thumb|Micheil Saakaszwili i Lech Kaczyński, 23 sierpnia 2006 thumb|Saakaszwili podczas spotkaniaz Johnem Kerrym, 1 maja 2013

MicheilCzasem używa się rosyjskiej formy imienia: Michaił. Nikołozowycz Saakaszwili (, , ros. Михаи́л Никола́евич Саакашви́ли ; ur. 21 grudnia 1967 w Tbilisi) – gruzińsko-ukraiński polityk, adwokat, prezydent Gruzji od 25 stycznia 2004 do 25 listopada 2007 oraz ponownie od 20 stycznia 2008 do 17 listopada 2013. Od 15 sierpnia 2014 poszukiwany gruzińskim listem gończym. W latach 2015–2017 oraz ponownie od roku 2019 także obywatel ukraiński.

Życiorys Jego wujem był radziecki dyplomata Temur Alasania, który wpłynął także na decyzję Saakaszwilego dotyczącą wyboru kariery zawodowej. Saakaszwili jest absolwentem wydziału stosunków międzynarodowych Uniwersytetu Kijowskiego (1992), następnie ukończył prawo na Uniwersytecie Columbia. Ukończył też studia na Uniwersytecie Jerzego Waszyngtona. Odbył krótką praktykę w firmie adwokackiej .

W 1995 r. powrócił do Gruzji i przy poparciu Zuraba Żwanii, wstąpił do popierającego Edwarda Szewardnadze Związku Obywatelskiego. Rok później został posłem. W 1998 r. został przewodniczącym klubu poselskiego Związku Obywatelskiego. W 2000 r., z nadania prezydenta Szewardnadzego, został ministrem sprawiedliwości. Z funkcji tej zrezygnował w 2001 r., kiedy zarzucił najwyższym politykom korupcję. Wówczas wystąpił również ze Związku Obywatelskiego. Przeszedł do opozycji i założył własną partię Zjednoczony Ruch Narodowy, która wygrała wybory samorządowe w Tbilisi w 2002 r. Pełnił funkcję przewodniczącego rady miasta.

Prezydentura W listopadzie 2003, wraz z Zurabem Żwanią i Nino Burdżanadze, przewodził tzw. rewolucji róż, która doprowadziła 23 listopada 2003 r. do bezkrwawego obalenia prezydenta Eduarda Szewardnadzego. W kolejnych wyborach prezydenckich w styczniu 2004 zwyciężył Saakaszwili, uzyskując ponad 96% głosów, a wkrótce potem jego partia uzyskała 135 ze 150 miejsc w parlamencie.

W momencie objęcia przez Saakaszwilego władzy, Gruzja borykała się problemami ekonomicznymi, wszechobecną korupcją policji i urzędników państwowych, wysokim współczynnikiem przestępczości, poważnymi problemami w infrastrukturze państwa. Micheil Saakaszwili rozpoczął reformy mające na celu poprawę sytuacji w kraju. Zainicjowano systematyczne zwolnienia polityków, urzędników i funkcjonariuszy policji podejrzanych o korupcję. Znacząco podniesiono pensję pracowników państwowych w celu zapobiegnięcia ewentualnych prób ich przekupienia. Wielu oligarchów dominujących do tej pory różne sektory ekonomiczne w państwie zostało zaaresztowanych, większość z nich zgodziła się na zapłatę ogromnych kar grzywny w celu wyjścia na wolność. Saakaszwili ograniczył kontrolę państwa nad handlem i gospodarką, umożliwiając przedsiębiorcom łatwiejsze prowadzenie biznesu. Zmian dokonano w systemie podatkowym, uruchomiano kampanię prywatyzacyjną i rozpoczęto skuteczną walkę z uchylaniem się od płacenia podatków. Dzięki wprowadzonym modyfikacjom w systemie gospodarczym państwa budżet Gruzji w ciągu 3 lat dokonał wzrostu o 300%. Rząd podjął się również szerokiej modernizacji infrastruktury i usług publicznych. Dokonano renowacji szkół i szpitali, dano początek wielu inwestycjom w budowę dróg i mieszkań.

W ciągu prezydentury przeciwnicy zarzucali mu dążenie do wprowadzenia rządów autorytarnych i przypisywali odpowiedzialność za wszechobecną korupcję i spadek poziomu życia Gruzinów. Saakaszwili, według opozycji, nadał liczne przywileje funkcjonariuszom wojska i policji, ograniczał wolność mediów, z walki z korupcją uczynił narzędzie prześladowania opozycji, a w więzieniach przyzwalał na tortury.

Demonstracje i przedterminowe wybory 2 listopada 2007 w centrum Tbilisi rozpoczęły się masowe demonstracje opozycji. Liczbę demonstrujących oszacowano na 50 tysięcy. 7 listopada Saakaszwili wydał polecenie rozpędzenia demonstrujących. Zastosowano broń gładkolufową, armatki wodne i gaz łzawiący, w rezultacie czego ponad 500 osób przewieziono do szpitaliходе событий в Тбилиси пострадали более 500 человек lenta.ru.Troops enforce Georgia emergency news.bbc.com.. Tego samego dnia wprowadził stan wyjątkowy, a siły specjalne Gruzji zajęły biuro stacji telewizyjnej , należącej do opozycjonisty Badriego Patarkaciszwilego. Imedi zmuszono do zaprzestania emisji programu. O wywołanie protestów oskarżył odsunięte przez niego od władzy poprzednie elity.

Po rozpędzeniu demonstracji Saakaszwili ustąpił z urzędu prezydenckiego i ogłosił zgodnie z żądaniami opozycji przedterminowe wybory prezydenckie. W I turze wyborów prezydenckich, która odbyła się 5 stycznia 2008 Saakaszwili zdobył 52,8% głosów spośród 59% głosujących, czym zapewnił sobie reelekcję. Drugi wynik (27%) uzyskał kandydat opozycji Lewan Gaczecziladze. 20 stycznia 2008 formalnie objął po raz drugi urząd prezydenta. Postrzegany był jako polityk silnie prozachodni i deklarował, że jego celem jest członkostwo Gruzji w NATO.

Wojna rosyjsko-gruzińska Saakaszwili był politykiem prozachodnim i stawiał na współpracę z Zachodem. To doprowadziło do powolnego wypierania wpływów rosyjskich z tego państwa, co z kolei z punktu widzenia rewizjonistycznej polityki Rosji było niedopuszczalne. Jednocześnie na terenie Gruzji nierozwiązane od lat 90. kwestie separatyzmu Abchazji oraz Osetii Południowej spowodowały że państwo rządzone przez Saakaszwilego stało się areną do rozgrywek interesów politycznych mocarstw zachodnich oraz Rosji. Dla Rosji istnienie tych państw nieuznawanych było gwarancją posiadania ciągłego wpływu na region bez potrzeby interwencji militarnej w regionie. Jednak po ogłoszeniu niepodległości przez Kosowo w lutym 2008 roku konflikty między Gruzinami a separatystami zaczęły przybierać na sile. Finalnie w sierpniu 2008 roku, po niecałym miesiącu przygotowań, doprowadziło to do wybuchu wojny między Gruzją a wspieranymi przez Rosję Abchazją i Osetią Południową. Finalnie przez wsparcie państw zachodnich (m.in. słynny lot 5 prezydentów) oraz przywiezienie przez ówczesnego prezydenta Francji warunków planu pokojowego, wynegocjowanego przez niego ze stroną rosyjską, doszło do zakończenia konfliktu zbrojnego na korzyść Federacji Rosyjskiej. Odbiło się to w znacznym stopniu na popularności prezydenta Saakaszwilego, gdyż Rosja nie wywiązywała się z porozumień zawartych w planie pokojowym.

Przegrana w wyborach parlamentarnych i zarzuty W wyborach parlamentarnych, które odbyły się 1 października 2012 roku zwyciężył opozycyjny blok Gruzińskie Marzenie. Saakaszwili przyznał, że jego partia Zjednoczony Ruch Narodowy przegrała i oświadczył, że przechodzi ona do opozycji.

2 października lider Demokratycznej Gruzji Bidzina Iwaniszwili oświadczył, iż uznaje za niezbędne wznowienie śledztwa w sprawie śmierci premiera Gruzji Zuraba Żwanii (według jednej z wersji śledztwa miał się do niej przyczynić Saakaszwili)Следствие по делу гибели Зураба Жвания будет продолжено aspny.ge..

Wkrótce po wyborach pojawiły się doniesienia o tym, że w obawie przed konsekwencjami karnymi Gruzję opuszczają współpracownicy Saakaszwilego i inni urzędnicy państwowi, między innymi minister sprawiedliwości Zurab Adeiszwili, zastępca ministra obrony Data Ahalaja, były minister obrony Dawid Kezeraszwili i były szef Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Baczana Achalaia. Polityk opozycji Iraklij Ałasania powiedział, że spod ziemi wyciągnie urzędników, którzy popełnili przestępstwa, jeśli teraz spróbują uciec i że nie unikną sąduСоратники Саакашвили спешно покидают Грузию izvestia.ru..

Emigracja Nie doczekawszy zakończenia kadencji prezydenckiej w październiku 2013 roku, Saakaszwili wyjechał do Brukseli. W grudniu wykładał w amerykańskiej Szkole Prawa i Dyplomacji przy Tufts University, tematem była europejska państwowośćSaakashvili to teach governance at Tufts University..

W marcu 2014 został wezwany do Głównej Prokuratury Gruzji w celu złożenia zeznań w sprawie ułaskawienia przez niego w roku 2008 czterech wysokich urzędników departamentu konstytucyjnego bezpieczeństwa MSW Gruzji, osądzonych w procesie w związku z zabójstwem w styczniu 2006 urzędnika bankowego Sandro Girgwlianiego, a także w sprawie bezprawnych działań wobec znajomego Saakaszwilego, Lewana Buchaidzego. Miał być również świadkiem w 9 innych sprawach sądowych.

28 lipca 2014 Saakaszwili został obwiniony o przekroczenie uprawnień podczas rozgromienia akcji opozycjonistów w listopadzie 2007 roku, o likwidację telewizyjnej spółki „Imedi” oraz zajęcia mienia jej założyciela Badriego Patarkaciszwilego. Saakaszwili, znajdujący się w momencie postawienia oskarżenia w Stanach Zjednoczonych, oświadczył, że „nie stawi się na przesłuchanie w Prokuraturze Głównej i nie ma zamiaru współpracować z organami śledczymi”. 1 sierpnia 2014 roku sąd w Tbilisi spełnił żądanie Prokuratury Głównej, wydając zaocznie nakaz aresztowania Saakaszwilego. 13 sierpnia 2014 roku został oskarżony o przywłaszczenie środków budżetowychof the Chief Prosecutor Filed Charges Against M. Saakashvili and T. Janashia over the Embezzlement of GEL 8 837 461 Public Funds http://pog.gov.ge.. Dwa dni później prokuratura wydała za nim list gończy.

Saakaszwili na Ukrainie Z Petrem Poroszenką poznał się podczas studiów na Uniwersytecie im. Tarasa Szewczenki w Kijowie.

Po zakończeniu kadencji zaangażował się w obywatelskie protesty przeciw rządom Wiktora Janukowycza, przemawiał na Euromajdanie. 17 lutego 2015 władze Ukrainy odmówiły prokuraturze Gruzji ekstradycji Saakaszwilego i byłego ministra sprawiedliwości Gruzji, Zuraba Adeiszwilego. 13 lutego 2015 Saakaszwili został mianowany przewodniczącym Międzynarodowej Doradczej Rady Reform – ciała konsultacyjnego przy ukraińskim prezydencie. 29 maja 2015 otrzymał ukraińskie obywatelstwo. Następnego dnia został mianowany przewodniczącym Odeskiej Obwodowej Administracji Państwowej, z której to posady złożył dymisję 7 listopada 2016.

thumb|Saakaszwili i jego partia Ruch Nowych Sił zorganizowali w Kijowie marsz na rzecz impeachmentu Poroszenki, 3 grudnia 2017 Saakaszwili oskarżył prezydenta Ukrainy o popieranie skorumpowanych polityków i brak należytej walki z korupcją. Po ustąpieniu z funkcji gubernatora Saakaszwili utworzył własną partię polityczną Ruch Nowych Sił i nawoływał do wcześniejszych wyborów parlamentarnych.

Liderka i była rzeczniczka partii Demokratyczny Ruch-Zjednoczona Gruzja, jedna z przywódców rewolucji róż, Nino Burdżanadze oświadczyła Osobiście ja i wielu Gruzinów odebraliśmy te działania (prezydenta Ukrainy Petra Poroszenki) po prostu jak policzek wymierzony i władzom Gruzji, i narodowi gruzińskiemu, gdyż tego nie można nazwać przyjaźnią, gdy w Gruzji jest poszukiwany, oskarżany, a tu mianują go wysokim urzędnikiem i jeszcze podają jako wzór, czy też ojca demokracji.