H. Bonciu – pseudonim artystyczny rumuńskiego oraz mołdawskiego pisarza, poety i tłumacza Bercu Haimovici (ur. 19 maja 1893 w Jassach, zm. 27 kwietnia 1950 w Bukareszcie); czasami pseudonim ten bywa błędnie interpretowany jako skrót od Horia Bonciu lub Haim Bonciu. Inne pseudonimy artysty to: Sigismund Absurdul i Bon-Tșu-HașBabeți, Adriana: Sigismund Absurdul. Viața și opera – wstęp do trzeciego wydania Bagażu i Pensionatu pani Pipersberg (Bukareszt: POLIROM, 2005, strona 6)..
Życiorys H. Bonciu pochodził z rodziny mołdawskich Żydów. Jego ojcem był Carol Haimovici a matką kobieta o imieniu Ghizelei. W latach 1913–1914 studiował w Berlinie filologię, nauk jednak nie dokończył. Tuż przed I wojną światową a także po jej zakończeniu odwiedzał w Berlinie oraz w Wiedniu awangardowe kręgi artystyczne, zwłaszcza ekspresjonistyczne. Około 1923 roku powrócił do Rumunii. Podczas wojny został w 1916 roku powołany do armii i wysłany na front. Ze służby wojskowej był zwolniony w 1918. H. Bonciu współpracował z wieloma rumuńskimi czasopismami, m.in.: "Viitorul", "Scena", "Rampa", "Adevărul literar și artistic". Podobnie jak inni pisarze: Mircea Eliade, Geo Bogza, Mihail Sebastian i Tudor Arghezi został w Rumunii oskarżony z "robienia pornografii". Proces prasowy, który odbył się w 1937 roku (w czasach gdy w Rumunii rządy sprawowała królewska dyktatura), zakończył się dzięki wstawiennictwu Eugena Lovinescu szczęśliwie dla H. BonciaSasu, Aurel i Simuț, Ion: Bonciu H.[aimovici], w: Dicționarul Biografic al Literaturii Române (Pitești: PARARELA 45, 2006, tom I (A-L), strona 192)..
Twórczość H. Bonciu należy do największych eksperymentatorów w prozie rumuńskiej lat 30. Największy wpływ na twórczość H. Boncia wywarły dzieła Oscara Wilde’a, Charles’a Baudelaire’a, Fiodora Dostojewskiego, a z rumuńskich pisarzy Ilarie VoronciApolzan, Mioara: Prefață – wstęp do drugiego wydania Pensjonatu pani Pipersberg (Kluż: Editura "Dacia", 1984, strona 5).. Swoją tendencję do burzenia wszelkich tabu społecznych i estetycznych przejawił szczególnie mocno w powieściach: "Bagaż... Dziwne, podwójne życie człowieka klęczącego" (rum. Bagaj... Strania, dubla existență a unui om în patru labe, 1934) oraz "Pensjonat pani Pipersberg" (rum. Pensiunea doamnei Pipersberg, 1938), w których bogata ekspresyjność zostaje połączona z naturalistycznym ujęciem surowej rzeczywistości, subtelna liryczność z wyszukiwaniem obleśności, autoperswazja z karykaturą. Tomy poezji "Beczka i przewidzenia" (rum. Lada cu năluci, 1932), "Ja i Orient" (rum. Eu și Orientul, 1933), "Brom" (1939) i "Requiem" (1945) są napisane w duchu "Pieśni z szubienicy" Christiana Morgensterna. H. Bonciu przekładał na język rumuński dzieła z literatury austriackiej, niemieckiej i szwajcarskiejNašinec, Jiří: Haim Bonciu, w: Slovník Spisovatelů rumunských (Praga: Nakladatelství Libri, 2001, strona 58)..
Dzieła 1932 – Lada cu năluci (Bukareszt). 1933 – Eu și Orientul (Bukareszt). 1933 – Poemele către Ead (Bukareszt). 1934 – Bagaj... Strania, dubla existență a unui om în patru labe (Bukareszt: Editura librăriei “Universala” Alcalay & Co.). 1936 – Pensiunea doamnei Pipersberg (Bukareszt: Editura librăriei “Universala” Alcalay & Co.). 1939 – Brom (Bukareszt). 1945 – Reqviem (Bukareszt).
Wydania pośmiertne 1984 – Pensiunea doamnei Pipersberg (Kluż: Editura "Dacia", 198 str.). Do tego wydania została także załączona powieść Bagaż... Wstęp do publikacji napisała Mioara Apolzan. 2005 – Bagaj... Pensiunea doamnei Pipersberg (Bukareszt: POLIROM, 233 str.). Wstęp do publikacji, pdt. Sigismund Absurdul. Viața și opera napisała Adriana Babeți.
Przypisy
Bibliografia Apolzan, Mioara: Prefață – wstęp do drugiego wydania Pensionatu pani Pipersberg (Kluż: Editura "Dacia", 1984, str. 5-23). Babeți, Adriana: Sigismund Absurdul. Viața și opera – wstęp do trzeciego wydania Bagażu i Pensionatu pani Pipersberg (Bukareszt: POLIROM, 2005, str. 5-37). Călinescu, George: Istoria literaturii române de la origini pînă în prezent (Bukareszt: Fundația Regală pentru Literatură și artă, 1941, str. 815-816, 922). Našinec, Jiří: Haim Bonciu, w: Slovník Spisovatelů rumunských (Praga: Nakladatelství Libri, 2001, str. 58). Sasu, Aurel i Simuț, Ion: Bonciu H.[aimovici], w: Dicționarul Biografic al Literaturii Române (Pitești: PARARELA 45, 2006, tom I (A-L), str. 192-193). Teutișan, Călin: hasło Pensiunea doamnei Pipersberg, w: Dicționar Analitic de Opere Literare Românești (Kluż: Casa Cărții de Știință, 2002, tom 3, Litery "M-P", str. 322-324).
Kategoria:Autorzy literatury erotycznej Kategoria:Mołdawianie Kategoria:Pisarze ekspresjoniści Kategoria:Prozaicy XX wieku Kategoria:Rumuńscy autorzy fantastyki Kategoria:Rumuńscy prozaicy Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zmarli w 1950 Kategoria:Ludzie urodzeni w Jassach