thumb|160px|Żołnierz Gwardyjskiego Pawłowskiego Pułku, 1914 (nakrycie głowy charakterystyczne dla formacji grenadierów) thumb|160px|Żołnierz15 Perejasławskiego Pułku Dragonów Imperatora Aleksandra III thumb|160px|Żołnierz 2 Lejb-Huzarskiego Pawłogradzkiego Pułku Imperatora Aleksandra III thumb|160px|Żołnierz Gwardyjskiego Pułku Ułanów Jego Wysokości Organizacja pułków Imperium Rosyjskiego – organizacja pułków rosyjskiej armii carskiej.

Historia rosyjskich pułków o najbogatszej tradycji sięga II połowy XVII wieku, czyli okresu panowania carów Aleksego I Romanowa oraz jego syna Piotra I Wielkiego. Jednostki te były wielokrotnie przeformowywane i przemianowywane, zazwyczaj przy okazji zmiany osoby dowódcy.

W 1882 przeprowadzono reformę ujednolicającą organizację rosyjskiej kawalerii. Pułki huzarskie i ułańskie stały się wówczas pułkami dragońskimi. Taki stan rzeczy istniał do 1907. Wtedy to właśnie przeprowadzono kolejną reformę i powrócono do wcześniejszej organizacji kawalerii. Znowu istniał podział na pułki dragońskie, huzarskie, ułańskie i kozackie.

Na początku XX wieku na ziemiach polskich stacjonowało w sumie 68 pułków piechoty oraz 38 pułków kawalerii.

Pułki piechoty i strzelców Na początku 1914 Imperium dysponowało 236 pułkami piechoty. Było 12 pułków gwardyjskich i 16 pułków grenadierów. Pierwsze z nich miały nazwy, a drugie numerowane od 1 do 16. Piechota liniowa posiadała zarówno nazwy, jak i numery. Syberyjskie i turkiestańskie pułki piechoty nosiły nazwę pułków strzelców. Ich organizacją nie różniła się od innych czterobatalionowych pułków piechoty. „Właściwe” pułki strzelców miały tylko po dwa bataliony. Istniały 4 pułki strzelców gwardii, 20 liniowych pułków strzelców, 12 pułków strzelców finlandzkich, 8 pułków strzelców kaukaskich, 22 pułki strzelców turkiestańskich. W 1914 pojęcie „strzelcy” wskazywało już tylko na historyczną rolę jednostki.

Utworzone po mobilizacji pułki rezerwowe posiadały identyczną organizację jak pułki regularne. Piechota kozacka nosiła miano płastunów. Płastuni zorganizowani byli w brygady po sześć batalionów.

W przededniu I wojny światowej pułk etatowo posiadał: dowództwo i sztab, 4 bataliony (każdy po cztery roty, numery 1-16), oddział szkolny, pododdział karabinów maszynowych (8 km), oddział łączności (w tym 14 konnych gońców i 21 telefonistów) oddział zwiadowczy (64 zwiadowców, w tym 4 kolarzy), oddział techniczny (tyłowy). W sumie pułk liczył około 4000 żołnierzy.

W skład jednej rosyjskiej brygady piechoty wchodziły 2 pułki piechoty. W skład jednej rosyjskiej brygady strzelców wchodziły 4 pułki strzelców oraz 1 strzelecki dywizjon artylerii.

Pułki ułanów, dragonów i huzarów W 1914 w Rosji istniały cztery grupy kawalerii: gwardia, kawaleria liniowa, kozacy i „innoplemieńcy". Pułki liniowe składały się z sześciu szwadronów, co dawało stany bojowe po ok. 850 ludzi. Choć zachowano historyczne nazwy ułanów, huzarów i dragonów, nie miały one związku z taktyką. Specjalistyczne pododdziały zwiadowcze, łączności i inżynieryjne były identyczne jak w piechocie. W tym czasie kawaleria liniowa liczyła 20 pułków dragonów, 17 pułków ułanów i 18 pułków huzarów. Po mobilizacji utworzono 24 dywizje kawalerii i kozackie oraz 11 samodzielnych brygad kawaleryjskich i kozackich. Dywizje kawalerii składały się z dwóch brygad, z których pierwsza zawierała pułk dragonów i ułanów, a druga – huzarów i kozaków. Pułki zgrupowane były według numerów.

Skład pułku kawalerii: sztab, 6 eskadronów (szwadronów), oddział szkolny, oddział saperski, oddział techniczny.

Pułki kozackie Kozacy dzielili się na dwie zasadnicze grupy: stepowych i kaukaskich. Ci drudzy dzielili się na dwa wojska: Kubańskie i Terskie, natomiast do Kozaków stepowych należały wojska: Dońskie, Syberyjskie, Orenburskie, Uralskie, Astrachańskie, Zabajkalskie, Siemirieczeńskie, Amurskie i Ussuryjskie. Pułki pierwszej kategorii utrzymywane były w czasie pokoju, kategorię drugą i trzecią powoływano w razie potrzeby. Wojsko Dońskie wystawiało 54 pułki, Kubańskie – 33, Orenburskie –16, a pozostałe nieco mniej. Sotnie drugiej kategorii przydzielano do dywizji piechoty jako eskortę, gońców lub lokalne oddziały bezpieczeństwa. Pułki kozackie składały się z sześciu sotni, co dawało stany bojowe po ok. 850 ludzi. Wchodziły zazwyczaj w skład dywizyjnej II brygady.

Skład pułku kozackiego (podobny do dragonów i huzarów, jednak czasem inne nazewnictwo): sztab, 6 sotni (szwadronów), oddział szkolny, oddział saperski, oddział techniczny.

Pułki kawalerii „innoplemiennej” Kawalerię „innoplemienną” tworzyły jednostki ochotnicze: Dagestański pułk konny, Osetyński dywizjon konny i Turkmeński dywizjon konny. W sierpniu 1914 utworzono sześciopułkową Kaukaską Dywizję Tubylczą („Dziką Dywizję”).

Zobacz też Armia Imperium Rosyjskiego Gwardia Imperium Rosyjskiego

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Raspisanije suchoputnych wojsk 1836 - 1914, Petersburg 1914. Wiesław Caban, Służba rekrutów Królestwa Polskiego w armii carskiej w latach 1831-1873, Warszawa 2001, . A. A. Kersnowski, Istorija russkoj armii, Moskwa 1994.

Linki zewnętrzne (en)

Kategoria:Pułki Imperium Rosyjskiego Kategoria:Historia wojskowości