mały mały|Żołnierze 1 Pułku Strzelców Konnych na litografii Józefa Lexa (1826) thumb|Aleksander – syn Mikołaja I, szef 1 Pułku Strzelców Konnych Królestwa Kongresowego
Pułk 1 Strzelców Konnych – oddział strzelców konnych Wojska Polskiego Królestwa Kongresowego.
Formowanie i zmiany organizacyjne Pułk został sformowany w 1815 roku. 4 lutego 1826 roku szefem pułku został wielki książę Aleksander. Od tego dnia oddział nosił nazwę „Pułk Strzelców Konnych Jego Cesarzewiczowskiej Mości Wielkiego Księcia Aleksandra Następcy Tronu Nr 1”.
Składał się z czterech szwadronów i piątego rezerwowego. Szwadrony pierwszy i drugi stanowiły 1 dywizjon, a trzeci i czwarty wchodziły w skład 2 dywizjonu. Szwadron dzielił się na dwa półszwadrony, każdy półszwadron na dwa plutony, każdy pluton na półplutony czyli sekcje. Pluton dzielił się także na oddziały, czyli trójki, po trzy roty każdy.
Wchodził w skład 1 brygady Dywizji Strzelców Konnych.
Ubiór Barwą pułku był kolor karmazynowy. Kurtka szaserska zielona z kolorowymi wypustkami i łapkami na kołnierzu, białymi guzikami z numerem 1. Naramienniki metalowe białe z podszewką barwy karmazynowej.
Lejbiki sukienne zielone z wypustkami koloru karmazynowego na kołnierzu i rękawach oraz na naramiennikach z sukna zielonego. Spodnie paradne zielone z lampasami szerokimi barwy karmazynowej i karwaszami skórzanymi do kolan.
Konie Pułk posiadał konie gniade. 1 szwadron – konie jednostajnej maści 2 szwadron – konie mogły mieć gwiazdki na czole 3 szwadron – konie mogły mieć gwiazdki, strzałki i pęciny 4 szwadron – konie mogły mieć łysiny trębacze – konie gniado-srokate Konie żołnierskie miały ogony obcięte do kolan i przerywane. Konie oficerskie – anglizowane (anglizowanie polegało na przecinaniu tych mięśni, które sprawiają, że ogon koński w naturalny sposób przylega do zadu).
Miejsce dyslokacji w 1830 Pułk stacjonował (miał stanowisko) na terenie ówczesnych województw mazowieckiego i kaliskiego: sztab niższy – Piotrków 1 szwadron – Wolbórz 2 szwadron – Brzeziny 3 szwadron – Piotrków 4 szwadron – Radomsko rezerwa – Kowal
Żołnierze pułku Dowódcy pułku: płk Antoni Potocki (od 20 stycznia 1815) płk Antoni Jankowski (1816-1831) płk Karol Chmielewski (25 lutego 1831, poległ 10 maja 1831) mjr Franciszek Patek (od 4 czerwca 1831, awansował na ppłk 14 lipca)
Oficerowie: ppor. Henryk Woroniecki
Walki pułku Pułk brał udział w walkach w czasie powstania listopadowego.
Bitwy i potyczki: Długosiodło (11 lutego) Stoczek (14 lutego) Grochów (19 lutego) Nieporęt (24 lutego) Boreml (19 kwietnia) Róża (21 kwietnia) Firlej (9 maja) Lubartów (10 maja) Stary Zamość (12 maja) Mińsk (14 lipca) Zbuczyn (19 lipca) Paprotnia (15 sierpnia) Warszawa (6 i 7 września).
Za udział w walkach pułk otrzymał 2 krzyże kawalerskie, 44 złote i 42 srebrne.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Pułki strzelców konnych Królestwa Kongresowego Kategoria:Strzelcy konni powstania listopadowego Kategoria:Polskie jednostki kawalerii rozwiązane w 1831 Kategoria:Województwo mazowieckie (Królestwo Polskie) Kategoria:Wojsko w Piotrkowie Trybunalskim Kategoria:Historia Piotrkowa Trybunalskiego Kategoria:Historia Wolborza Kategoria:Wojsko Polskie w Brzezinach Kategoria:Wojsko Polskie w Radomsku Kategoria:Historia Radomska Kategoria:Historia Brzezin Kategoria:Historia Kowala (miasta)