thumb|Klatka hańby w Lewoczy na Słowacji na tle ratusza
Klatka błaznów (inne nazwy klatka hańby, buda, domek wariatów) – metalowa konstrukcja podobna do współczesnych klatek dla ptaków, lecz znacznie większych rozmiarów, co umożliwiało pomieszczenia do kilku osób jednocześnie, wystawiana w miejscach publicznych, najczęściej na rynkach. Klatkę wykorzystywano do wykonywania kary na honorze za drobne przestępstwa i łamanie ogólnie przyjętych norm społecznych, poprzez wystawienie skazańca na widok publiczny zazwyczaj w najbardziej ruchliwym momencie dnia, celem jego ośmieszenia i wywołania u niego poczucia wstydu. Spotykało się również klatkę, której konstrukcja była ruchoma, co umożliwiało wykonywanie nią wielu obrotów przez zgromadzonych gapiów, a siedzącego w niej nieszczęśnika doprowadzało do wymiotów i omdleń. Dodatkowo ciekawska gawiedź mogła skazańca zamkniętego na kilka minut, godzin, rzadziej dni obrzucać wyzwiskami lub różnego rodzaju przedmiotami, na przykład owocami lub warzywami (często zgniłymi).
Nie jest jasne kto „obsługiwał” klatkę – być może robił to nadzorca więzienny, kat lub jego pachołkowie.
Klatka błaznów we Wrocławiu . Została ona wybudowana w okolicy dzisiejszego pomnika hrabiego Aleksandra Fredry. . 13 lutego 1676 wsadzono do niej pewną kobietę, która chodziła po mieście w męskim ubraniu; .
Klatki błaznów na Śląsku i Słowacji W innych miejscowościach na terenie Śląska kroniki wspominają niejednokrotnie o wystawieniu tego typu obiektów (na przykład w Głogowie, czy Świebodzicach). Niestety, do naszych czasów nie przetrwała na ziemiach śląskich ani jedna metalowa klatka hańby.
Doskonale zachowana klatka błaznów znajduje się w Lewoczy na Słowacji. Służyła do karania kobiet, które chodziły po ulicach miasta po zapaleniu lamp bez towarzystwa mężczyzny.
Przypisy
Kategoria:Historyczne narzędzia wykonywania kar