Andrzej Dragan (ur. 16 maja 1978 w Koninie) – polski fizyk teoretyk i artysta: fotograf, kompozytor oraz twórca filmowy, a także popularyzator nauki. Profesor nauk fizycznych, profesor na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego i profesor wizytujący na Narodowym Uniwersytecie Singapuru, nauczyciel akademicki. Zdobywca nagród krajowych i międzynarodowych, prowadził wykłady dla doktorantów na Politechnice Warszawskiej oraz prowadzi zajęcia na MBA w Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych.

Jako fizyk zajmuje się m.in. fizyką atomową, optyką i informacją kwantową w wersji relatywistycznej, habilitując się z tego tematu i uzyskując tytuł profesora. Jako fotograf stworzył własny styl portretu.

Życiorys Jest synem Anny Dragan – dziennikarki i pisarki.

Studiował na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, 9 stycznia 2006 roku uzyskał tam stopień doktora nauk fizycznych z wyróżnieniem na podstawie pracy pt. Komunikacja przy użyciu pojedynczych fotonów poprzez niedoskonałe kanały kwantowe. Promotorem był Krzysztof Wódkiewicz. 15 grudnia 2014 roku habilitował się na macierzystym wydziale przedstawiając dysertację pt. Relatywistyczna informacja kwantowa. 29 maja 2023 uzyskał tytuł profesora nauk fizycznych.

Pracował w Imperial College London oraz w University of Nottingham. Został profesorem wizytującym na Narodowym Uniwersytecie Singapuru. Był sekretarzem naukowym Komitetu Głównego Olimpiady Fizycznej. W Instytucie Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego kieruje grupą badawczą, która zajmuje się relatywistycznymi aspektami zjawisk kwantowych. W 2026 roku został wykładowcą na studiach MBA dla branży IT w Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych.

Twórczość Fizyka Napisał blisko 70 prac z zakresu optyki kwantowej, relatywistycznej teorii informacji kwantowej, teorii względności, kwantowej teorii pola w zakrzywionych czasoprzestrzeniach oraz podręcznik teorii względności: Unusually Special Relativity, wyd. World Scientific Publishing (2021).

Jest laureatem nagród naukowych Polskiego Towarzystwa Fizycznego za najlepszą pracę magisterską (2001), European Science Foundation, Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, Ministra Edukacji, nagrody „Zostańcie z nami” tygodnika „Polityka” . Był również dwukrotnie stypendystą University of Oxford. Laureat nagrody Wizjoner Roku Digital Shapers.

Zajmuje się popularyzacją badań naukowych był uczestnikiem kilku konferencji TEDx, m.in. w Poznaniu. Udzielał wywiadów internetowemu Radiu Naukowemu i polskim youtuberom.

Współautor pracy (wraz z Arturem Ekertem) dotyczącej dopuszczalności istnienia tachionów (hipotetycznych cząstek elementarnych poruszających się z prędkością nadświetlną) w ramach szczególnej teorii względności.

Fotografia Fotografować zaczął w 2003 roku. Wypracował własną technikę cyfrowej obróbki fotograficznej, nazywaną efektem Dragana.

Jest autorem sesji fotograficznych, w których uczestniczyło wiele znanych osób, m.in.: 2016: Joss Stone (pozowała nago), 2010: Jim Broadbent, 2007: Mads Mikkelsen (pozował z embrionem kota), 2005: David Lynch (pozował z kurą), 2005: Jan Peszek, 2004: Jerzy Urban (pozował z cygarem i z nagą kobietą w tle), 2004: Kuba Wojewódzki. Był autorem wystaw w Mediolanie, Paryżu, Londynie, Nowym Jorku, Amsterdamie i Tokyo, opublikował swoje zdjęcia na okładkach kilkudziesięciu czasopism i książek w wielu krajach świata m.in. w filipińskim magazynie fotograficznym „Digital Photographer Philippines”, czy też magazynach m.in. we Włoszech, Francji, Wenezueli, Czechach i Rumunii.

Jest znany z szokujących, prowokacyjnych i kontrowersyjnych sesji fotograficznych. Wykonał m.in. serię portretów anorektycznej modelki i portret poranionego mężczyzny w koronie cierniowej (obydwie sesje z 2006 r.). Znany jest również jako autor zdjęć do kampanii reklamowych takich marek jak Converse, Energizer, PlayStation, Xbox, czy Play. Jest zdobywcą tytułu Fotograf Roku 2007 brytyjskiego czasopisma „Digital Camera”, jego prace były nominowane do Złotego Lwa na festiwalu reklamowym w Cannes, zdobywał też nagrody na festiwalach reklamowych Golden Drum, Epica Awards, Corbis Awards, Photo Masters Cup London oraz KTR.

Film Andrzej Dragan stworzył krótkometrażowe filmy artystyczne, inspirowane teoriami fizycznymi, krótkie filmy i reklamy m.in. dla HBO oraz Netflixa, a także teledyski, m.in. dla Behemotha, Hani Rani i Quebonafide, za który dostał Fryderyka w kategorii teledysk roku 2025 (do jego singla „Futurama 3 (fanserwis)”). Za swoje filmy zdobył m.in. główną nagrodę Best in Show brytyjskiego magazynu „Creative Review” (2014), finalista festiwalu Berlin Commercial (2018), laureat głównej nagrody oraz Best Art Direction na London Fashion Film Festival (2019), zwycięzca nagrody za najlepsze efekty specjalne berlińskiej Berlin Music Video Awards (2025) oraz polskiego „Popkillera” za teledysk roku (2025), nagrody Script Fiesta za najlepszy scenariusz teledysku (2025). Jego reklama dla firmy 4F zdobyła nagrodę Film Reklamowy Roku Polskiej Organizacji Reklamodawców na festiwalu Crafty Awards (2025). Dragan został uznany Człowiekiem Roku w ramach gali Innovation stowarzyszenia SAR (2025).

Muzyka W latach 90. Andrzej Dragan tworzył, pod pseudonimem „Dreamer”, muzykę na komputerach Amiga w ramach Demosceny, za którą zdobywał liczne nagrody. Jest współzałożycielem międzynarodowej grupy Nah-Kolor.

Książki Andrzej Dragan jest autorem książek: 2019: Kwantechizm, czyli klatka na ludzi, wyd. Fabuła Fraza, – książka popularnonaukowa poświęcona m.in. fizyce kwantowej; 2021: Unusually Special Relativity, wyd. World Scientific Publishing, – podręcznik szczególnej teorii względności; 2022: Kwantechizm 2.0, Wydawnictwo Otwarte, . 2025: Quo vAIdis, Wydawnictwo Otwarte, – Książka Roku 2025 w plebiscycie portalu Lubimyczytać.pl w kategorii literatura faktu, publicystyka oraz Wydarzenie Roku 2025 według Magazynu Literackiego „Książki”.

Przypisy Artykuły popularnonaukowe w miesięczniku „Delta” [dostęp 2026-01-22].

I. Torbicka, Makabreski według Andrzeja Dragana, „Gazeta Wyborcza. Poznań” nr 268, 16.11.2007, „Z drugiej strony”, s. 2.

.

Kwantowa zasada względności, czyli nadświetlni obserwatorzy brani na serio, radionaukowe.pl [dostęp 2021-09-18].

Oficjalna strona fotografa.

Andrzej Dragan, O co chodzi w fizyce kwantowej – wywiad w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie, kanał „Astrofaza” na YouTube, 17 czerwca 2019 [dostęp 2021-09-18]. Wini x Andrzej Dragan – rozmowa, kanał WINI na YouTube, 15 stycznia 2021 [dostęp 2021-09-18]. Nagrody Innovation SAR 2025. Andrzej Dragan, Teoria kwantowa vs. czarne dziury, kanał „Zapytaj fizyka” na YouTube, 8 maja 2019 [dostęp 2021-09-18]. Andrzej Dragan, Mechanika kwantowa i upadek starej fizyki | TEDxPoznan, kanał TEDx Talks na YouTube, 28 grudnia 2015 [dostęp 2021-09-21]. Krótki wywiad z „Dreamerem”.

Linki zewnętrzne Fizyka Kanał autorski na YouTube [dostęp 2023-04-13] – zawiera m.in. wykłady ze szczególnej teorii względności. Lista publikacji na portalu Google Scholar [dostęp 2023-04-13].

Sztuka Utwory muzyczne skomponowane przez Andrzeja Dragana, Amiga Music Preservation [dostęp 2021-07-20]. Tomasz Wojciuk, „Robię fotografię głów” – wywiad z Andrzejem Draganem [dostęp 2021-07-20].

Kategoria:Polscy fizycy XXI wieku Kategoria:Polscy teoretycy względności Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Polscy popularyzatorzy fizyki Kategoria:Polscy twórcy podręczników fizyki Kategoria:Polscy fotografowie współcześni Kategoria:Polscy reżyserzy teledysków Kategoria:Stypendyści Polityki Kategoria:Ludzie urodzeni w Koninie Kategoria:Urodzeni w 1978 Kategoria:Absolwenci Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego