Franciszek Salezy Nakwaski herbu Prus II (ur. w 1771, zm. 11 kwietnia 1848 w Warszawie) – prezes Senatu w czasie powstania listopadowego, senator-wojewoda i senator-kasztelan Królestwa Polskiego, prefekt departamentu warszawskiego Księstwa Warszawskiego, konsyliarz Izby Administracji Publicznej departamentu warszawskiego w 1808 rokuKalendarzyk Polityczny, Chronologiczny i Historyczny na Rok Panski 1808. Z niektoremi dodatkami i Magistraturami kraiowemi, Warszawa, s. 86., szambelan Stanisława Augusta Poniatowskiego.
Życiorys Był najmłodszym z pięciu synów Klemensa, podkomorzego wyszogrodzkiego, i Zuzanny z Gembartów. Wychowanek pijarów został paziem Stanisława Augusta. Awansowany do rangi kapitana pułku królewskiego, mianowany podkoniuszym stajen królewskich. Komisarz w Komisji Cywilno-Wojskowej ziemi warszawskiej.
W czasie insurekcji kościuszkowskiej został komisarzem Deputacji Komisji Porządkowej z ziemi warszawskiej, a później komisarzem Komisji Porządkowej warszawskiej. Kampanię powstańczą odbył w dywizji gen. Karola Sierakowskiego, awansował do stopnia majora.
Po III rozbiorze Polski osiadł na wsi. W początkach grudnia 1806 powołano go na asesora Izby Najwyższej Wojennej i Administracji Publicznej w Warszawie. W kwietniu 1808 został mianowany radcą prefektury departamentu warszawskiego. W grudniu 1815 otrzymał Order Św. Stanisława II klasy. Do września 1816 roku był prefektem departamentu warszawskiego. W tym samym roku został prezesem Rady Województwa Mazowieckiego. 15 października 1816 otrzymał nominację na senatora-kasztelana.
W 1828 roku był członkiem Sądu Sejmowego, mającego osądzić osoby oskarżone o zdradę stanuTadeusz Bieczyński, Sąd sejmowy 1827-1829 na przestępców stanu. Urzędowe akta, Poznań 1873, s. 57..
Jako senator podpisał 25 stycznia 1831 roku akt detronizacji Mikołaja I RomanowaDayarusz Sejmu z R. 1830-1831, wydał Michał Rostworowski, T. I, Kraków 1907, s. 244.. Od 27 lutego do 14 kwietnia 1831 prezydował w powstańczym Senacie. 10 sierpnia 1831 został wybrany senatorem-wojewodą. W 1831 był organizatorem i prezesem Komitetu opiekującego się rodzinami wojskowych oraz Komitetu wspierającego dotkniętych klęskami wojny. Po upadku powstania wycofał się do swego majątku. Od 1847 rozpoczął dyktować swoje wspomnienia wnuczce Karolinie Nakwaskiej-Walewskiej i doprowadził je do 1812. Wspomnienia te zostały opublikowane pt: Pamiętnik życia mego (1963). Pochowany w grobie rodzinnym w Kępie Polskiej.
Przypisy
Bibliografia Franciszek Nakwaski, Pamiętnik życia mego. Oprac., przypisami i wstępem opatrzyła Renata Żurkowa.[w:] Rocznik Biblioteki Polskiej Akademii Nauk w Krakowie. Kraków 1963, s. 110 – 130; Polski Słownik Biograficzny t. 22 z. 3, s. 476-483; Biografia w iPSB Ernest Łuniński, Napoleon. Legiony i Księstwo Warszawskie. Warszawa 1911, s. 234; Leszek Podhorodecki, Franciszek Salezy Nakwaski – dziedzic Wołomina i Lipin. Wieści Podwarszawskie 1998 nr 29 Andrzej Zahorski, Warszawa za Sasów i Stanisława Augusta. Warszawa 1970;
Linki zewnętrzne Mowy i dokumenty Franciszka Salezego Nakwaskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Członkowie Izb Administracyjnych Księstwa Warszawskiego Kategoria:Członkowie Sądu Sejmowego Królestwa Kongresowego (1827–1829) Kategoria:Członkowie władz powstania kościuszkowskiego Kategoria:Kapitanowie I Rzeczypospolitej Kategoria:Komisarze Komisji Porządkowych Cywilno-Wojskowych (województwo mazowieckie) Franciszek Salezy Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława II klasy (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Oficerowie powstania kościuszkowskiego Kategoria:Paziowie władców Polski Kategoria:Prezesi Senatu w czasie powstania listopadowego Kategoria:Prefekci departamentów Księstwa Warszawskiego Kategoria:Sygnatariusze aktu detronizacji Mikołaja I Romanowa (1831) Kategoria:Szambelanowie Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Urodzeni w 1771 Kategoria:Zmarli w 1848