240px|thumb|Grób Bronisława Chromego na cmentarzu Salwatorskim. Bronisław Chromy (ur. 3 czerwca 1925 w Leńczach, zm. 4 października 2017 w Krakowie) – polski artysta rzeźbiarz, medalier, malarz, rysownik, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

Życiorys Urodził się we wsi Leńcze k. Lanckorony, w niezamożnej wielodzietnej rodzinie Andrzeja i Marii z domu Sikora. Śmierć ojca zmusiła go do ciężkiej pracy w rodzinnym gospodarstwie rolnym i poważnie utrudniła rozwijanie wrodzonych zdolności artystycznych.

Po II wojnie światowej, za sprawą starszego brata Jana, znalazł zatrudnienie w artystycznej odlewni metalu Franciszka Tieslera przy ul. Rymarskiej w Krakowie. Tutaj na jego prace zwrócił uwagę popularny w owym czasie rzeźbiarz – Karol Hukan, za którego namową i poleceniem rozpoczął – po uprzednim, w błyskawicznym tempie, w trybie eksternistycznym, ukończeniu krakowskiego Liceum Sztuk Plastycznych – studia na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie był uczniem Xawerego Dunikowskiego. Studia ukończył w 1956Danuta Helwak, Bronisław Chromy – krakowski artysta w Wielowsi..... Kilkakrotnie aresztowany przez UB, parę razy trafił do krakowskiego więzienia na Montelupich. Został pedagogiem ASP, początkowo, przez 17 lat w jej filii w Katowicach, a od połowy lat 70. w samym Krakowie w pracowni rzeźby na wydziale grafiki tej uczelni.

W latach 1983–1990 był członkiem Narodowej Rady Kultury. W latach 1986–1989 należał do Ogólnopolskiego Komitetu Grunwaldzkiego, a w latach 1988–1990 – Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa radaopwim.gov.pl [dostęp 2011-11-06].. Od 1994 był członkiem czynnym Polskiej Akademii UmiejętnościRocznik Polskiej Akademii Umiejętności. Rok 2015/2016.

Brał udział w wystawach krajowych i zagranicznych; wystawy indywidualne m.in. w Krakowie (1961, 1962, 1964, 1965, 1967, 1969, 1972, 1974), w Warszawie (1968, 1978), Zakopanem (1969, 1973), Toruniu, Białymstoku, Katowicach i Łomży.

Pozaartystyczną pasją Bronisława Chromego, już na I roku studiów, stało się żeglarstwo i Mazury. Pierwszy patent żeglarski (żeglarza) uzyskał w studenckim ośrodku żeglarskim w Giżycku, nad jeziorem Niegocin. Za namową szwagra (leśniczego w leśnictwie Piekło) kupił w Wielowsi k. Ostródy zrujnowany dom, który przebudował według własnego projektu jako swój „Dom Letniej Pracy Twórczej”, gdzie przede wszystkim malował. Prace powstałe w tym letnim plenerze prezentował następnie w swojej galerii autorskiej w KrakowieDanuta Helwak, op. cit.. Inną pasją Bronisława Chromego była twórczość poetycka, zwieńczona wydanymi tomikami, m.in. tomik pt. „Słowem rzeźbione”.

Jego żoną była aktorka Iwona Świda-Chromy (1936–2024).

Zmarł w Krakowie, spoczywa obok żony na cmentarzu Salwatorskim (sektor R-4-18).

Prace rzeźbiarskie „Sowy”, planty w Krakowie (1961) Figura św. Józefa w kościele oo. redemptorystów w Toruniu Krzyż w kościele pw. Ducha Świętego w Szczecinku (1966) Rzeźba smoka wawelskiego koło Smoczej Jamy (1970) Fontanna „Grajków” na placu Wolnica w Krakowie (1974) Pomnik braterstwa broni partyzantów polskich i radzieckich na Porytowym Wzgórzu w Lasach Janowskich (1974) Pomnik nagrobny Nikifora Krynickiego (1975) Pomnik 50-lecia pierwszej komuny miejskiej w Czeladzi (1977) „Ukrzyżowanie. Z życia do życia”, postać Chrystusa w kościele Arka Pana w Nowej Hucie (1977) Pomnik Żołnierza Polskiego w Katowicach (1978) Pomnik Jana Pawła II w Tarnowie (1981) Drzwi kościoła pw. św. Maksymiliana Kolbego w Tarnowie Pietà w kościele w Nowym Sączu-Zawadzie (1981) Drzwi w brązie w kościele w Nienadówce koło Rzeszowa, poświęcone pomordowanym w obozach koncentracyjnych (1980) Pomnik radziecko-polskiego braterstwa broni w Riazaniu (1983) Narcyz Wiatr „Zawojny”, planty w Krakowie Stacje drogi krzyżowej i metaloplastyka ołtarzowa z postacią Chrystusa w kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa w Bielsku-Białej (1984) Pomnik ku czci wojska polskiego z okazji 40. rocznicy zakończenia II wojny światowej w Krynicy-Zdroju; inskrypcja na pomniku: „Obrońcom – zwycięzcom” (1985) Pomnik Żołnierzom Polskim Walczącym na Wszystkich Frontach II WŚ, Kraków ul. Powiśle (1992) Statuetka „Oskar serca / Serce za serce” wręczana najhojniejszym sponsorom Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii im. prof. Zbigniewa Religi (1992) Pomnik Jana Pawła II w Zielonkach (1998) Pomnik „Piwnicy pod Baranami” w parku Decjusza w Krakowie (2000) Pomnik psa Dżoka w Krakowie (2001) Pomnik Jana Pawła II w Leńczach (2002) Pomnik Fryderyka Chopina w Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce (2010) Pomnik Fryderyka Chopina przy ul. Oławskiej we Wrocławiu (2010) Medal im. Michała OczapowskiegoMedal im. Michała Oczapowskiego na stronie PAN (dostęp 27.02.2024).

Publikacje Słowem rzeźbione [tomik wierszy], Kraków. Kamień i marzenie [autobiografia], Kraków 2005.

Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (16 kwietnia 1999) „w uznaniu wybitnych zasług dla kultury polskiej, za osiągnięcia w pracy artystycznej”. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1989) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984)Uznanie dla twórców kultury /w/ Trybuna Robotnicza, nr 170, 19 lipca 1984, str. 1-2 Medal Komisji Edukacji Narodowej Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2009) Złoty Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” (1992) Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej” (1986)Potrzeby i nowe zadania /w/ "Rzeczpospolita", nr 229, 1 października 1986, s. 8. Brązowy Medal Cracoviae Merenti (2005) Złota Odznaka „Za Zasługi dla Ziemi Krakowskiej” (1988) Order Przyjaźni Narodów (ZSRR, 1987)Radzieckie odznaczenia dla Polaków [w:] Głos Pomorza, nr 93, 22 kwietnia 1987, s. 1.

Nagrody i wyróżnienia

Nagroda Miasta Krakowa (1972)Laureaci o swych zamierzeniach, „Dziennik Polski”, s. 3, nr 123, 25 maja 1972 Grand Prix za medal ku czci Dantego w Rawennie (1973) Nagroda Prezesa Rady Ministrów z dziedziny plastyki I stopnia za całokształt twórczości w dziedzinie rzeźby, a szczególnie rzeźby pomnikowej (1979) Nagroda „Trybuny Ludu” (1984)Nagrody "Trybuny Ludu" 1984 r., "Trybuna Ludu", nr 149, 23 czerwca 1984, s. 2.

Galeria

Rzeźby

Pomniki

Przypisy

Bibliografia Kto jest kim w Polsce. Edycja 3, Warszawa 1993. Madeyski Jerzy, Bronisław Chromy, Kraków 1994. Bronisław Chromy, Kamień i marzenie [autobiografia], Kraków 2005. Helwak Danuta, Bronisław Chromy – krakowski artysta w Wielowsi, [w:] „Zapiski Zalewskie” [biuletyn Towarzystwa Miłośników Ziemi Zalewskiej], 2012, nr 23, s. 40–43.

Linki zewnętrzne Galeria Autorska Bronisława Chromego w Krakowie

Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Członkowie Ogólnopolskiego Komitetu Grunwaldzkiego Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Krakowa Kategoria:Laureaci nagrody „Trybuny Ludu” Kategoria:Ludzie związani z Piwnicą pod Baranami Kategoria:Ludzie związani z Wolą Justowską Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Medalem „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Pochowani na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Przyjaźni Narodów Kategoria:Polscy medalierzy Kategoria:Polscy rzeźbiarze Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Więźniowie więzienia na Montelupich w Krakowie Kategoria:Zmarli w 2017