Stanisław Dróżdż (ur. 15 maja 1939 w Sławkowie, zm. 29 marca 2009 we Wrocławiu) – twórca w dziedzinie poezji konkretnej. Znany z wizualizowania swojej poezji i koncentrowaniu się na poszczególnych wyrazach, łącząc przez to dziedzinę tekstu i obrazu. Zajmował się głównie problematyką czasu i przemijania.

Życiorys W latach 1959–1964 studiował na Wydziale Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. Jego pierwsze utwory poetyckie były nagradzane w konkursach studenckich. Późniejsze, o wiele bardziej minimalistyczne, nie przysporzyły mu popularności. Dróżdża nie przyjęto do Związku Literatów Polskich, Ossolineum zaś nie chciało wydać jego debiutanckiego tomiku.

Poeta ostatecznie związał się ze środowiskiem plastycznym Wrocławia, gdzie przyjęto go do Związku Polskich Artystów Plastyków. Był bliskim znajomym wrocławskich artystów Barbary Kozłowskiej i Zbigniewa Makarewicza. Pomogli oni rozpropagować jego twórczość, poznając m.in. ze Zbigniewem Gostomskim, dzięki czemu od 1971 związany był z Galerią Foksal w Warszawie, a następnie z galeriami Appenix2 i Propaganda.

Tytuł magistra uzyskał w roku 1979; jego pracą dyplomową była książka „Poezja konkretna” dokumentująca polskich konkretystów.

Twórczość Pod koniec studiów Dróżdż zaczął krystalizować swój charakterystyczny styl, jego utwory stały się bardziej minimalistyczne i uogólnione, co zbliżało je do tzw. poezji gnomicznej. Od roku 1967 uprawiał poezję konkretną, od 1968 wystawiał swe prace. Jedną z jego pierwszych prac było „Białe czarne” w której próbował graficznie zanalizować język. Chociaż początkowo trudno było mu zakwalifikować swoją twórczość, swoje dzieła określił terminem „pojęciokształty”. Nazwa ta wywodzi się od kształtów pojęć, które realizują się w momencie ich przestrzennego uformowania. Ostatecznie określił się jako poeta konkretny, po zapoznaniu się z czechosłowacką antologią nurtu.

Bardziej niż zdania interesowały go konkretne wyrazy, wyizolowane i traktowane typograficznie. W wierszach nadawał słowom charakteru niemalże matematycznego systemu. Posługiwał się często wyrazami zrozumiałymi w wielu językach, by stwarzać szerokie i uniwersalne pole do komunikacji. Sam kwalifikował siebie bardziej jako poetę niż plastyka, zaś kształt graficzny i typograficzny swoich prac pomogła nadać mu Barbara Kozłowska w czasie Sympozjum Plastycznego Wrocław '70.

Wiele prac Dróżdża znajduje się w przestrzeniach miejskich Wrocławia. „Klepsydra” od 2010 roku znajduje się na dawnym schronie przeciwlotniczym przy pl. Strzegomskim, obecnie Muzeum Współczesnym Wrocław. W ramach obchodów Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016, Fundacja Art Transparent zrealizowała m.in. pracę „Czasoprzestrzennie” na ścianie szczytowej kamienicy Legnicka 68/70 czy „Optimum” przy Hubskiej 35. W tym samym roku w parku popowickim zrealizowano instalację przestrzenną Barbary Kozłowskiej będącej interpretacją wiersza Dróżdża „Samotność”, którą zaprojektowała na Sympozjum Plastyczne Wrocław '70.

Wystawy Ma w swoim dorobku około 300 wystaw krajowych i zagranicznych – indywidualnych i zbiorowych. Reprezentował Polskę na 50. Biennale Sztuki w Wenecji z wystawą pt. Alea Iacta Est, której kuratorem był Paweł Sosnowski. Jego prace znajdują się w kolekcjach prywatnych i muzealnych (m.in. Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Muzeum Sztuki w Łodzi, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie, Museum of Contemporary Art w Los Angeles, Schwarz Galeria d’Arte w Mediolanie, Museum of Modern Art w Hunfeld).

Wybrane wystawy indywidualneWybór wystaw za portalem culture.pl (patrz: linki zewnętrzne). 1968: Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna, Wrocław 1968: Galeria Pod Moną Lizą, Wrocław 1969: Stanisław Dróżdż. Poezja strukturalna. Pojęciokształty, Galeria OdNOWA, Poznań 1979: Stanisław Dróżdż. Pojęciokształty, Poezja konkretna, Galeria Foksal, Warszawa 1989: Stanisław Dróżdż. Pojęciokształty (Poezja konkretna), Galeria Foksal, Warszawa 1994: Stanisław Dróżdż. Pojęciokształty. Poezja konkretna, BWA, Wrocław 1994: Stanisław Dróżdż. Pojęciokształty. Poezja konkretna, Galeria Foksal, Warszawa 1994: Stanisław Dróżdż. Algebra przyimków, Galeria Stara, Lublin 1995: Stanisław Dróżdż, Galeria 72, Chełm 1995: Stanisław Dróżdż. Eschatologia egzystencji. Poezja konkretna, Muzeum Górnośląskie w Bytomiu 1995: Stanisław Dróżdż. Poezja konkretna, BWA, Słupsk 1997: Stanisław Dróżdż. „I” 1970-1997 (FRAGMENTY). Poezja konkretna, Galeria Foksal, Warszawa 1997: Stanisław Dróżdż. Pojęciokształty. Poezja konkretna, Galeria Foksal, Warszawa; Galeria Kronika, Bytom 1998: Stanisław Dróżdż. Poezja konkretna, Galeria Potocka, Kraków 2000: Stanisław Dróżdż. Pojęciokształty. Poezja konkretna, Galeria BWA Awangarda, Wrocław 2001: Stanisław Dróżdż – Pojęciokształty. Poezja konkretna, Bunkier Sztuki, Kraków 2002: Poezja konkretna, Galeria Foksal, Warszawa 2007: Język to gra, Galeria Muzalewska, Poznań 2008: Przestrzenie Poezji Konkretnej, Galeria Appendix2, Warszawa 2009: Od Do, Galeria Appendix2, Warszawa 2013: Czas/Między, Galeria Muzalewska, Poznań

2015: Spod ręki Dróżdża, Galeria Muzalewska, Poznań

Wybrane wystawy zbiorowe 1970: Sztuka pojęciowa, Galeria Pod Moną Lizą, Wrocław 1983: Od zera do nieskończoności. Od nieskończoności do zera, BWA, Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin 1993: Książki i strony, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa 1997: Haltungen, Schlossgalerie, Drezno 1997: Ekspres Polonia, Sztuka z Polski 1945-1996, Pałac Sztuk Pięknych, Budapeszt 1999: Refleksja konceptualna w sztuce polskiej, CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa 1999: Niekończąca się linia / Die unendliche Linie, Muzeum Sztuki Reduktywnej, Świeradów-Zdrój 2001: Biurokracja, Galeria Foksal, Warszawa 2003: 50. Międzynarodowe Biennale Sztuki w Wenecji, Pawilon Polski, Wenecja 2004: Poza geometrią. Eksperymenty z formą od lat 40. do 70., Los Angeles County Museum of Art; Miami Art Museum, USA

Galeria

Przypisy

Linki zewnętrzne Oficjalna strona o twórczości artysty

Stanisław Dróżdż – życiorys oraz grafiki artysty: Galeria Muzalewska Stanisław Dróżdż – prace artysty w kolekcji: Simulart Małgorzata Mikołajczyk, Wrocławskie mosty między matematyką a sztuką (Most II), rocznik „Matematyka Poglądowa”, Ośrodek Kultury Matematycznej – Uniwersytet w Siedlcach (OKM UwS), 2016 [dostęp 2026-02-06].

Kategoria:Ludzie urodzeni w Sławkowie Kategoria:Pisarze związani z Sosnowcem Kategoria:Polscy artyści konceptualni Kategoria:Polscy artyści współcześni Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Urodzeni w 1939 Kategoria:Zmarli w 2009 Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Plastyków