thumb|Tablica upamiętniająca założenie SL w Rzeszowie thumb|Tablica na stulecie PSL w Rzeszowie Polskie Stronnictwo Ludowe – polska partia polityczna działająca w Galicji. Została założona 28 lipca 1895 roku w Rzeszowie przez m.in. Jakuba Bojkę i Bolesława Wysłoucha jako Stronnictwo Ludowe (od 27 lutego 1903 pod nazwą „Polskie Stronnictwo Ludowe”). Pozostawało pod znacznym wpływem endecjiA. Wójcik, Ludowcy wśród innych ruchów politycznych na przełomie XIX i XX wieku, [w:] Sojusznicy i przeciwnicy ruchu ludowego 1895–1995, red. J. Jachymek, Lublin 1996, s. 15.. Określane jest jako galicyjska partia chłopska.
Charakterystyka programu Głównymi hasłami programowymi i celami tego ugrupowania politycznego byłyHistoria. Encyklopedia szkolna WSiP, red. A. Friszke, E.C. Król, wyd. 4 zm. i popr., Warszawa 2004, s. 669.:
odbudowa niepodległego państwa polskiego, w którym zostaną rozwiązane podstawowe problemy wsi, autonomia Galicji, demokratyzacja życia i wybory powszechne oraz wprowadzenie demokratycznej ordynacji wyborczej, rozwój oświaty, równouprawnienie chłopów w życiu politycznym (dążenie do zapewnienia większej ich reprezentacji w instytucjach galicyjskich), dążenie do powiększenia chłopskich gospodarstw (zwłaszcza tych najmniejszych), zwiększenie możliwości awansu społecznego mieszkańców wsi, ułatwienie przejmowania przez chłopów ziemi z majątków wielkiej własności (tzw. reforma rolna), równouprawnienie Polaków, Ukraińców i Litwinów oraz wolności wyznań.
Partia miała swoich przedstawicieli zarówno w Radzie Państwa, jak i w Sejmie Krajowym. W 1911 z PSL wystąpiła grupa działaczy na czele z Janem Dąbskim i Bolesławem Wysłouchem i powołała w lutym 1912 ugrupowanie PSL – Zjednoczenie Niezawisłych Ludowców. W 1913 w miejsce PSL powstały PSL „Piast” (którego prezesem został Jakub Bojko) i PSL „Lewica” (prezes – Jan Stapiński)K. Groniowski, J. Skowronek, Historia Polski 1795–1914, wyd. 3 popr. i uzup., Warszawa 1987, s. 317..
Działacze
Prezesi od 28 lipca 1895 do 15 lipca 1897: Karol Lewakowski od 15 lipca 1897 do 30 września 1907: Henryk Rewakowicz od 8 marca 1908 do 13 grudnia 1913: Jan Stapiński
Poparcie w wyborach Rada Państwa WyboryLiczba mandatówZmiana1897–190119071911
Zobacz też Polskie Stronnictwo Ludowe „Piast” (1913–1931) Polskie Stronnictwo Ludowe – Lewica Stronnictwo Ludowe (1931–1949) Polskie Stronnictwo Ludowe (1945–1949) Zjednoczone Stronnictwo Ludowe Polskie Stronnictwo Ludowe (wilanowskie) Polskie Stronnictwo Ludowe
Przypisy
Bibliografia S. Kieniewicz, Historia Polski 1795-1918, Wyd. 9, Warszawa 1997, s. 391, 457.
Kategoria:Partie polskiego ruchu ludowego Kategoria:Polskie partie i ugrupowania okresu zaborów Kategoria:Polskie partie i ugrupowania w Galicji Kategoria:Polski ruch ludowy okresu zaborów (Galicja)