kryska Karski i Żurakowski jako datę urodzenia podają 1 grudnia 1873. Tak samo Rocznik Oficerski Rezerw 1934 r. Według kalendarza juliańskiego urodził się 19 listopada, a według kalendarza gregoriańskiego – 1 grudnia. Zobacz daty nowego i starego porządku. w Kijowie, zm. 12 października 1944 w Pogwizdowie) – generał brygady Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Syn Ignacego – profesora gimnazjum, i Wiktorii z domu Szostakowskiej, urodzony 19 listopada 1873 w Kijowie. Po ukończeniu sześcioklasowej szkoły realnej w Rydze wstąpił do Szkoły Junkrów w Czugujewie. Następnie pełnił zawodową służbę w Armii Imperium Rosyjskiego, w szeregach której uczestniczył w wojnie rosyjsko-japońskiej i walczył w czasie I wojny światowej. 23 sierpnia 1914 został ranny pod Gościeradowem, gdzie przestrzelono mu prawe płuco na wylot. Następnego dnia dostał się do niewoli austriackiej. W listopadzie 1916 trafił do obozu wojennego Csót w dystrykcie Pápa na Węgrzech, gdzie od początku grudnia tego roku do lutego 1917 zorganizował i wyszkolił do Legionów Polskich, 20 oficerów i 6000 żołnierzy Polaków – byłych jeńców rosyjskich.
Jako były oficer armii rosyjskiej zwolniony z obozu jeńców reskryptem Rady Regencyjnej z 25 października 1918 roku został przydzielony do podległego jej Wojska Polskiego i mianowany na stopień majoraDziennik Rozporządzeń Komisji Wojskowej, 1918, R. 1, nr 1, Warszawa 1918, s. 8.. Przydzielony do 1 pułku piechoty i mianowany dowódcą placu w Zambrowie. Tam 31 grudnia 1918 przystąpił do organizacji Kowieńskiego pułku strzelców. 12 lutego 1919 na czele pułku liczącego zaledwie 173 żołnierzy wyruszył na front z zadaniem objęcia odcinka nad Niemnem i nawiązania kontaktu z bolszewikami. 26 lutego dowodził pułkiem w natarciu na stację Różanka. W okresie od 12 do 19 kwietnia dowodził Grupą swojego imienia w skład której wszedł Kowieński pułk strzelców, półbatalion Białostockiego ps, półtora szwadronu ułanów i pluton artylerii. Pod jego rozkazami grupa stoczyła walki o stację Nowojelnia i Nowogródek. 22 maja 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu pułkownika, w piechocie, w „grupie byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej”. Dowództwo pułku zdał 25 lipca 1920 po czym został mianowany dowódcą III Brygady w 2 Dywizji Litewsko-Białoruskiej i Grupy „Orawy”. Od 13 do 16 sierpnia 1920 pełnił obowiązki dowódcy 2 Dywizji Litewsko-Białoruskiej. Następnie dowodził XXXIX Brygadą Piechoty.
W 1921, po zakończeniu wojny z bolszewikami i przejściu wojska na stopę pokojową, został wyznaczony na stanowisko dowódcy piechoty dywizyjnej 26 Dywizji Piechoty w Skierniewicach, pozostając oficerem nadetatowym 85 pułku piechoty w Nowej WilejceRocznik oficerski 1923, s. 92, 370.. W maju 1924 został przeniesiony do Katowic na takie samo stanowisko w 23 Dywizji PiechotyDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 48 z 15.05.1924 r.Rocznik oficerski 1924, s. 76, 321, 339..
3 listopada 1926 Prezydent RP Ignacy Mościcki mianował go dowódcą 5 Dywizji Piechoty we Lwowie. 16 marca 1927 Prezydent RP awansował go na generała brygady. Dywizją dowodził do 18 lutego 1928. Z dniem 30 czerwca 1928 został przeniesiony w stan spoczynkuDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 9 z 26.04.1928 r. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 3 z 28.01.1928 r. Pierwotnie miał być przeniesiony w stan spoczynku z dniem 30 kwietnia 1928 r.. Mieszkał w Białej Szlacheckiej, w powiecie pajęczańskim. W grudniu 1938 figurował na liście wypłat kawalerów VM.
Był żonaty ze Stefanią Grodziecką, siostrą Bolesława Grodzieckiego. Stefania otrzymała od Katarzyny i Anny Gołębowskich dwór w BiałejNasza Mała Ojczyzna, Wydawca: Urząd Gminy w Rząśni, s. 14..
Awanse podporucznik – 1896 porucznik – 1901 sztabskapitan – 1904 kapitan – 1911 major – 25 października 1918 podpułkownik pułkownik – 3 maja 1922 zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 29. lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechotyRocznik oficerski 1923, s. 395. generał brygady – 16 marca 1927 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 i 6. lokatą w korpusie generałów
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 3869 – 7 lutego 1922Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 2, s. 102 Krzyż Niepodległości – 23 grudnia 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych czterokrotnie Order Świętej Anny 3 klasy Order Świętego Stanisława 3 klasy Medal pamiątkowy 300-lecia Domu Romanowych Medal Pamiątkowy Wojny Ojczystej
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Stanisław Uszakiewicz, Z historii 77 pp – Strzelców Kowieńskich, w: Polskie pismo historyczno-krajoznawcze na Białorusi
Kategoria:Dowódcy 5 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Dowódcy 77 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Dowódcy piechoty dywizyjnej 23 Górnośląskiej Dywizji Piechoty Kategoria:Dowódcy piechoty dywizyjnej 26 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Generałowie brygady II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Kijowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Oficerowie piechoty II Rzeczypospolitej przeniesieni do korpusu generałów Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem pamiątkowym 300-lecia Domu Romanowych Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Polacy w wojnie rosyjsko-japońskiej Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1873 Kategoria:Zmarli w 1944 Kategoria:Żołnierze rosyjscy w niewoli niemieckiej w czasie I wojny światowej Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego (Rada Regencyjna)