Dochód rozporządzalny (dochód rozporządzalny gospodarstwa domowego, ang. household’s available income) – suma bieżących dochodów gospodarstwa domowego ze wszystkich źródeł pomniejszona o zaliczki na podatek dochodowy, podatki (np. od dochodów z własności) oraz o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Jest to ta część dochodu gospodarstwa domowego, którą może ono przeznaczyć na wydatki lub przyrost oszczędności.
Składniki dochodu i dochodu rozporządzalnego Podstawowe składniki dochodu gospodarstw domowych to: wynagrodzenie za pracę: uposażenie, premie i nagrody wypłacane przez pracodawcę, dodatki z tytułu pracy w uciążliwych warunkach, dobra i usługi zapewnione pracownikom w ramach tzw. pakietu socjalnego. przychody z działalności gospodarczej prowadzonej na własny rachunek lub z działalności rolniczej: zyski i straty z prowadzonej działalności, dochody z tytułu umów zlecenia, honoraria autorskie. przychody z majątku trwałego: otrzymane odsetki od kapitału, otrzymane dywidendy, dochody z posiadanego majątku trwałego. transfery z budżetu państwa: otrzymywane świadczenia z tytułu rent i emerytur, świadczenia otrzymywane z tytułu uczestnictwa w nieobowiązkowych filarach ubezpieczeń, stypendia, kredyty studenckie, pomoc otrzymywana od organizacji charytatywnych.
W celu obliczenia wysokości dochodu rozporządzalnego należy pomniejszyć całkowity dochód o obciążenia finansowe związane z: podatkami składkami na ubezpieczenia społeczne składkami na ubezpieczenia zdrowotne.
Dochód rozporządzalny na poziomie makroekonomicznym W modelu gospodarki, w którym pomija się podatki pośrednie, dochód rozporządzalny oblicza się jako:
gdzie: – rozporządzalny dochód osobisty, – dochód narodowy, – podatki, – transfery z budżetu państwa.
Zobacz też dochód narodowy
Bibliografia Słownik ekonomii, Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 75.
Linki zewnętrzne OECD: Disposable income and net lending – net borrowing Eurostat: Real adjusted gross disposable income of households – per capita in PPS (index = 2008) Adjusted gross disposable income of households per capita in PPS Disposable income of private households by NUTS 2 regions Gross disposable income
Kategoria:Dochód