thumb|Paweł Orozjusz przy pracy (miniatura z XI wieku) thumb|Historiae adversus paganos (wydanie z 1561) Paweł Orozjusz łac. Paulus Orosius (ok. 385 – przed 423) – teolog chrześcijański i historyk urodzony w Bracara Augusta (dziś Braga w Portugalii).
W roku 414 uciekając przed Wandalami przeprawił się do północnej Afryki, następnie przez Egipt udał się do Palestyny, gdzie polemizował z Pelagiuszem. Powrócił do Afryki w roku 416. W dorobku ma wiele pism teologicznych, jednak za najważniejsze uchodzi Siedem ksiąg historii przeciwko poganom (łac. Historiarum libri VII adversus paganos), w których dowodzi, że czasy pogańskie obfitowały w więcej nieszczęść niż czasy jemu współczesne. Księga I tego dzieła obejmuje czasy „od początków świata” do założenia Rzymu, II – do zdobycia Rzymu przez Galów i bitwy pod Kunaksą, III – do podziału monarchii Aleksandra Wielkiego, IV – do upadku Kartaginy, V – do schyłku republiki (powstania Sertoriusza i Spartakusa), VI – do narodzin Chrystusa, VII – do 417 r. Chronologia została przejęta z kroniki Euzebiusza z Cezarei. Orozjusz, mając do dyspozycji wyłącznie historyków pogańskich, nadawał wybranym przez siebie faktom interpretację chrześcijańską. Korzystał z dzieł Justyna, Liwiusza i Tacyta.
Jego dzieło było wykorzystywane w średniowieczu jako podręcznik historii powszechnej. Alfred Wielki przetłumaczył je na anglosaski, dodając własne uzupełnienia.
Bibliografia Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu. T. 1 (red. Ewa Wipszycka). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1982, s. 98-99, Wielka Historia Świata. Tom 3: Świat okresu cywilizacji klasycznych (red. Aleksander Krawczuk). Kraków: Oficyna Wydawnicza Fogra, 2005, s. 435,
Linki zewnętrzne Orosius' Historiarum Adversum Paganos Libri VII at The Latin Library (in Latin) Orosius' Historiae Adversum Paganos at Attalus (in Latin) Orosius as a source for Ibn Khaldun A collection of links on Orosius Opera Omnia by Migne Patrologia Latina with Analytical Indexes fragment Dzieła Pawła Orozjusza w bibliotece Polona
Kategoria:Urodzeni w IV wieku Kategoria:Zmarli w V wieku Kategoria:Starożytni historycy Kategoria:Apologeci chrześcijańscy Kategoria:Rzymscy teolodzy chrześcijańscy