Ludność Kędzierzyna-Koźla – statystyczna liczba ludności w mieście Kędzierzyn-Koźle (powiat kędzierzyńsko-kozielski), w województwie opolskim. Według danych Urzędu Miasta Kędzierzyna-Koźla miasto na dzień 31 grudnia 2025 liczyło 51 356 mieszkańców, którzy byli zameldowani na pobyt stały i czasowy, co odpowiada gęstości zaludnienia 416 osób/km². Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, Kędzierzyn-Koźle należy do grupy jednych z najszybciej wyludniających się w XXI wieku miast w Polsce. Począwszy od 1986 roku liczba ludności miasta systematycznie maleje.

Dane ogólne 40px Podstawowe dane demograficzneLp.InformacjaWielkośćRok pomiaruWykres 1 Liczba ludności 51 356 osób 2025 2 Gęstość zaludnienia 416 osób/km²2025 3 Przyrost naturalny –6,39‰ 2024 4 Średni wiek mieszkańca miasta 45,6 lat 2024 5 Podział według płci a. Kobiety 52,5%2024b. Mężczyźni 47,5% 6 Podział według stanu cywilnego mieszkańców miasta a. Kawalerowie / Panny 25,9%2021b. Żonaci / Zamężne 53,9%c. Rozwiedzeni / Rozwiedzione 8,4%d. Wdowcy / Wdowy 9,6%e. Nieustalone 2,2%7Podział na grupy wiekowe mieszkańców miasta a. Ludność w wieku przedprodukcyjnym 14,6%2024b. Ludność w wieku produkcyjnym 58,2%c. Ludność w wieku poprodukcyjnym 27,2% 8 Podział według wykształcenia mieszkańców miasta a. Wyższe 19,4%2021b. Policealne 2,9%c. Średnie ogólnokształcące 10,9%d. Średnie zawodowe 21,7%e. Zasadnicze zawodowe 26,7%f. Podstawowe 15,3%g. Podstawowe nieukończone 3,0%

Ludność Kędzierzyna i Koźla przed połączeniem RokKędzierzynKoźle 1885 – 5461 (włącznie z wojskiem) 1890 – 5761 (w tym 900 Polaków) 1933 6125 10 766 1939 6308 11 896

Ludność Kędzierzyna-Koźla Organizm działania społeczności Kędzierzyna-Koźla bierze swój początek od reformy administracyjnej z 1975 roku, kiedy to połączono dwa główne miasta Koźle i Kędzierzyn oraz scalono z nimi sąsiadujące wsie i osiedla. W wyniku tego posunięcia ludność (według danych GUS-u) liczyła wtedy 69 285 osób. W sytuacji prowadzenia polityki przez państwo, polegającej na stworzeniu korzystnych warunków socjalno bytowych ludności, lat 70. i 80. XX wieku, poprzez politykę pełnego zatrudnienia, wspomaganiu tej polityki rozwojem budownictwa wielorodzinnego oraz rozwojem przemysłu nastąpił w latach 1975–1986 wzrost liczby mieszkańców miasta (średnio w tempie przyrostu o około 650 osób/rok) do szczytowego poziomu ok. 73 000 osób w 1986 roku. Wzrost ten nastąpił w wyniku migracji ludności ze wsi do miasta oraz wzrostu dzietności rodzin, przeświadczonych o zapewnieniu przez państwo dla dzieci w niedalekiej przyszłości korzystnych warunków bytowych (m.in. gwarancje zatrudnienia oraz tzw. książeczki mieszkaniowe).

Od drugiej połowy dekady lat 80. demografowie zaobserwowali wygaszanie tendencji wzrostowych, a zmiany społeczno polityczne w 1989 roku, zmieniające diametralnie funkcjonowanie rodzin i ich losy, spowodowały zmianę świadomości i mentalności ludzi. W wyniku pogorszenia prognozy przyszłych warunków socjalno bytowych w dekadzie lat 90. (m.in. zwolnienia grupowe w zakładach pracy, możliwości emigracji do innych krajów, zastój w rozwoju budownictwa wielorodzinnego) nastąpiło odwrócenie tendencji wzrostowych na malejące. Zmiany w świadomości i rozeznaniu ludzi spowodowały powstanie niekorzystnych warunków demograficznych co do możliwości stabilizacji liczby ludności miasta. Nastąpił wzrost bezrobocia, emigracja ludzi młodych do krajów Europy zachodniej (m.in. Niemcy, Holandia, Wielka Brytania), proces starzenia się ludności miasta oraz zarysowujące się tendencje do życia w samotności (tzw. single i singelki), często z braku nowego mieszkania i stabilności zatrudnienia. Wszystkie te elementy spowodowały, że w latach 90. i pierwszej dekadzie XXI wieku nastąpiło zmniejszenie się ludności miasta (średnio w latach 1986–2000 w tempie o około 250 osób/rok).

Niekorzystne tendencje demograficzne w kolejnych latach 2005–2015 zaczęły przybierać na sile (wzrost tempa obniżania się ludności średnio do poziomu około 600 osób/rok) w wyniku których nastąpił spadek ludności miasta do poziomu około 59 000 osób (dane z Urzędu miasta) w 2015 roku. W wyniku utrzymujących się negatywnych czynników socjalno bytowych dla rozwoju rodzin oraz utrwalaniu się przeświadczenia mieszkańców odnośnie do ich przyszłości, należy przypuszczać, że w następnych dekadach nastąpi dalsze zmniejszanie się ludności miasta do poziomu około 40 000 osób w 2040 roku. Z analizy rozkładu poszczególnych grup wiekowych Kędzierzyna-Koźla wynika, że niekorzystne tendencje demograficzne potęgować będzie brak prostej zastępowalności pokoleń (ujemne saldo przyrostu naturalnego).

Dalsze lata (po 2015) pogłębiły niekorzystne tendencje demograficzne (dalszy spadek liczby ludności miasta). Konsekwencją, których jest systematyczne starzenie się przeciętnego mieszkańca miasta, coraz mniejsza liczba zawartych małżeństw przy jednoczesnym wzroście rozwodów. Coraz wyższy wiek kobiet decydujących się na macierzyństwo oraz coraz gorszy stosunek liczby osób w wieku poprodukcyjnym do liczby osób w wieku produkcyjnym. Ogólną sytuację społeczno-ekonomiczną w Polsce (w tym również i Kędzierzyna-Koźla) próbuje się ratować programami rządowymi, jakimi było np. wdrożenie w 2016 roku programu rodzina 500+. Demografowie zaobserwowali, jednak że wskaźniki dzietności dla m.in. Kędzierzyna-Koźla znajdowały się na niskim poziomie (pomiędzy 1,09 a 1,20) i efekt programu rodzina 500+ po 2016 roku był raczej znikomy.

Diagnoza sytuacji ludnościowej miasta na lata 2020–2050 Urząd miasta dostrzegając problemy demograficzne miasta zdiagnozował w 2020 roku sytuację w tej dziedzinie, a w ramach programu „Rozwój lokalny” będzie próbował w ramach posiadanych środków i możliwości powstrzymać dalsze tempo spadku ludności miasta. Szacuje się, że do 2050 roku nastąpi dalszy spadek ludności miasta o około 50%, czyli do poziomu około 28 000 osób. Określając przyczyny zdiagnozowanej sytuacji w 2020 roku UM Kędzierzyna-Koźla podał: strukturalne przyczyny naturalne (wyże i niże demograficzne w poprzednich latach) oraz przyczyny ekonomiczno-społeczne struktura gospodarki miasta, uzależniona od kilku dużych zakładów przemysłowych i ich elastyczności w nowych warunkach społeczno-ekonomicznych po 1989 roku lokalizacja geograficzna w stosunku do sąsiednich aglomeracji o korzystniejszych perspektywach nowych inwestycji (np. Opole czy Gliwice) niedopasowanie struktury miejsc pracy, edukacji i usług w odniesieniu do potrzeb mieszkańców w stosunku do ośrodków konkurencyjnych Przewiduje się, że przez najbliższe trzy dekady (2020–2050) utrzymywał się będzie wysoki udział ludności w wieku poprodukcyjnym, a w szczególności osób w wieku 80+. Jednocześnie niski wskaźnik urodzeń i tzw. współczynnik dzietności powodować będzie dalsze pogarszanie się stosunku liczby osób w wieku produkcyjnym do liczby osób w wieku poprodukcyjnym (obciążenie demograficzne). W projekcie strategii rozwoju miasta do 2030 roku określono, że tzw. wskaźnik „Floridy”, który informuje o liczbie ludności ogółem w mieście w wieku 25–34 lat w przeliczeniu na 1000 mieszkańców będzie kształtował się niekorzystnie. Niekorzystna będzie również dynamika zmian tego wskaźnika. Wskaźnik „Floridy” w latach 1998–2020 zmniejszył się z poziomu 152,76 do poziomu 128,62. Malejąca liczba kobiet, przy niskich wskaźnikach urodzeń, wpływała na zmniejszenie się liczby dzieci.

Ponadto na pogorszenie sytuacji demograficznej wpływać będzie migracja młodych mieszkańców miasta do innych państw czy ośrodków krajowych (migracja zewnętrzna i wewnętrzna). Na sytuację demograficzną w 2020 roku pewien wpływ miał niski poziom zaufania społecznego, wynikający z braku rzetelnej informacji i komunikacji społecznej. Mieszkańcy miasta mało się znają, słabo organizują, są mało pomysłowi i słabo współdziałają ze sobą w realizacji inicjatyw.

Bardzo dużym problemem miasta i jego mieszkańców są problemy mieszkaniowe, wynikające w dużej mierze ze zmian społeczno-politycznych jakie dokonały się w 1989 roku, a co za tym idzie likwidacji w następstwie tych przemian dominującego na rynku lokalnym m.in. Kędzierzyńskiego Przedsiębiorstwa Budowlanego. Brak nowych inwestycji przy jednoczesnych wysokich kosztach nabycia mieszkania (2100 zł/m²) spowodował, że po 1989 roku nieznacznie rozwinęło się jedynie budownictwo jednorodzinne i to tylko w nielicznych osiedlach. Problemem najbliższych trzech dekad – jak wskazuje to diagnoza – nie jest naturalne tempo spadku ludności miasta do 28 tys., ale przynajmniej jego zahamowanie, choć jest to raczej mało prawdopodobne, bowiem zmian m.in. mentalności i przeświadczenia ludzi nie można zmienić z dnia na dzień jakimikolwiek programami finansowymi.

W projekcie strategii rozwoju miasta do 2030 roku podano, że skutkami niekorzystnych zjawisk demograficznych w mieście może być: funkcjonowanie głównych pracodawców oraz lokalny popyt na oferowane przez nich produkty i usługi, a tym samym na ich finanse, co może docelowo mieć niekorzystny wpływ na budżet miasta deficyt kadr dla lokalnej gospodarki, usług publicznych, w szczególności w kontekście starzejącego się społeczeństwa wymusi poszukiwanie nowych rozwiązań w sferze gospodarczej (np. robotyzacja, automatyzacja czy też zatrudnianie obcokrajowców), a który może doprowadzić do zaniku wybranych usług, przenosin wybranych działalności gospodarczych, czy też do wystąpienia deficytu pracowników w branżach wrażliwych, np. opiece społecznej czy zdrowotnej wzrost kosztów utrzymania infrastruktury miejskiej, jej dekapitalizacja, w szczególności infrastruktury społecznej (np. szkoły), mieszkaniowej i technicznej niekorzystny wizerunek oraz atrakcyjność inwestycyjna miasta, co pogłębiać może regres gospodarczy. Deficyt kadr na rynku pracy wpływać będzie na postrzeganie miasta i jego otoczenia jako przestrzeni mało atrakcyjnej dla nowych inwestycji.

Diagnoza sytuacji ludnościowej miasta po 2050 Według szacunków Polskiego Instytutu Ekonomicznego powołującego się na raport OECD wyludnianie będzie szczególnie widoczne w mniejszych ośrodkach, m.in. w Kędzierzynie-Koźlu. Lokalne władze będą mieć problemy, np. co do utrzymania sieci szkół, szpitali czy transportu publicznego. Eksperci zwracają uwagę na większy wkład władz lokalnych w polityce mieszkaniowej. Rozproszona zabudowa i pogorszenie usług publicznych może sprawić, że nawet 40% zasobu mieszkaniowego w wyludniających się gminach może być niezamieszkane.

Zmiany liczby ludności miasta 40px Liczba ludności miasta Kędzierzyn-Koźle RokLiczba osóbZmianaŹródło1975 69 285 GUS 1976 70 400 GUS 1977 70 900 GUS 1978 67 800 spis powszechny 1979 68 700 GUS 1980 69 667 GUS 1981 69 648 GUS 1982 70 163 GUS 1983 70 706 GUS 1984 71 738 GUS 1985 72 145 GUS 1986 72 979 GUS 1987 72 905 GUS 1988 72 279 spis powszechny 1989 71 677 GUS 1990 71 705 GUS 1991 71 308 GUS 1992 70 991 GUS 1993 71 170 GUS 1994 70 853 GUS 1995 70 648 GUS 1996 70 594 GUS 1997 70 436 GUS 1998 70 239 GUS 1999 69 875 GUS 2000 69 600 GUS 2001 69 092 GUS 2002 66 759 spis powszechny RokLiczba osóbZmianaŹródło 2003 66 379 GUS 2004 66 102 GUS 2005 64 679 UM K-K 2006 63 753 UM K-K 2007 63 784 UM K-K 2008 63 336 UM K-K 2009 62 775 UM K-K 2010 62 238 UM K-K 2011 61 617 UM K-K 2012 60 909 UM K-K 2013 60 185 UM K-K 2014 59 465 UM K-K 2015 58 749 UM K-K 2016 57 979 UM K-K 2017 57 360 UM K-K 2018 56 478 UM K-K 2019 55 750 UM K-K 2020 54 873 UM K-K 2021 53 705 UM K-K 2022 53 963 UM K-K 2023 52 793 UM K-K 2024 52 089 UM K-K 2025 51 356 UM K-K

Prezentacja graficzna zmian liczby ludności miasta

Rankingi 25px Rankingi wg GUSLp.InformacjaMiejsceWielkośćRok pomiaru1.Liczba ludności w miastach Polski77. 54 029 osób 20242.Największa gęstość zaludnienia w miastach Polski642. 437 osób/km² 20243.Największy przyrost naturalny w miastach Polski694. –6,4‰ 20244.Najszybciej wyludniające się miasta Polski66. –19,1% 2002–202433.–12 730 osób

Uwagi

Przypisy

Bibliografia 1975–1979 Roczniki statystyczne GUS 1980–1994 Roczniki demograficzne GUS 1995–2004 Bank danych regionalnych GUS