thumb 8 dywizjon artylerii ciężkiej (8 dac) – pododdział artylerii okresu kampanii wrześniowej 1939.

Dywizjon nie występował w pokojowej organizacji wojska. Został sformowany przez 1 pułk artylerii ciężkiej z Modlina dla potrzeb 8 Dywizji Piechoty.

8 dac w kampanii wrześniowej Mobilizacja 1 pułk artylerii ciężkiej w ramach mobilizacji alarmowej w grupie "niebieskiej" w czasie od A+30 do A+42 w dniach 24-27 sierpnia 1939 roku, zmobilizował 8 dywizjon artylerii ciężkiej jako jednostkę organiczną artylerii 8 Dywizji Piechoty. Mobilizację prowadzono w miejscowości Rybitwy koło Modlina. Mobilizacja była zgodna z należnościami i stanem etatowym, z wyjątkiem koni i wozów z poboru nie spełniających wymogów artylerii ciężkiej. 29 sierpnia 8 dac wyruszył do rejonu koncentracji 8 DP w rejonie Płońska, wszedł wraz z macierzystą dywizją w skład Armii "Modlin".

Działania bojowe O świcie 30 sierpnia osiągnął nakazany rejon. Następnej nocy maszerował do rejonu Ościsłowo, Rydzewo 12 km na zachód od Ciechanowca. W nocy 1/2 września 1939 roku 8 dac wraz z 21 pułkiem piechoty maszerował na zachód od lasu opinogórskiego do miejscowości Niedzbórz. Następnej nocy wykonywał dalszy marsz osiągając o świcie 3 września rejon Koziczyna. Od południa 3 września dywizjon prowadził już ogień do nieprzyjaciela atakującego od północy, niszcząc kilkanaście pojazdów. Podczas walki, stanowiska baterii znalazły się kilkakrotnie w ogniu artylerii niemieckiej. Dywizjon wspierał także natarcie 13 pułku piechoty na Grudusk. Mjr Niewodniczański otrzymał rozkaz marszu do Sulmierza, w trakcie marszu ok. godz. 23.00 od strony Gruduska pojawiły się niemieckie wozy pancerne, które wywołały panikę wśród żołnierzy 13 pp. Panika ogarnęła też częściowo 8 dac, w jej wyniku utracił dywizjon 25% stanu osobowego. Żołnierze ci dotarli do Modlina lub Warszawy.

4 września 8 dywizjon dotarł do Regumin, skąd pomaszerował do Glinojecka, gdzie był zbombardowany przez lotnictwo niemieckie, poniósł straty osobowe i w koniach. Wieczorem osiągnął Płońsk. Rano 5 września, dywizjon dotarł do Modlina, gdzie powtórnie wcielił część zbiegłych żołnierzy spod Gruduska oraz w oddziale zbierania nadwyżek 1 pac uzupełnił stan osobowy, konie i sprzęt. 7 września dywizjon zajął stanowiska ogniowe w rejonie Kazunia Niemieckiego i obserwacyjne w twierdzy Modlin. 11 września wspierał ogniem artylerii obronę batalionów; VI i VII 32 pułku piechoty w Zakroczymiu ostrzeliwując oddziały niemieckiej 32 DP. Przez pozostałe dni obrony Modlina, wspierał własną piechotę na stanowiskach obronnych w twierdzy, a także zwalczał niemiecką artylerię. W trakcie obrony Modlina poległ dowódca 1 baterii armat ppor. F. Ruszkowski i 5 kanonierów, rannych zostało oficer i 13 kanonierów. W nocy 29 września żołnierze 8 dac zniszczyli sprzęt i uzbrojenie, w chwili kapitulacji Modlina.

Obsada personalna +Obsada personalnaStanowisko etatoweStopień, imię i nazwiskoUwagidowódca dywizjonumjr art. Władysław Niewodniczańskiadiutantppor. Franciszek Ruszkowskiod 5 IX dowódca 1 baterii, †5 lub 25 IX 1939oficer zwiadowczyppor. Bronisław Stanisław MraczekPodokręg Zachodni Armii Krajowejoficer łącznościppor. Mieczysław Józef Stefan Franzod 10 IX 1939 adiutant, niemiecka niewoladowódca 1 bateriipor. Eugeniusz Małeckido 5 IX 1939, chory, niemiecka niewolaoficer ogniowyppor. rez. Włodzimierz Antoni Piotr Kościałkowskidowódca 2 bateriipor. Józef Kurtykaniemiecka niewolaoficer ogniowyppor. rez. Jan Misiurewiczdowódca plutonuplut. pchor. / ppor. rez. Stefan Janiszewski

Uwagi

Przypisy

Bibliografia Piotr Zarzycki: Plan mobilizacyjny "W". Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny. Pruszków 1995.

Kategoria:Artyleria 8 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Polskie jednostki artylerii utworzone w 1939 Kategoria:Polskie jednostki artylerii rozwiązane w 1939 Kategoria:Polskie dywizjony artylerii ciężkiej z okresu kampanii wrześniowej