Marceli Tureczek (ur. 1979) – polski historyk, doktor habilitowany nauk humanistycznych, profesor Uniwersytetu ZielonogórskiegoStrona Instytutu Historii Uniwersytetu Zielonogórskiego.. Absolwent a obecnie dyrektor Instytutu Historii Uniwersytetu Zielonogórskiego, uczeń prof. Joachima ZdrenkiInstytut Historii Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Marceli Tureczek jest autorem ponad 220 publikacji naukowych, w tym 24 książek autorskich, oraz specjalistycznych opracowań zabytkoznawczych i edycji źródłowych z zakresu kampanologii i epigrafiki. Jest redaktorem monografii naukowych, prac popularnych, oraz programów opieki nad zabytkamiStrona domowa Marcelego Tureczka. Główne kierunki jego badań to: epigrafika, kampanologia, ochrona zabytków, historia regionalna i kształtowanie się tożsamości regionalnejInformacja na stronie Instytutu Historii Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Członek stowarzyszenia niemieckich kampanologów Deutsches Glockenmuseum e. V. w Gescher (Westfalia), Polskiego Towarzystwa Historycznego, Rady Naukowej Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gorzowie Wielkopolskim oraz rad naukowych czasopism, m.in. Rocznika "Ziemia Lubuska" oraz Serii Monograficznej "Nowa Marchia prowincja zapomniana, Ziemia Lubuska - wspólne korzenie"Rocznik „Ziemia Lubuska.Rada Naukowa czasopisma „Nowa Marchia – Prowincja Zapomniana – Ziemia Lubuska – Wspólne Korzenie. Wchodzi w skład Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego (kadencja 2024-2028)Senat Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Szczególnym przedmiotem jego badań są dzwony. W obrębie tej problematyki publikował książki oraz szereg artykułów, w tym w ramach projektu badawczego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w latach 2009–2011 opracował listę tzw. Leihglocken znajdującą się w Deutsches Glockenarchiv w Norymberdze, czyli dzwonów, które były zarekwirowane przez Niemców w czasie II wojny światowej i do dziś znajdują się w kościołach na terenie byłej Republiki Federalnej Niemiec. Badania te dostarczyły wiedzy o ponad 2000 obiektów z terenu współczesnej Polski, z czego około 1200 fizycznie zachowało się. Książka, wydana w 2011, spotkała się z zainteresowaniem w Niemczech, gdzie opublikowano na jej temat kilka recenzji. Uzupełnieniem tej publikacji był projekt zrealizowany w Berlinie a opublikowany w formie książkowej przez Instytut Zachodni w Poznaniu przy współudziale Uniwersytetu Zielonogórskiego (2021), zatytułowany "Dzwony pożyczone. Studia historyczne i prawne nad problematyką strat dóbr kultury". Badania te wywołały dyskusję w Niemczech i przyczyniły się wprost do zwrotu przez stronę niemiecką szeregu dzwonów do PolskiDzwony pożyczone. Studia historyczne i prawne nad problematyką strat dóbr kultury - na stronie Instytutu Zachodniego.

Marceli Tureczek jest autorem programów opieki nad zabytkami województwa lubuskiegoProgram opieki nad zabytkami województwa lubuskiego na lata 2013–2014. oraz powiatu międzyrzeckiegoProgram opieki nad zabytkami powiatu międzyrzeckiego na lata 2014–2017.. Posiada uprawnienia rzeczoznawcy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie opieki nad zabytkami: rzemiosło artystyczne i sztuka użytkowa, instrumenty muzyczne ze specjalizacją ochrona zabytkowych dzwonówLista rzeczoznawców MKiDN 2025-2028.. Jest również społecznym opiekunem zabytków. Był laureatem nagród naukowych i samorządowych, uczestniczył i organizował regionalne, krajowe i międzynarodowe konferencje naukowe. W latach 2011–2013 z nominacji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego członek jury ds. nagrody Sybilla, przy Narodowym Instytucie Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów w WarszawieKonkurs Sybilla 2011.. Uczestnik i współautor projektów badawczychLista projektów naukowych, krajowych i międzynarodowych, w których brał lub bierze udział Marceli Tureczek.

Istotnym elementem badań badań Marcelego Tureczka jest szeroko pojmowana regionalistyka, z uwzględnieniem studiów nad mikroregionem międzyrzeckim. Szczególne znaczenie ma powołana w 2003 roku i ciągle realizowana seria naukowa "Ziemia Międzyrzecka w przeszłości", której jest pomysłodawcą i współredaktoremZiemia Międzyrzecka w przeszłości na stronie Wydawnictwa Avalon.

Wybrane publikacje Antiqua campana. Wprowadzenie do ochrony i konserwacji dzwonów, 2023, Kraków: Wydawnictwo Avalon (#), . Kościół pod wezwaniem świętego Jana Chrzciciela w Międzyrzeczu, 2022, Kraków: Wydawnictwo Avalon, . Pogranicze. Przeszłość bez historii..., 2021, Gorzów Wielkopolski: Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Zbigniewa Herberta w Gorzowie Wlkp., . Dzwony pożyczone. Studia historyczne i prawne nad problematyką strat dóbr kultury, 2020, Poznań: Instytut Zachodni im. Zygmunta Wojciechowskiego (#), . Quae Mezerici dicitur: Międzyrzecz w kręgu dyskusji nad eremem Pięciu Braci Męczenników i początkami polskiego chrześcijaństwa, Wydawnictwo Adam Marszałek, Warszawa 2019. . Campanae, quae in confinio sonant. Studium z dziejów ludwisarstwa na pograniczu śląsko-brandenbursko-pomorskim w XIII-XVIII wieku, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2015. Zabytkowe parki w okolicach Międzyrzecza: zarys historii założeń oraz walory przyrodniczo-kulturowe, Urząd Miejski w Międzyrzeczu, Międzyrzecz 2014, . Ziemia Lubuska. Społeczny wymiar dialogu o przeszłości i tożsamości, Stowarzyszenie Czas A.R.T., Polskie Towarzystwo Historyczne oddział Zielona Góra, Międzyrzecz – Wschowa – Zielona Góra 2014, . Zabytki w krajobrazie kulturowym Międzyrzecza i okolic, Agencja Reklamowa BM, Międzyrzecz 2012. . Leihglocken: dzwony z obszaru Polski w granicach po 1945 roku przechowywane na terenie Niemiec = Bells from territories within post – 1945 borders of Poland stored in Germany, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Departament Dziedzictwa Kulturowego, Warszawa 2011, . Zabytkowe dzwony na Ziemi Lubuskiej: dokumentacja – ochrona – badania, Arcanum, Zielona Góra 2010. . Inskrypcje powiatu międzyrzeckiego do 1815 roku, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2006. . Najstarsze dzwony na Ziemi Międzyrzeckiej do 1815 roku, Księgarnia Akademicka, Zielona Góra 2005. . Brójce – zarys dziejów miasta 1428-1946, Księgarnia Akademicka, Zielona Góra 2003. . Stary Dwór. Kronika małej ojczyzny (red.), Księgarnia Akademicka, Stary Dwór – Zielona Góra, Księgarnia Akademicka 2004. .

Przypisy

Linki zewnętrzne

Marceli Tureczek na stronie Instytutu Historii Uniwersytetu Zielonogórskiego Lista publikacji Strona Lubuskiego Konserwatora Zabytków – Odznaki „Za opiekę nad Zabytkami” (2015)

Kategoria:Odznaczeni Złotą odznaką „Za opiekę nad zabytkami” Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Zielonogórskiego Kategoria:Urodzeni w 1979