Betty Marion White Ludden (ur. 17 stycznia 1922 w Oak Park, zm. 31 grudnia 2021 w Los Angeles) – amerykańska aktorka.
Życiorys Betty White była jedynym dzieckiem Christine Tess (z domu Cachikis; 1899–1985), gospodyni domowej i Horace’a Logana White’a (1899–1963), dyrektora firmy oświetleniowej. Rodzinę aktorki stanowiła wielokulturowa mieszanina migrantów do Illinois. Dziadek Betty ze strony ojca, Christen Hans White (później Christopher White; 1865–1941), był Duńczykiem, a dziadek ze strony matki, Nikolaos Kachikis (Nicholas Cachikis; 1877–1943) – Grekiem. Obie babki aktorki, Etta White (z domu Lundy; 1863–1939) i Margaret Curtis-Cachikis (z domu Hobbs; 1877–1960), były Kanadyjkami z Ontario. Dalsi przodkowie Betty White byli też Anglikami i Walijczykami.
W czasie wielkiego kryzysu rodzina White przeniosła się do Los Angeles, gdzie młoda artystka zdobyła wykształcenie w Beverly Hills High School, a także rozpoczęła karierę w branży rozrywkowej – najpierw w radiu, później w telewizji. Debiut Betty White na szklanym ekranie miał miejsce w 1939 roku, gdy wraz ze szkolną koleżanką zaśpiewały arie z Wesołej wdówki w eksperymentalnym programie telewizyjnym (sama telewizja była wówczas w fazie rozwoju). Aktorka pracowała również jako modelka, a na scenie teatralnej zadebiutowała w Bliss Hayden Little Theatre.
Najbardziej znana była z roli Rosy Nylund w sitcomie Złotka (1985–1992) jako Rose Martin Lindstrom Nylund. Wystąpiła w 115 produkcjach. Pięciokrotnie otrzymywała nagrodę Emmy.
Życie prywatne mały|Zdjęcie Allena Luddena i żony Betty White, którzy występowali w przedstawieniu w Ogunquit w stanie Maine. Była trzykrotnie zamężna. 7 lipca 1945 poślubiła Fredericka Richarda „Dicka” Barkera, z którym się rozwiodła 18 grudnia 1945. 8 listopada 1947 wyszła za mąż za Lane’a Allana. 17 lipca 1949 doszło do rozwodu. 14 czerwca 1963 poślubiła Allena Luddena, który zmarł w 1981. Miała pasierbów. Przyznawała, że nie zdecydowała się na posiadanie własnych dzieci, bo postanowiła poświęcić się karierze zawodowej.
Filmografia thumb|200px|Betty White w czerwcu 2009
Filmy 1945: Time to Kill (film krótkometrażowy) jako dziewczyna Loua 1951: Dzika kobieta (The Daring Miss Jones) 1962: Burza nad Waszyngtonem (Advise & Consent) jako Bessie Adams, senator (Kansas) 1982: Eunice (TV) jako Ellen 1991: Życiowa szansa (Chance of a Lifetime, TV) jako Evelyn Eglin 1996: Historia Świętego Mikołaja (The Story of Santa Claus, TV) jako Gretchen Claus (głos) 1996: Wiejskie wakacje w krzywym zwierciadle (A Weekend in the Country, TV) jako Martha 1998: Dennis znów rozrabia (Dennis the Menace Strikes Again!) jako Martha Wilson 1998: Cudotwórca (Holy Man) w roli samej siebie 1998: Powódź (Hard Rain) jako Doreen Sears 1999: Aligator – Lake Placid (Lake Placid) jako pani Delores Bickerman 1999: Tylko miłość (The Story of Us) jako Lillian Jordan 2000: Słoniątko (Whispers: An Elephant’s Tale) jako Okrągły (głos) 2000: Tom Sawyer jako ciotka Polly (głos) 2001: Pilot i załoga (The Retrievers, TV) jako pani Krisper 2001: Dzika rodzinka (The Wild Thornberrys: The Origin of Donnie, TV) jako babcia Sophie (głos) 2003: Wszystko się wali (Bringing Down the House) jako pani Kline 2003: Stealing Christmas (TV) jako Emily Sutton 2003: Powrót do jaskini Batmana – przypadki Adama i Burta (Return to the Batcave: The Misadventures of Adam and Burt) jako kobieta w oknie 2005: Trzecie życzenie (The Third Wish) jako Lettie 2005: U kresu drogi (Annie’s Point, TV) jako Annie Eason 2008: Ponyo jako Yoshie (głos) 2009: Narzeczony mimo woli (The Proposal) jako babcia Annie 2009: Miłość i taniec (Love N' Dancing) jako Irene 2010: To znowu ty (You Again) jako babcia Bunny 2011: Zaginiona walentynka (The Lost Valentine, TV) jako Caroline Thomas 2012: Lorax (The Lorax) jako babcia Norma (głos) 2019: Toy Story 4 jako Bitey White (głos) 2019: Urwis (Trouble) jako pani Sarah Vanderwhoozie (głos)
Seriale 1952–1955: Life with Elizabeth jako Elizabeth 1956: The Millionaire jako Virginia Lennart 1969: Petticoat Junction jako Adelle Colby 1971: Vanished w roli samej siebie 1972: O’Hara, U.S. Treasury w roli samej siebie 1973–1977: Mary Tyler Moore jako Sue Ann Nivens 1975: Lucas Tanner jako Lydia Merrick 1975: The Carol Burnett Show 1975: Ellery Queen jako Louise Demery 1976–1977: The Sonny & Cher Comedy Hour jako Joyce Whitman 1977–1978: The Betty White Show jako Joyce Whitman 1979: The Gossip Columnist w roli samej siebie 1980: Statek miłości (The Love Boat) jako Louise Willis 1981–1985: Statek miłości (The Love Boat) jako Betsy Boucher 1983: Sława (Fame) jako Catherine 1983–1986: Mama’s Family jako Ellen Jackson 1984: Hotel jako Wilma Klein 1985: Who’s the Boss? jako Bobby Barnes 1985: St. Elsewhere jako kapitan Gloria Neal 1985–1992: Złotka jako Rose Martin Lindstrom Nylund 1987: Matlock w roli samej siebie 1988: Santa Barbara jako kelnerka / pani w teatrze 1988: Inny świat (Another World) jako Brenda Barlowe 1988: Dni naszego życia (Days of Our Lives) w roli samej siebie 1989–1992: Empty Nest jako Rose Nylund 1991: Nurses jako Rose Lindstrom Nylund 1992–1993: The Golden Palace jako Rose Lindstrom Nylund 1993: Bob jako Sylvia Schmidt 1994: Diagnoza morderstwo (Diagnosis Murder) jako Dora Sloan 1995: Naga prawda (The Naked Truth) w roli samej siebie 1995–1996: Maybe This Time jako Shirley Wallace 1996: A teraz Susan (Suddenly Susan) jako Midge Haber 1998: Rodzina Lwie Serce (The Lionhearts) jako Dorothy (głos) 1998: Lekarze z Los Angeles (L.A. Doctors) jako pani Brooks 1999: Ally McBeal jako dr Shirley Flott 1999: Herkules jako Hestia (głos) 1999–2001: Wesoły babiniec/Zalotnik w akcji (Ladies Man) jako Mitzi Stiles 2000: Simpsonowie (The Simpsons) w roli samej siebie (głos) 2000: Dzika rodzinka (The Wild Thornberrys) jako Sophie Hunter / babcia Sophie 2000: The 70s: The Decade That Changed Television jako prezenterka 2001: The Ellen Show jako Connie Gibson 2002: Powrót do Providence (Providence) jako Julianna 2002: Tak, kochanie (Yes, Dear) jako Sylvia 2002: Różowe lata siedemdziesiąte (That ’70s Show) jako Bea 2003: Mroczne przygody Billy’ego i Mandy (The Grim Adventures of Billy & Mandy) jako pani Doolin (głos) 2003: Randka z gwiazdą (I’m with Her) w roli samej siebie 2003–2004: Everwood jako Carol Roberts 2004: Kancelaria adwokacka (The Practice) jako Catherine Piper 2004: Zwariowany świat Malcolma (Malcolm in the Middle) jako Sylvia 2004: On, ona i dzieciaki (My Wife and Kids) jako June Hopkins 2004–2005: Świat według Dzikich (Complete Savages) jako pani Riley 2005: Joey jako Margaret Bly 2005–2008: Orły z Bostonu (Boston Legal) jako Catherine Piper 2006: Głowa rodziny (Family Guy) w roli samej siebie (głos) 2006: Na imię mi Earl (My name is Earl) jako pani May Rose Weezmer 2006–2009, 2020: Moda na sukces jako Ann Douglas, matka Stephanie Forrester 2007: Opowieści z Kręciołkowa (Higglytown Heroes) jako babcia (głos) 2007: Brzydula Betty (Ugly Betty) w roli samej siebie 2007: Simpsonowie (The Simpsons) w roli samej siebie (głos) 2009: Pępek świata (The Middle) jako pani Nethercott 2009: Rockefeller Plaza 30 (30 Rock) w roli samej siebie 2010: Community jako profesor June Bauer 2010–2013: Pound Puppies: Psia paczka (Pound Puppies) jako Agatha McLeish (głos) 2010–2015: Rozpalić Cleveland (Hot in Cleveland) jako Elka Ostrovsky 2011–2013: Pound Puppies: Psia paczka (Pound Puppies) jako Agatha McLeish (głos) 2012: Lista klientów jako Ruth Hudson 2012–2017: Stare dranie z Ameryki (Betty White’s Off Their Rockers) w roli samej siebie 2013: Save Me jako Bóg 2013: Myszka Miki (Mickey Mouse) jako Aadvark Lady (głos) 2014: The Soul Man jako Elka 2014: WWE Raw jako Betty 2015: Saturday Night Live jako 2015: Kości (Bones) jako dr Beth Mayer 2016: SpongeBob Kanciastoporty jako Beatrice (głos) 2016: Crowded jako Sandy 2017: Young & Hungry jako pani Bernice Wilson
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykanie pochodzenia duńskiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia greckiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia kanadyjskiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia walijskiego Kategoria:Amerykańskie aktorki dubbingowe Kategoria:Amerykańskie aktorki filmowe Kategoria:Amerykańskie aktorki głosowe Kategoria:Amerykańskie aktorki radiowe Kategoria:Amerykańskie aktorki telewizyjne Kategoria:Amerykańskie wokalistki Kategoria:Amerykańscy autorzy pamiętników i dzienników Kategoria:Amerykańscy działacze na rzecz LGBT Kategoria:Amerykańscy działacze społeczni Kategoria:Amerykańscy komicy Kategoria:Amerykańscy obrońcy praw zwierząt Kategoria:Laureaci nagrody Emmy Kategoria:Laureaci Nagrody Gildii Aktorów Ekranowych za całokształt twórczości Kategoria:Muzycy związani z Los Angeles Kategoria:Ludzie urodzeni w Oak Park (Illinois) Kategoria:Piosenkarze związani z Los Angeles Kategoria:Pisarze anglojęzyczni Kategoria:Pisarze związani z Los Angeles Kategoria:Urodzeni w 1922 Kategoria:Zmarli w 2021