Rudolph Valentino, właśc. Rodolfo Alfonzo Raffaelo Pietro Filiberto Guglielmi di Valentina d’Antonguolla (ur. 6 maja 1895 w Castellaneta, zm. 23 sierpnia 1926 w Nowym Jorku) – włoski aktor filmowy, gwiazda ery kina niemego. Zdaniem ekspertów był pierwszym symbolem seksu Hollywood.
8 lutego 1960 otrzymał pośmiertnie własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6164 Hollywood Boulevard.
Życiorys Urodził się 6 maja 1895 nad ranem w domu przy Via Commercio w Castellanecie. Był synem weterynarza i badacza Giovanniego Guglielmiego (1853–1906) i jego żony, Marii Berty Gabrieli z domu Barbin (1856–1918), którzy pobrali się w 1889. Miał starszego o trzy lata brata, Alberto, i młodszą siostrę, Marię; jego rodzice mieli także córkę, Beatrice „Bice” (1890–1891), która zmarła wkrótce po swoich pierwszych urodzinach. Jego mamką była Giuseppina Ranaldi. Dorastał w zamożnej rodzinie.
We wczesnym dzieciństwie zdiagnozowano u niego krótkowzroczność i tzw. „leniwe” lewe oko. Kiedy miał pięć lub sześć lat, okaleczył się brzytwą ojca, wskutek czego nosił bliznę na prawym policzku. Już jako młody chłopak zwracał uwagę swoją urodą. Był nadpobudliwym, niesfornym upartym, nieposłusznym, krnąbrnym i awanturniczym dzieckiem, co nasiliło się po śmierci ojca w 1906. W młodości kilka razy trafił do policyjnego aresztu za włóczęgostwo i drobne kradzieże.
Początkowo pobierał lekcje w parafii u proboszcza. Następnie uczył się w szkole technicznej z internatem Collegio Convitto per gli Orfani dei Santari Italiani w Tarencie, ale został z niej wydalony po tym, jak uwiódł córkę jednego z członków personelu. Następnie ubiegał się o miejsce w technikum okrętowym w Wenecji, ale nie został przyjęty do szkoły z uwagi na zbyt wąską klatkę piersiową. W 1912 ukończył szkołę rolniczą Instituto di Agraria di San’Ilario Ligure w Nervi.
W młodości uprawiał wiele dyscyplin sportu, m.in. piłkę nożną, bieganie, wspinaczkę górską, wioślarstwo, zapasy, szermierkę i jazdę konno. Umiał grać na fortepianie i mandolinie. W 1912 przez krótki czas mieszkał w Paryżu, gdzie uczył się tańczyć tango argentyńskie i tango apaszowskie. Podczas pobytu w Paryżu popadł w długi spowodowane hazardem. W grudniu 1913 wyjechał do Nowego Jorku, gdzie upatrywał większej szansy na osiągnięcie sukcesu. Po przybyciu do Stanów Zjednoczonych zamieszkał przy 49th Street na Manhattanie. Wkrótce poznał George’a Ragniego oraz Otta i Alexa Salma von Hoogstraestenów, z którymi często uczestniczył w potańcówkach i przyjęciach wśród nowojorskich elit. Imał się wielu dorywczych prac, m.in. pracował jako ogrodnik, polerował miedź, sprzątał w sklepach, zamiatał ulice, zbierał odpady i mył samochody. Przez kilka tygodni był bezdomnym włóczęgą. Po wybuchu I wojny światowej zapisał się na kurs pilotażu w Mineola na Long Island i zgłosił się na listę poborową we Włoskim Biurze Rekrutacji, ale nie został przyjęty z powodu swojej wady wzroku. thumb|Valentino (1924) Jego sytuacja finansowa poprawiła się, kiedy został zatrudniony jako pomocnik kelnera w restauracji na Manhattanie. Nauczony tańca przez jednego ze starszych kelnerów tego lokalu, wkrótce zaczął pracować jako fordanser w nowojorskim kabarecie „Maxim”. W tym okresie przybrał pseudonim artystyczny Rudolph Valentino. Udoskonalił swój wygląd, m.in. zgolił zarost i przygładzał włosy brylantyną oraz zaczął nosić garnitury zwężane w talii i biodrach. Występował m.in. w Moulin Rouge, Klubie 400, hotelu Knickerbockera, Vernon Country Club, Cliff House, Tait’s Cafe w Los Angeles, Baron’s Long’s Watts Tavern i hotelu Maryland w Pasadenie. Tańczył m.in. z aktorką rewiową Mary Petri, tancerkami: Bonnie Glass i Joan Sawyer oraz z aktorką Mae Murray, która w późniejszych latach pomogła mu rozwinąć karierę filmową. Statystował w filmach: Głupia dziewczyna (Foolish Virgin, 1916) Alberta Capellaniego, W poszukiwaniu życia (Quest of Life, 1916), Siedemnastolatek (Seventeen, 1916) Roberta G. Vignoli i Patria (1917) Leopolda Whartona, Theodore’a Whartona i Jacques’a Jaccarda.
W 1916 został aresztowany przez nowojorską policję w charakterze podejrzanego w sprawie o płatne stręczycielstwo. W 1917, nie chcąc być powiązanym ze swoją dawną kochanką, oskarżoną o zabójstwo męża Bianką de Saulles, wyjechał z Nowego Jorku. Występował z zespołem rewiowym w objazdowym spektaklu komediowym w reż. Johna Courta Zamaskowany model (The Masked Model), początkowo jako chórzysta i tancerz, a następnie również jako dubler odtwórcy głównej roli. Po przerwaniu trasy koncertowej wyjechał do San Francisco, gdzie pracował jako fordanser i agent ubezpieczeniowy, a także tańczył w musicalu Bronsona Baldwina Nikogo nie ma w domu (Nobody Home) w Alcazarze. Zachęcony przez aktora Normana Kerry’ego, wyjechał do Hollywood, bo wierzył, że zrobi tam karierę filmową. Po przyjeździe do Los Angeles został przedstawiony przez Kerry’ego wielu reżyserom, producentom filmowym i agentom, ale nie zyskał ich zainteresowania. Z uwagi na brak propozycji filmowych, dorabiał jako tancerz i żigolak. W tym okresie występował m.in. z tancerką Marjorie Tain.
Z pomocą Kerry’ego nawiązał współpracę z reżyserem Emmettem Flynnem, u którego zagrał epizodyczne role w Alimentach (Alimony, 1917) i Cnotliwych grzesznikach (Virtuous Sinners, 1919). Zapamiętany przez scenarzystę Alimentów, Haydena Talbota, został obsadzony w głównej roli nikczemnego i uwodzicielskiego hrabiego z Włoch w filmie Josepha Maxwella Zamężna dziewica (The Married Virgin, 1918). Polecony przez Boba Leonarda, zagrał główne role męskie u boku Carmel Myers w dwóch komediach Paula Powella: jako Dick Bradley, właściciel jachtu i syn damy do towarzystwa, w Sensacji towarzyskiej (A Society Sensation, 1918), oraz nieśmiałego i dobrze wychowanego Richarda Thayera w Całej nocy (All Night, 1918).
W 1919 uzyskał stały angaż w Universal Studios. W tym okresie był etatowym tancerzem i fordanserem w Vernon Club, w którym wkrótce odnowił znajomość z często bywającą w tym klubie Mae Murray. Rekomendowany przez aktorkę, zagrał u jej boku postać dwulicowego i niesympatycznego narzeczonego głuchej nauczycielki w dramacie romantycznym Boba Leonarda Wielki mały człowiek (The Big Little Person, 1919). Następnie zagrał Jimmy’ego Calhouna, syna irlandzkiego milionera, który zakochuje się w tancerce Mary McGuire (Murray), w komedii Rozkoszny mały diabeł (The Delicious Little Devil, 1919). Wystąpił także jako indiański tancerz w filmie Jamesa Younga Romans hultaja (A Rogue’s Affair, 1919) oraz czarny charakter w komediach: Włamywacz (The Homebreaker, 1919) Victora Schertzingera i Pech (Out of Luck/Nobody Home, 1919) Davida W. Groffitha. Tańczył z Carol Dempster przed pokazami kolejnych dwóch filmów Griffitha: Największa rzecz w życiu (The Greatest Thing in Life, 1918) i Szkarłatne dni (Scarlet Days, 1919). W tym okresie tańczył również z Violą Daną. W 1920 premierę miały kolejne filmy z Valentino: Awanturnica (The Adventuress), Oszust (The Cheater), Igraszki namiętności/Plac namiętnych zabaw (Passion’s Playground), Skradzione chwile (Stolen Moments), Cudowny przypadek (The Wonderful Chance) i To zdarza się raz każdej kobiecie (Once to Every Woman).
Dzięki występowi w roli kabareciarza Clarence’a Morgana w filmie Alberta Parkera Oczy młodości (Eyes of Youth, 1919) został dostrzeżony przez scenarzystkę June Mathis, która obsadziła go w roli argentyńskiego rozpustnika Julia Desnoyersa, głównego bohatera kasowego romansu wojennego Rexa Ingrama Czterech jeźdźców Apokalipsy (The Four Horsemen of Apocalypse, 1921) dla wytwórni Metro Pictures Corporation, z którą podpisał stały kontrakt. Kreacja wnuka bogacza z Ameryki Południowej, który przed wybuchem I wojny światowej przyjeżdża do Paryża i zostaje okrzyknięty królem tanga, przyniosła mu pochwalne recenzje i zapewniła międzynarodową rozpoznawalność. W ramach kontraktu z Metro Pictures zagrał także główną rolę męską, Franka Underwooda, byłego ukochanego Lucretii Eastman (Alice Lake), w dramacie romantycznym Wesleya Rugglesa Nieznane morza (Uncharted Seas, 1921), a także Armanda, kochanka tytułowej bohaterki dramatu Raya C. Smallwooda Kamelia/Dama kameliowa (Camille, 1921) z Ałłą Nazimową, i paryskiego dandysa Charles’a Grandet w filmie Rexa Ingrama Zdobywcza moc (The Conquering Power, 1921) z Alice Terry. Wystąpił także w filmie krótkometrażowym Studia charakteru (Character Studies, 1921) z Roscoe „Fattym” Arbuckle’em.
Niezadowolony ze współpracy z Metro Pictures Corporation, zerwał kontrakt z wytwórnią i w lipcu 1921 podpisał pięcioletnią umowę z firmą Famous Players-Lasky. Pod szyldem nowej wytwórni zadebiutował tytułową rolą szejka Ahmeda ben Hassana w kasowym filmie George’a Melforda Szejk (1921), ekranizacji bestsellerowej powieści Edith Maud Winstanley o tym samym tytule z 1919. Kreacją szejka umocnił swoją pozycję gwiazdy kina, dzięki niej stał się także męskim idolem kultury masowej, kinowym bożyszczem i symbolem seksu, który uosabia romantycznego i namiętnego kochanka, czym wyróżniał się spośród silnych, lecz prostackich amantów filmowych. Na fali popularności Szejka zagrał w kolejnym filmie Melforda, Moran of the Lady Letty (1922), ale za rolę marynarza Ramona Laredo zebrał mieszane recenzje. Wystąpił także jako lord Bracondale w filmie Sama Wooda Za górami (Beyond the Rocks, 1922) z Glorią Swanson. Również w 1922 pojawił się w filmach wytwórni Paramount Pictures (przekształconej z Famous Players-Lasky): jako porywczy matador Juan Gallard w Krwi na piasku (Blood and Sand) Freda Niblo i Amos Judd w Młodym radży (The Young Rajah) Phila Rosena. O ile pierwszy z filmów odniósł kasowy sukces, o tyle drugi okazał się artystyczną klapą, a Valentino za występ w nim zebrał chłodne recenzje.
W lutym 1922, niedługo po rozpoczęciu zdjęć do Syna pierworodnego, zerwał kontrakt z wytwórnią m.in. po awanturze jego żony, Nataszy Rambowej, z reżyserem Georgiem Fitzmauricem, ale też w związku z niedopełnianiem przez firmę warunków kontraktu i otrzymywaniem niskiego honorarium. Wytwórnia wymusiła sądowe nałożenie na aktora zakazu występowania w filmach innych, niż Famous Players-Lasky, jak i teatrze przez następne dwa lata, do 7 lutego 1924. Valentino w odpowiedzi na orzeczenie sądu wystąpił do sądu z żądaniem 350 tys. dol. odszkodowania za rzekomą zmowę swojego agenta, Clifforda Robertsona, z Adolphem Zukorem i Jessem J. Laskym, jednak sąd odrzucił jego roszczenia. Poza tym został pozwany do sądu również przez swojego adwokata, Arthura Butlera Grahamem, za niepłacenie długów (zalegał mu ok. 50 tys. dol.). Po nawiązaniu współpracy z menedżerem S. George’em Ullmanem zaangażował nowego prawnika, Maksa Steuera, dzięki któremu zapłacił byłemu adwokatowi jedynie 20 tys. dol.
W okresie przymusowej przerwy w karierze aktorskiej wystąpił w serii audycji radiowych Co się dzieje w filmie?, wydał bestsellerowy tomik poezji miłosnej pt. „Day Dreams”, napisał autobiografię pt. „My Life Story” (prezentowaną cyklicznie w kilku wydaniach czasopisma „Photoplay”) i opublikował dziennik filmowy pt. „My Private Diary” w tygodniku „Movie Weekly”). Również w 1923 odbył kilkumiesięczną, cieszącą się popularnością wśród widowni, trasę objazdową po USA i Kanadzie, podczas której tańczył z Nataszą Raumową, reklamował produkty firmy kosmetycznej Mineralava Beauty Clay Company i prowadził konkursy piękności, co zostało udokumentowane w filmie krótkometrażowym Davida O. Selznicka Rudolf Valentino i jego 88 amerykańskich piękności (Rudolph Valentino and His 88 American Beauties, 1923). Valentino planował także debiut fonograficzny (śpiewał barytonem) i nagrał dwie piosenki dla wytwórni Brunswick Records („Kashmiri Love Song” i „El relicario”), które jednak zostały opublikowane dopiero po jego śmierci.