Osady – ogólne określenie utworów luźnych zgromadzonych na powierzchni Ziemi, powstałych wskutek gromadzenia się materiału w procesie sedymentacji. Geneza osadów jest zróżnicowana, może je tworzyć materiał, będący efektem m.in.: wietrzenia skał, procesów erozji degradujących powierzchnię Ziemi, procesów wulkanicznych, procesów chemicznych i biochemicznych, pochodzenia organicznego, pochodzenia kosmicznego.
Osady dzieli się ze względu na środowisko, w którym powstawały na: osady kontynentalne (osadzane w obrębie lądów, także w śródlądowych zbiornikach wodnych i ciekach wodnych); osady morskie (osadzane w obrębie basenów morskich i oceanicznych).
Osady kontynentalne (inaczej terrygeniczne) dzieli się na: osady aluwialne (aluwia), czyli napływowe, osady deltowe, które stanowią przejście do środowiska osadów wodnych, osady deluwialne, osady eoliczne, osady fluwialne, czyli rzeczne, osady fluwioglacjalne, czyli glacyfluwialne (rzecznolodowcowe lub lodowcoworzeczne), osady glacjalne, czyli lodowcowe, osady jaskiniowe, osady koluwialne, osady limniczne (jeziorne, jezierne), osady wulkaniczne, osady proluwialne.
Osady morskie, biorąc pod uwagę głębokość na jakiej powstają, dzieli się na:
klastyczne osady paraliczne, czyli środowiska wybrzeży, klastyczne osady nerytyczne, czyli środowiska szelfu wewnętrznego, klastyczne osady litoralne, czyli środowiska szelfu zewnętrznego, klastyczne osady batialne, czyli środowiska stoku kontynentalnego, klastyczne osady abisalne, czyli środowiska dna oceanicznego, osady węglanowe.
Zobacz też
osad akumulacja diageneza erozja sedymentacja skały osadowe warstwowanie wietrzenie