thumb|240px|Mamert Wandalli wraz z weteranami powstania 1863 r. Od lewej Antoni Süss, Mamert Wandalli, Walenty Milczarski, siedzi Wiktor Malewski. thumb|240px|Grób Mamerta Wandallego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach Władysław Mamert Wandalli, także Vandalli (ur. 11 maja 1855Marcin Marynicz, 97-letni weteran powstania styczniowego? To mit!, moremaiorum.pl, 22.01.2015. w Łowiczu jako Mamertyn WandelAkt urodzenia Mamerta Wandalli metryki.genealodzy.pl., zm. 3 lutego 1942 w Warszawie) – urzędnik, artysta i literat; mistyfikator, w okresie II Rzeczypospolitej podający się za uczestnika powstania styczniowego i uważany za jednego z najdłużej żyjących weteranów tego powstania.
Rzekomy życiorys Miał być potomkiem włoskiej rodziny Vandall. Jego ojcem był ponoć Konstanty, który jakoby przybył na ziemie polskie w 1830 i walczył w szeregach powstańców listopadowych, a po powstaniu, ukrywając się przed Rosjanami, spolszczył nazwisko na Wandalli.
Mamert Wandalli podawał się za uczestnika powstania styczniowego w 1863. Miał brać udział w organizowaniu cywilnego Rządu Narodowego w Rawie Mazowieckiej, następnie walczyć w oddziale generała Antoniego Jeziorańskiego i uczestniczyć w bitwach m.in. pod Rawą Mazowiecką i pod Lubochnią. Miał też być aresztowany, ale zsyłki uniknął.
W późniejszym okresie pracował jako urzędnik, ponadto zajmował się badaniami historycznymi, pisał wiersze i malował. W czasie I wojny światowej został ewakuowany do Rosji, powrócił do Polski w 1919.
Po 1918 roku Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości (1918) w okresie II Rzeczypospolitej został awansowany do stopnia podporucznika weterana Wojska Polskiego, podobnie jak inni żyjący wówczas weterani powstania styczniowego. Podczas uroczystości odznaczenia powstańców-weteranów 23 stycznia 1938 w Warszawie przemówił w imieniu uhonorowanych.
22 stycznia 1936 władze podarowały mu dom przy ul. POW nr 7 na podwarszawskim Boernerowie (nazywanym wówczas Kolonią im. Aleksandry Piłsudskiej). Klucze do domu wręczył Melchior Wańkowicz, wówczas sekretarz generalny Stowarzyszenia Bratnia Pomoc Uczestnikom Walk o NiepodległośćLermer L. Kronika Boernerowa. Warszawa: Wydawnictwo IPN, 2017. s. 41Raczek Jerzy B. Historia Urzędu Radiotelegraficznego w Babicach-Boernerowie [w:] Dzieje Urzędu Radiotelegraficznego Babice-Boernerowo. Red. Raczek Jerzy B. Warszawa: Grupa Profbud Sp. z o.o. Sp. K., 2017. s. 104-105. Prócz Wandallego dom na tym osiedlu otrzymał także jeden z weteranów powstania styczniowego.
Zmarł w 1942 roku. Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w kwaterze 13C-1-17.
Ujawnienie mistyfikacji Informacje o udziale Wandallego w powstaniu styczniowym i wiedza o jego pochodzeniu opierały się na przekazach, które on sam podawał po 1918 roku. W 2015 roku informacje te zakwestionowano, gdy ujawniono dokumenty aktu stanu cywilnego, w tym jego akt urodzenia (parafia w Łowiczu), z których wynika, że Wandalli urodził się w 1855 i w chwili wybuchu powstania miał zaledwie 8 lat. Wiek ten potwierdzają również dane zawarte w aktach urodzenia jego dzieci.
Był trzykrotnie żonaty i miał przynajmniej dziesięcioro dzieci. Jedną z jego córek była Zofia Halina Uniśkiewicz-Weber (ur. 29 listopada 1915, zm. 5 stycznia 2008) – działaczka społeczna związana z ZHP i ZNPNekrolog w „Gazecie Wyborczej” z 15 stycznia 2008 r..
Odznaczenia Krzyż Niepodległości (10 listopada 1930, za pracę w dziele odzyskania niepodległości). Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Odznaka pamiątkowa "Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi" Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Krzyż Siedemdziesięciolecia Powstania Styczniowego Order Lwa Białego V Klasy (wojskowy) – Czechosłowacja
Przypisy
Linki zewnętrzne Maciej Chołodowski, Salonowy powstaniec styczniowy, czyli Nikodem Dyzma II RP
Bibliografia Wykład Bartoszewskiego („Refleksje świadka stulecia”) na Uniwersytecie Warszawskim, 22.10.2007. Wspomniał o powstańcach styczniowych (57:05) i Mamercie Wandalli (57:29). Cmentarz Komunalny Powązki dawny Wojskowy w Warszawie (pod redakcją Juliusza Jerzego Malczewskiego), Wydawnictwo Sport i Turystyka, Warszawa 1989 Nikt nie śmiał buczeć na weteranów tego powstania, gazeta.pl 21.1.2013
Kategoria:Mistyfikatorzy Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Powstańcy styczniowi odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Siedemdziesięciolecia Powstania Styczniowego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Lwa Białego Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Podporucznicy II Rzeczypospolitej (weterani powstania styczniowego) Kategoria:Polscy bieżeńcy Kategoria:Urodzeni w 1855 Kategoria:Zmarli w 1942 Kategoria:Ludzie urodzeni w Łowiczu