Stany mieszane () – zespoły psychopatologiczne obserwowane w przebiegu nawracających zaburzeń afektywnych, charakteryzujące się jednoczesnym występowaniem objawów depresji i manii. Utrzymywanie się stanów mieszanych przez odpowiednio długi czas uprawnia do rozpoznania epizodu afektywnego mieszanego, występującego praktycznie jedynie w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego. W szerszym ujęciu mianem stanów mieszanych określane bywają wszystkie zespoły afektywne z objawami depresji i manii (takie jak np. depresja agitowana). Kryteria ICD-10 nie traktują tych zespołów jako stanów mieszanych, podobnie było w klasyfikacji DSM-IV. W klasyfikacji DSM-5 wprowadzono wyróżnik „z cechami mieszanymi” (), który może uzupełniać rozpoznanie manii w przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych typu 1, hipomanii w przebiegu zaburzeń dwubiegunowych typu 1 i 2, i epizodu depresyjnego w przebiegu zaburzeń dwubiegunowych lub dużej depresji. Stany mieszane jako pierwszy opisał i nazwał () Emil Kraepelin w 5. wydaniu swojego podręcznika z 1896 roku, dokładnie scharakteryzował je Wilhelm Weygandt w monografii z 1899 roku.
Podział Emil Kraepelin wyróżniał kilka postaci stanów mieszanych: depresję z gonitwą myślową () depresję z pobudzeniem psychoruchowym () manię depresyjno-lękową () manię nieproduktywną () manię zahamowaną () manię gniewliwą () osłupienie maniakalne ().
Epidemiologia Epizody afektywne mieszane w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego występują częściej u kobiet, u młodzieży, u osób z współistniejącym uzależnieniem, z przebiegiem typu rapid cycling. Uważa się, że mogą być powikłaniem nieprawidłowej farmakoterapii (np. stosowania leków przeciwdepresyjnych w monoterapii). Ich faktyczna częstość jest trudna do oszacowania, w zależności od zastosowanych kryteriów dotyczą 5–70% epizodów afektywnych.
Rozpoznanie Według kryteriów ICD-10 epizod afektywny mieszany w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego (F31.6) może być rozpoznany, gdy objawy depresji i manii współwystępują przez co najmniej 14 dni. Obie grupy objawów muszą dominować przez większą część nawrotu. Pojedynczy epizod mieszanych zaburzeń afektywnych (F38.00) rozpoznaje się gdy spełnione są oba te warunki, i gdy jest to pierwszy epizod afektywny w życiu pacjenta. Osłupienie maniakalne objęte jest kategorią manii z objawami psychotycznymi (F30.2)ICD-10. V rozdział. Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne. Warszawa: Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne „Vesalius”, 2000. s. 104, 107, 116Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD10. Badawcze kryteria diagnostyczne. Warszawa: Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne „Vesalius”, 1998. s. 82, 88.
Leczenie stanów mieszanych
Przypisy
Kategoria:Zaburzenia afektywne