Marki – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1924–1954 w Warszawskiem. Siedzibą władz gminy była wieś MarkiGłówny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933.
Historia
Gminę utworzono z dniem 1 lipca 1924 w powiecie warszawskim w woj. warszawskim z części gminy Bródno: wieś Drewnica, folwark Drewnica, leśnictwo Drewnica; osada Marki; kolonia Osinki, kolonia Pustelnik, kolonia Rościszewo, kolonia Henryków, kolonia Czerwony Dwór, kolonia Pustelnik D, kolonia Piotrówka; wieś Pustelnik-Struga, kolonia Czarna Struga, kolonia Brazylka; wieś Siwki, kolonia Podlesie, kolonia Szybówek; kolonia Zielonka-Letnisko, kolonia Zielonka Bankowa, folwark Nutka Zielona; wszystkie inne niezaludnione osady, położone w granicach gminy Bródno na wschód od granic gruntów folwarków: Lewinów, Lewicpol i Lewandów oraz gruntów wsi Grodzisk i Brzeziny.
1 kwietnia 1930 do gminy Marki z gminy Wawer w tymże powiecie włączono miejscowość Ząbki, zakład leczniczy dla umysłowo chorych w Drewnicy oraz lasy państwowe położone na terytorium Drewnicy i Ząbek.
20 października 1933 gminę Marki podzielono na 7 gromad (skład gromad w nawiasie)Warszawski Dziennik Wojewódzki: dla obszaru Województwa Warszawskiego. 1933, nr 14, poz. 136: Drewnica – Drewnica (kol.), Drewnica (kol. szpit.), Nadleśnictwo Drewnica, Osiedle Drewnica i Drewnica (w.) Marki – Marki (w.); Pustelnik – Czerwony Dwór (kol.), Halberówka (kol.), Henrykó (kol.), Osinki (kol.), Piotrówka (kol.), Pustenik (kol.), Pustelnik D (kol.), Rogaczówka (kol.) i Zieleniec (kol.); Siwki – Siwki (w.); Struga – Czarna Struga (kol.), Pustelnik-Struga (w.) i Struga (kol.); Ząbki – Miasto-Ogród Ząbki, Nowe Parcele Ząbki (osiedle), Ząbki-Szwaby (w.) i Ząbki (w.); Zielonka – Horowa Góra (kol.), Nowa Zielonka (kol.), Nutka Zielona (f.), Podlesie (kol.), Zielonka Bankowa (kol.), Zielonka-Letnisko (kol.) i Poligon Wojskowy.
W 1939 roku w jej skład wchodziły wsie: Drewnica, Pustelnik, Struga, kolonie: Czarna Struga, Czerwony Dwór, Drewnica, Halberówka, Henryków, Horowa Góra, Nowa Zielonka, Osinki, Piotrówka, Pustelnik D, Rogaczówka, Rościszewo, Struga, Szpitalna Drewnica, Zieleniec, Zielonka Bankowa, Zielonka Letnisko i Poligon Wojskowy oraz folwark Nutka Zielonka i Nadleśnictwo DrewnicaRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 27 czerwca 1939 r. o rozciągnięciu przepisów policyjno-budowlanych dla gmin miejskich na niektóre osiedla gmin wiejskich na obszarze województwa warszawskiego, ..
Podczas II wojny światowej w Generalnym Gubernatorstwie, w dystrykcie warszawskim, bez zmian w składzie gromad. Gmina Marki w 1943 roku obejmowała nadal 7 gromad i liczyła 22,394 mieszkańców: Drewnica (960 mieszkańców), Marki (5450), Pustelnik (4403), Siwki (956), Struga (1484), Ząbki (5560) i Zielonka (3581)Gemeinde- und Dorfverzeichnis für das Generalgouvernement (1943).
Po wojnie gmina zachowała przynależność administracyjną.
1 stycznia 1948 z gminy Marki wyłączono gromadę Zielonka, tworząc w niej nową gminę Zielonka.
15 maja 1951 do gminy Marki przyłączono część obszaru zniesionej gminy Bródno (gromady Brzeziny i Grodzisk), natomiast część obszaru gminy Marki włączono do Warszawy (część gromady Ząbki).
1 lipca 1952 zniesiono powiat warszawski, a gminę Marki przyłączono do powiatu wołomińskiego; równocześnie z części obszaru gminy Marki utworzono nowe gminy: Ząbki (gromady Drewnica i Ząbki) i Pustelnik (gromady Pustelnik i Struga), natomiast gromadę Siwki włączono do gminy Zielonka. Według stanu z dnia 1 lipca 1952 gmina składała się z 3 gromad: Brzeziny, Grodzisk i MarkiWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.
Jednostkę zniesiono 29 września 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin.
Jednostki nie przywrócono 1 stycznia 1973 po reaktywowaniu gmin, ponieważ większość jej dawnego obszaru weszła w skład Warszawy i utworzonego w 1967 roku miasta Marki.
Zmiany terytorialne +Przynależość gminna miejscowości gminy Marki na przestrzeni latŹródła w sekcji opisowej powyżej..Miejscowość1867-01-131924-07-011930-04-011939-04-011948-01-011951-05-151952-07-01BrzezinyBródnoBródnoBródnoBródnoBródnoMarkiMarkiCzerwony DwórBródnoMarkiMarkiMarkiMarkiMarkiPustelnikDrewnicaBródnoMarkiMarkiMarkiMarkiMarkiZąbkiDrewnica SzpitalnaWawerWawerMarkiMarkiMarkiMarkiZąbkiGrodziskBródnoBródnoBródnoBródnoBródnoMarkiMarkiHorowa GóraBródnoMarkiMarkiMarkiZielonkaZielonkaZielonkaMarkiBródnoMarkiMarkiMarkiMarkiMarkiMarkiPustelnikBródnoMarkiMarkiMarkiMarkiMarkiPustelnikSiwkiBródnoMarkiMarkiMarkiMarkiMarkiZielonkaStrugaBródnoMarkiMarkiMarkiMarkiMarkiPustelnikZąbkiWawerWawerMarkiMarkiMarkiMarkiZąbkiZielonka BankowaBródnoMarkiMarkiMarkiZielonkaZielonkaZielonkaZielonka-LetniskoBródnoMarkiMarkiMarkiZielonkaZielonkaZielonka
Przypisy
Marki) Kategoria:Historia Marek