Paweł Siemionowicz Rybałko, ros. Павел Семёнович Рыбалко (ur. we wsi Mały Istorop na Ukrainie, zm. 19 lutego 1948 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, ostatni attaché wojskowy ZSRR w II Rzeczypospolitej (1937–1939), attaché wojskowy ZSRR w Chinach (1939–1940), marszałek wojsk pancernych, głównodowodzący wojskami pancernymi i zmechanizowanymi Armii Czerwonej, dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego (1943, 1945), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 2. kadencji (1946–1948).

Życiorys Urodził się 4 listopada 1894 we wsi Mały Istorop k. miasta Sumy w guberni charkowskiej w rodzinie robotniczej. W wieku 13 lat rozpoczął pracę w cukrowni, a następnie był praktykantem tokarza, jednocześnie uczęszczał do szkoły.

W 1914 otrzymał powołanie do wojska i uczestniczył w I wojnie światowej. Po wybuchu rewolucji październikowej wstąpił do Gwardii Czerwonej; od 1919 w Armii Czerwonej. Był zastępcą dowódcy jednostki partyzanckiej podczas okupacji Ukrainy przez wojska niemieckie w 1918. Od 1919 członek RKP(b). Uczestniczył w wojnie domowej w Rosji, walczył w 1 Armii Konnej Siemiona Budionnego podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1920.

W 1934 ukończył Akademię Wojskową im. Michaiła Frunzego w Moskwie. W latach 1937–1939 był ostatnim attaché wojskowym ZSRR w II Rzeczypospolitej, a w latach 1939–1940 attaché wojskowym ZSRR w Chinach.

W 1942 był dowódcą 5 Armii Pancernej, w latach 1942–1943 dowodził 3 Armią Pancerną, a w latach 1943–1946 3 Gwardyjską Armią Pancerną, z którymi walczył na Frontach: Briańskim, Południowo-Zachodnim, Centralnym, Woroneskim, 1 Białoruskim i 1 Ukraińskim. Brał udział w wielu działaniach bojowych, w tym zaczepnych w rejonie Charkowa, Kijowa, Żytomierza, Proskurowa, Lwowa, Radomska, Piotrkowa Trybunalskiego, Częstochowy, Wrocławia, Opola, Dolnego Śląska (w tym Lubania), Berlina, Drezna i Pragi. Czołgi Rybałki były główną siłą uderzeniową w tych operacjach.

W 1945 został mianowany marszałkiem wojsk pancernych. Od 1947 był głównodowodzącym wojskami pancernymi i zmechanizowanymi ZSRR.

W latach 1946–1948 był deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR 2. kadencji.

Zmarł po długiej chorobie 19 lutego 1948 w Moskwie. Został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym, a na jego grobie wzniesiono pomnik. Pomnik upamiętniający marsz. Pawła Rybałki znajduje się również w Moskwie na ulicy jego imienia oraz w Pradze.

W 1984 z okazji 90. rocznicy urodzin Pawła Rybałki Ministerstwo Łączności ZSRR wydało okolicznościową kartę pocztową z oryginalnym znaczkiem pocztowym.

Awanse generał major wojsk pancernych – 4 czerwca 1940 generał porucznik wojsk pancernych – 18 stycznia 1943 generał pułkownik wojsk pancernych – 30 grudnia 1943 marszałek wojsk pancernych – 1 czerwca 1945

Ordery i odznaczenia Medal „Złota Gwiazda” Bohatera Związku Radzieckiego – dwukrotnie (17 listopada 1943, 6 kwietnia 1945) Order Lenina – dwukrotnie Order Czerwonego Sztandaru – dwukrotnie Order Suworowa I klasy – trzykrotnie Order Kutuzowa I klasy Order Bohdana Chmielnickiego I klasy Medal „Za obronę Moskwy” Medal „Za zdobycie Berlina” Medal „Za wyzwolenie Pragi” Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „XX lat Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej” Medal jubileuszowy „30 lat Armii Radzieckiej i Floty” Medal „W upamiętnieniu 800-lecia Moskwy” Czechosłowacki Wojskowy Order Lwa Białego „Za zwycięstwo” II klasy (CSSR) Order Lwa Białego I klasy (CSSR) Krzyż Wojenny Czechosłowacki 1939 – dwukrotnie (CSSR) Krzyż Kawalerski Orderu Wojennego Virtuti Militari (Polska) Order Krzyża Grunwaldu III klasy (Polska) Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk (Polska) Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 (Polska)

Przypisy

Bibliografia

Mała Encyklopedia Wojskowa, t. II, Wyd. MON, Warszawa 1971.

K. Zalesskij – Imperium Stalina. Biograficzny słownik encyklopedyczny, Moskwa 2000. Radziecka Encyklopedia Wojskowa, Moskwa. Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 22, s. 438, Moskwa 1969–1978. Павел Семёнович Рыбалко – Герои страны Павел Семёнович Рыбалко – Проект ХРОНОС

Kategoria:Absolwenci Akademii Wojskowej im. M. Frunzego Kategoria:Cudzoziemcy odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari (Polska Ludowa) Kategoria:Cudzoziemcy odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Deputowani do Rady Najwyższej ZSRR Kategoria:Marszałkowie wojsk pancernych Sił Zbrojnych ZSRR Kategoria:Odznaczeni Czechosłowackim Wojskowym Orderem Lwa Białego „Za zwycięstwo” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wojennym Czechosłowackim 1939 Kategoria:Odznaczeni Medalem za Odrę, Nysę, Bałtyk Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni Orderem Bohdana Chmielnickiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Odznaczeni Orderem Kutuzowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa Białego Kategoria:Odznaczeni Orderem Suworowa Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie Kategoria:Radzieccy attachés wojskowi Kategoria:Radzieccy dowódcy armii w II wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona bolszewicka) Kategoria:Ukraińscy Bohaterowie Związku Radzieckiego Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1948 Kategoria:Żołnierze 1 Armii Konnej