thumb|Grób Jakuba Bohusz-Szyszko na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach Jakub Krzysztof Bohusz-Szyszko herbu OdyniecKonstanty Prożogo, Chełmscy generałowie, s. 26. (ur. 24 lipca 1855 w Mińsku, zm. 5 kwietnia 1942 w Warszawie) – generał brygady Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Urodził się 24 lipca 1855 w Mińsku, ówczesnej stolicy guberni mińskiej, w rodzinie Justyna i Hersylii z Obrompalskich....

Ukończył gimnazjum w Jarosławiu. W 1872 ochotniczo rozpoczął służbę w armii rosyjskiej. Ukończył Szkołę Piechoty Junkrów w Moskwie. Od 1877 do 1878, będąc oficerem zawodowym piechoty, brał udział w wojnie rosyjsko-tureckiej. W 1904 był kapitanem w 66 Butyrskim pułku piechoty w Chełmie. W 1907 przeniesiony wraz z rodziną do Irkucka. Wziął udział w wojnie rosyjsko-japońskiej. W 1913 awansował do stopnia podpułkownika. W 1914 roku został awansowany do stopnia pułkownika i przeniesiony na emeryturę. Reaktywowany po wybuchu I wojny światowej. Pełnił służbę w oddziałach tyłowych.

W pierwszej dekadzie lutego 1917 roku został dowódcą zapasowego pułku strzelców należącego do Dywizji Strzelców Polskich generała majora Tadeusza Bylewskiego. Dowodzony przez niego pułk stacjonował w Biełgorodzie i liczył 17 tysięcy żołnierzy. 12 kwietnia 1917 został usunięty ze stanowiska dowódcy przez zrewolucjonizowany Komitet Pułkowy. Pod wpływem agitacji bolszewickiej pułk zbuntował się i przeszedł na stronę Armii Czerwonej (zob. 1 Polski Rewolucyjny Pułk). Po utworzeniu I Korpusu Polskiego objął dowództwo 1 pułku rezerwowego należącego do Brygady Rezerwowej, a następnie dowództwo 5 pułku strzelców polskich, który wchodził w skład 2 Dywizji Strzelców Polskich. Później był przewodniczącym Komisji Regulaminowej. Brał także czynny udział w organizacji III Korpusu Polskiego. Po likwidacji Korpusu przybył do Warszawy.

Od 11 kwietnia 1919 był dowódcą Powiatu Etapowego „Prużany”. 20 maja 1919 został przyjęty do Wojska Polskiego z zatwierdzeniem posiadanego stopnia pułkownika ze starszeństwem od dnia 24 listopada 1914 i zaliczony do I Rezerwy armii z jednoczesnym powołaniem do czynnej służby na czas wojny, aż do demobilizacjiDz. Rozk. Wojsk. Nr 59 z 29 maja 1919, poz. 1869.. Od 1 kwietnia 1920 dowódcą Etapów 2 Armii na froncie bolszewickim. 28 lipca 1920 został przeniesiony z Dowództwa Okręgu Etapowego „Prużany” na stanowisko Okręgowego Inspektora Armii Ochotniczej przy Dowództwie Okręgu Generalnego „Kraków”. Z dniem 1 maja 1921 został przeniesiony w stały stan spoczynku z prawem noszenia munduru, w stopniu pułkownika. Osiadł w Warszawie. 26 października 1923 Prezydent RP Stanisław Wojciechowski zatwierdził go w stopniu generała brygady. Później został zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 w korpusie generałów. Zmarł 5 kwietnia 1942 w Warszawie. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera 18A, rząd 5, grób 20)Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze..

Jakub Bohusz-Szyszko był żonaty z Heleną z Witowskich, z którą miał syna Zygmunta Piotra (1893–1982), generała dywizji Wojska Polskiego i Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych w latach 1976–1980 oraz córki: Eugenię (ur. 21 lutego 1887) i Irenę (ur. 18 września 1902).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6768 – 10 maja 1922. Medal Niepodległości – 9 listopada 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Zwycięstwa („Médaille Interalliée”) – 1925

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Konstanty Prożogo, Chełmscy generałowie, „Pro Patria” Pismo Ziemi Chełskiej, Magazyn Katolicko-Społeczny Nr 7-8 (68-69), Lublin lipiec-wrzesień 1998, ISNN 1232-6437 .

Mieczysław Wrzosek, Polski czyn zbrojny podczas pierwszej wojny światowej 1914-1918, Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa 1990, ISBN 83-214-0724-2, s. 483–484.

Linki zewnętrzne

Spis pochowanych na Cmentarzu Komunalnym Powązki (d. Powązki Wojskowe) w Warszawie Jakub Bohusz-Szyszko – publikacje w bibliotece Polona

Kategoria:Bohuszowie herbu Odyniec Kategoria:Dowódcy okręgów etapowych Kategoria:Generałowie brygady II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Mińsku Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Oficerowie I Korpusu Polskiego w Rosji Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy w wojnie rosyjsko-japońskiej Kategoria:Uczestnicy wojny rosyjsko-tureckiej 1877–1878 (strona rosyjska) Kategoria:Urodzeni w 1855 Kategoria:Zmarli w 1942 Kategoria:Żołnierze Armii Ochotniczej (II Rzeczpospolita) Kategoria:Żołnierze Dywizji Strzelców Polskich