Ministerstwa w Rzeczypospolitej Polskiej – w rządzie Donalda Tuska istnieje 19 ministerstw (w nawiasach podane zostały obsługiwane działy administracji rządowej): Ministerstwo Aktywów Państwowych (aktywa państwowe; łączność) Ministerstwo Cyfryzacji (informatyzacja) Ministerstwo Edukacji Narodowej (oświata i wychowanie)Urzędem kieruje Minister Edukacji (). Ministerstwo Energii (energia; gospodarka surowcami energetycznymi) Ministerstwo Finansów (budżet; finanse publiczne; instytucje finansowe)Urzędem kieruje Minister Finansów i Gospodarki (). Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (rozwój regionalny) Ministerstwo Infrastruktury (gospodarka morska; gospodarka wodna; transport; żegluga śródlądowa) Ministerstwo Klimatu i Środowiska (klimat; środowisko) Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (kultura i ochrona dziedzictwa narodowego) Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (szkolnictwo wyższe i nauka) Ministerstwo Obrony Narodowej (obrona narodowa) Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (praca; rodzina; zabezpieczenie społeczne) Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (rolnictwo; rozwój wsi; rybołówstwo; rynki rolne) Ministerstwo Rozwoju i Technologii (budownictwo, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo; gospodarka) Ministerstwo Sportu i Turystyki (kultura fizyczna; turystyka) Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (administracja publiczna; sprawy wewnętrzne; wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne) Ministerstwo Spraw Zagranicznych (członkostwo Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej; sprawy zagraniczne) Ministerstwo Sprawiedliwości (sprawiedliwość) Ministerstwo Zdrowia (zdrowie)

Ponadto status zbliżony do ministerstwa posiada Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, obecnie odpowiedzialna m.in. za obsługę ministrów-członków Rady Ministrów.

Historia zmian Ministerstwa w 1991 W związku z zachowaniem ciągłości z ustawodawstwem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej podczas transformacji ustrojowej, dokonanej w latach 1989–1991, utrzymane zostały dotychczasowe zasady organizacji naczelnych organów administracji państwowej. Urząd ministra i obsługujące go ministerstwo tworzone były za pomocą ustawy. Na tej podstawie Rada Ministrów wydawała rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu działania ministra oraz rozporządzenie (początkowo uchwałę) w sprawie nadania ministerstwu statutu organizacyjnego.

Pod koniec 1991 r., po przeprowadzeniu pierwszych wolnych wyborów parlamentarnych, w Polsce funkcjonowały następujące ministerstwa i urzędy na prawach ministerstw: Ministerstwo Edukacji Narodowej Ministerstwo Finansów Ministerstwo Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa Ministerstwo Kultury i Sztuki Ministerstwo Łączności Ministerstwo Obrony Narodowej Ministerstwo Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa Ministerstwo Pracy i Polityki Socjalnej Ministerstwo Przekształceń Własnościowych Ministerstwo Przemysłu i Handlu Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Ministerstwo Spraw Zagranicznych Ministerstwo Sprawiedliwości Ministerstwo Transportu i Gospodarki Morskiej Ministerstwo Współpracy Gospodarczej z Zagranicą Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej Centralny Urząd Planowania Urząd Komitetu Badań Naukowych Urząd Rady Ministrów.

Reforma centrum administracji 1996–1997 Na mocy ustawy z 8 sierpnia 1996 r. weszły w życie ustawy z 21 czerwca 1996 r. i 8 sierpnia 1996 r. reformujące funkcjonowanie gospodarki i administracji publicznej.: na mocy przepisów wchodzących w życie 1 października 1996 r.: w miejsce Ministerstwa Przekształceń Własnościowych, a także po wydzieleniu zadań związanych ze Skarbem Państwa z innych ministerstw, urzędów centralnych i państwowych jednostek organizacyjnych utworzono Ministerstwo Skarbu Państwa., utworzono Urząd Komitetu Integracji Europejskiej wykonujący zadania z zakresu obsługi Komitetu Integracji Europejskiej.Komitet podjął działalność 16 października 1996 r. po zniesieniu urzędu Pełnomocnika Rządu do Spraw Integracji Europejskiej oraz Pomocy Zagranicznej ()., z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych wydzielono Urząd Ochrony Państwa, który następnie przekazano pod bezpośredni nadzór Prezesa Rady Ministrów., na mocy przepisów wchodzących w życie 1 stycznia 1997 r.: nową podstawę prawną otrzymało Ministerstwo Finansów., w miejsce Ministerstwa Przemysłu i Handlu oraz Ministerstwa Współpracy Gospodarczej z Zagranicą, a także po wydzieleniu części zadań zlikwidowanego Centralnego Urzędu Planowania utworzono Ministerstwo Gospodarki., w miejsce Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, a także po wydzieleniu części zadań zlikwidowanego Urzędu Rady Ministrów oraz zlikwidowanego Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa (część jego zadań przejęły również dwa nowo utworzone urzędy centralne: Główny Urząd Geodezji i Kartografii oraz Urząd Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast) utworzono Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji., w miejsce Centralnego Urzędu Planowania (część jego zadań przejęło nowo utworzone Ministerstwo Gospodarki) utworzono Rządowe Centrum Studiów Strategicznych., w miejsce Urzędu Rady Ministrów (część jego zadań przejęło nowo utworzone Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji) utworzona została Kancelaria Prezesa Rady Ministrów (struktura formalnie nie otrzymała rangi ministerstwa, powoływani są w niej jednak sekretarze i podsekretarze stanu, a jej statut jest nadawany zgodnie z zasadami organizacji ministerstw)..

Nowe zasady dotyczące organizacji administracji rządowej wprowadzone zostały ustawą z 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów oraz ustawą z 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej.. Od tego czasu ministerstwo tworzy się za pomocą rozporządzenia Rady Ministrów. Szczegółowy zakres działania ministra jest ustalany w drodze rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów, na jego podstawie ministrowie otrzymują upoważnienie do kierowania poszczególnymi działami (przepisy te stosowane są również wobec przewodniczących komitetów, którzy wchodzą w skład rządu). Statut ministerstwa nadawany jest w trybie zarządzenia (do 1 stycznia 2002 r. rozporządzenia) Prezesa Rady Ministrów.

Konstytucja RP z 1997 r. ustala nazwy dwóch obowiązkowo powoływanych członków Rady Ministrów, tj. Ministra Obrony Narodowej oraz Ministra Sprawiedliwościart 134 ust. 2 i 5 oraz art. 187 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej., toteż w ich przypadku w ustawach stosuje się wprost odpowiednie nazwy ministerstw, a nie pojęcia urzędu obsługującego ministra właściwego ds. obrony narodowej czy urzędu obsługującego ministra właściwego ds. sprawiedliwości. Ponadto ustawa Prawo o prokuraturze stanowi, iż godność Prokuratora Generalnego pełni z urzędu Minister Sprawiedliwości, niemniej w świetle Konstytucji są to osobne organy, obsługiwane również obecnie przez odrębne urzędy, odpowiednio przez Ministerstwo Sprawiedliwości oraz przez Prokuraturę Krajową, zaś wspomniana ustawa skutkuje jedynie ich unią personalną, bez zniesienia prawnej odrębności obydwu urzędów.art. 187 ust. 1 oraz art. 191 ust.1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Ministerstwa w 1999 1 kwietnia 1999 r. uchylone zostały uchwalone wcześniej akty prawne dotyczące organizacji naczelnych organów administracji rządowej (w drodze wyjątku zachowano niektóre artykuły odnoszące się do urzędów ministrów właściwych do spraw finansów publicznych, spraw Skarbu Państwa oraz spraw wewnętrznych). Jednocześnie wprowadzono zastrzeżenie, że ministrowie i podległe im ministerstwa działają zgodnie z dotychczasowymi przepisami do dnia wejścia w życie nowych podstaw prawnych. Ponadto w całości utrzymane zostały ustawy, na mocy których funkcjonowały następujące urzędy: Ministerstwo Obrony Narodowej. Urząd Komitetu Badań Naukowych. Urząd Komitetu Integracji Europejskiej Rządowe Centrum Studiów Strategicznych

18 października 1999 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z 12 października 1999 r., na mocy którego nową podstawę prawną otrzymało: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

10 listopada 1999 r. weszły w życie rozporządzenia Rady Ministrów z 26 października 1999 r., na mocy których utworzono: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.Urząd powstał w miejsce Ministerstwa Kultury i Sztuki. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej.Urząd powstał w miejsce Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.Urząd powstał w miejsce Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Ministerstwo Środowiska.Urząd powstał w miejsce Ministerstwa Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Ministerstwo Zdrowia.Urząd powstał w miejsce Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej.

10 listopada 1999 r. weszły w życie rozporządzenia Rady Ministrów z 3 listopada 1999 r., na mocy których nowe podstawy prawne otrzymały: Ministerstwo Edukacji Narodowej. Ministerstwo Finansów. Ministerstwo Gospodarki. Ministerstwo Łączności. Ministerstwo Skarbu Państwa. Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Ministerstwo Sprawiedliwości. Ministerstwo Transportu i Gospodarki Morskiej.

Przekształcenia w kolejnych rządach od 1999 Rząd Jerzego Buzka Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 13 czerwca 2000 r. (wchodzącego w życie 21 czerwca 2000 r.) po wydzieleniu części komórek z Ministerstwa Gospodarki (do którego włączono również część komórek Ministerstwa Transportu i Gospodarki MorskiejPrzekształcenie Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej nie zostało formalnie ujęte w rozporządzeniu, fakt ten wynikał jednak z rozporządzeń Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej oraz Ministra Gospodarki, na mocy których 21 czerwca 2000 r. dokonano zmiany przyporządkowania kierowanych przez nich działów administracji rządowej.) oraz z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji utworzono Ministerstwo Rozwoju Regionalnego i Budownictwa..

Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 24 lipca 2001 r. (wchodzącego w życie dzień później) zlikwidowano Ministerstwo Łączności, a jego komórki włączono do Ministerstwa Gospodarki..

Rząd Leszka Millera Na mocy rozporządzeń Rady Ministrów z 20 października 2001 r. (wchodzących w życie trzy dni później): w miejsce Ministerstwa Edukacji Narodowej utworzono Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu., w miejsce Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej, a także po wydzieleniu części komórek z Ministerstwa Gospodarki oraz ze zlikwidowanego Ministerstwa Rozwoju Regionalnego i Budownictwa utworzono Ministerstwo Infrastruktury., w miejsce Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego utworzono Ministerstwo Kultury., zlikwidowano Ministerstwo Rozwoju Regionalnego i Budownictwa, a jego komórki włączono do Ministerstwa Gospodarki oraz do nowo utworzonego Ministerstwa Infrastruktury..

Na mocy ustawy z 21 grudnia 2001 r. z dniem 1 stycznia 2002 r. dokonano przekształcenia Rządowego Centrum Studiów Strategicznych, które utraciło rangę ministerstwa, stając się urzędem podległym Prezesowi Rady Ministrów..

Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 7 stycznia 2003 r. (wchodzącego w życie dzień później) w miejsce Ministerstwa Gospodarki oraz Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej utworzono Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej..

Na mocy ustawy z 10 stycznia 2003 r. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 18 marca 2003 r. (wchodzących w życie 1 kwietnia 2003 r.) w miejsce Urzędu Komitetu Badań Naukowych utworzono Ministerstwo Nauki i Informatyzacji...

Pierwszy rząd Marka Belki Na mocy rozporządzeń Rady Ministrów z 2 maja 2004 r. (wchodzących w życie dwa dni później) w miejsce Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej utworzono Ministerstwo Gospodarki i Pracy. oraz Ministerstwo Polityki Społecznej..

Drugi rząd Marka Belki