Foka (Phoca) – rodzaj dużych, morskich ssaków z podrodziny Phocinae w obrębie rodziny fokowatych (Phocidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w północnym Oceanie Atlantyckim i Spokojnym, w przybrzeżnych wodach Ameryki Północnej, północnej Europy i wschodniej Azji.
Morfologia Długość ciała samic 120–170 cm, samców 140–190 cm; masa ciała samic 65–120 kg, samców 85–140 kg; nowo narodzone foki mierzą 75–100 cm i ważą 7–12 kg.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1758 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz w pierwszej części dziesiątego wydania Systema Naturae, publikacji własnego autorstwa poświęconej systematyce zwierząt, roślin i minerałów. Linneusz wymienił cztery gatunki – Phoca ursina , Phoca leonina , Phoca rosmarus i Phoca vitulina – z których gatunkiem typowym jest (Linneuszowska tautonimia) Phoca vitulina (foka pospolita).
Etymologia Phoca: phōkē ‘foka’. Ambysus: etymologia niejasna, Rafinesque nie wyjaśnił znaczenia nazwy rodzajowej. Arctias: gr. αρκτος arktos ‘niedźwiedź’; przyrostek -ιας -ias ‘specjalna cecha’. Calocephalus: gr. καλος kalos ‘piękny’; -κεφαλος -kephalos ‘-głowy’, od κεφαλη kephalē ‘głowa’. Gatunek typowy: Cuvier wymienił kilka gatunków – Calocephalus discolor (species inquirenda), Calocephalus lagurus (= Phoca groenlandica ), Calocephalus vitulinus (= Phoca vitulina ), Calocephalus leporinus (= Phoca barbata ), Calocephalus groenlandicus (= Phoca groenlandica ), Calocephalus hispidus (= Phoca hispida ) i Calocephalus barbatus (= Phoca barbata ) – z których gatunkiem typowym jest Phoca vitulina . Halicyon: gr. ἁλι- hali- ‘morski’, od ἁλς hals, ἁλος halos ‘morze’; κυων kuōn, κυνος kunos ‘pies’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Halicyon richardiiPodgatunek P. vitulina. . Haliphilus: gr. ἁλι- hali- ‘morski’, od ἁλς hals, ἁλος halos ‘morze’; φιλος philos ‘miłośnik’, od φιλεω phileō ‘kochać’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Halichoerus antarcticus (= Phoca vitulina ).
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxPhoca vitulinaLinnaeus, 1758foka pospolita3 podgatunkipółnocny Ocean Atlantycki w północno-wschodniej Kanadzie, wschodnich Stanach Zjednoczonych, zachodniej i wschodniej Grenlandii, Islandii, na Svalbardzie i w Morzu Barentsa na południe do północno-zachodniej Francji (Bretania), północnego Oceanu Spokojnego od Aleutów wzdłuż zachodniej Kanady i zachodnich Stanów Zjednoczonych do Kalifornii Dolnej w północnym Meksyku na wschodzie i wzdłuż Kamczatki i Wysp Kurylskich do Hokkaido w północnej Japonii na zachodzieDC: 120–190 cmMC: 80–140 kgcentruj|150pxPhoca larghaPallas, 1811foka plamistagatunek monotypowypółnocny Ocean Spokojny od Morza Żółtego i Zatoki Pohaj w północnej Chińskiej Republice Ludowej na północ przez Morze Japońskie, Morze Ochockie, Morze Beringa i Morze Czukockie do zachodniego Morza Beauforta i AlaskiDC: 151–176 cmMC: 65–115 kg Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski.
Opisano również gatunki wymarłe: Phoca moori (Europa) Phoca procaspica (Azja)
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Fokowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza