Skala porządkowa – rodzaj skali pomiarowej. Zmienne są w skali porządkowej, gdy przyjmują wartości, dla których dane jest uporządkowanie (kolejność), jednak nie da się w sensowny sposób określić różnicy ani ilorazu między dwiema wartościami.
Przykłady Zmienne porządkowe:
Poziom wykształcenia: podstawowe < średnie < wyższe Stopień bólu (skala medyczna): brak < łagodny < umiarkowany < silny Ocena filmu przez widzów: 1 gwiazdka < 2 gwiazdka < 3 gwiazdka < 4 gwiazdki < 5 gwiazdek Stopień pilności zadania: niski < średni < wysoki
Nie są zmiennymi porządkowymi np.:
długość, ciężar, temperatura, prędkość, objętość (to zmienne ilościowe) - tu jest ustalona nie tylko kolejność, ale też istnieje ściśle określona odległość między zmiennymi danego rodzaju (np. da się obliczyć różnicę między ciężarami dwóch pojazdów) płeć, grupa krwi, stan cywilny (zmienne nominalne) - tu brak jest ustalonej kolejności oraz nie istnieją miary, określające różnice pomiędzy poszczególnymi kategoriami (np. między kawalerem a żonatym)
Dopuszczalne operacje statystyczne porównywanie, która wartość jest mniejsza, a która większa (ale bez określania o ile) zliczanie elementów, należących do danej kategorii obliczanie frakcji (procent w całości próbki), binaryzacja (zamiana zmiennej nominalnej na szereg zmiennych dychotomicznych przyjmujących np. wartość 1, gdy i 0 w przeciwnym wypadku). obliczanie mody, rangowanie i metody rangowe, w szczególności: obliczanie korelacji rangowej Spearmana obliczanie korelacji tau Kendalla obliczanie centyli, w tym mediany obliczanie minimum i maksimum
Nie są dopuszczalne: działania arytmetyczne na zmiennych porządkowych, obliczanie ich średniej arytmetycznej, odchylenia standardowego, korelacji klasycznej, regresji liniowaej.
Dowolną zmienną na skali interwałowej bądź ilorazowej można przekształcić w porządkową za pomocą rangowania.
Zobacz też cecha statystyczna skala absolutna skala dychotomiczna skala ilorazowa skala interwałowa skala nominalna
Porządkowa