thumb|Nietolerancja (1916) Nietolerancja (ang. Intolerance: Love’s Struggle Throughout the Ages) – amerykański film niemy z 1916 roku w reżyserii Davida Warka Griffitha. Nietolerancja, nakręcona przez Griffitha w odpowiedzi na burzliwe przyjęcie Narodzin narodu, stanowi opowieść o nietolerancji dotykającej człowieka. Na fabułę składają się cztery wątki, które opisują: upadek Babilonu, męczeństwo Jezusa Chrystusa, wydarzenia nocy św. Bartłomieja oraz czasy współczesne filmowi. Nietolerancja kończy się alegorią sugerującą wyzwolenie wszystkich ludzi z niewoli.

Po sukcesie kasowym Narodzin narodu Griffith zdecydował się na nakręcenie filmu, który mógłby stanowić dla niego odpowiedź wobec jego krytyków, (Griffith był ich reakcją oburzony) a nie jak się popularnie przyjmuje próbą moralnej rehabilitacji za ów film gloryfikujący Ku Klux Klan. Efektem było jedno z najdroższych przedsięwzięć w dziejach kina niemego: Nietolerancja kosztowała 2 miliony dolarów (około 43 miliony dolarów według cen z 2013 rokuObliczono na podstawie następującego źródła: Metoda obliczania: budżet z 1915 roku * (CPI z 2013 roku / CPI z 1916 roku).); do zdjęć wynajęto około 60 tysięcy statystów. Reżyser udoskonalił swój warsztat twórczy, starannie używając montażu równoległego oraz dostosowując plany filmowe do akcji swego dzieła. Griffith zastosował również spektakularne najazdy kamery z dużej wysokości. Motywem jednoczącym akcję utworu był obraz matki kołyszącej swe niemowlę, co zdaniem reżysera miało pobudzić wrażliwość widza.

Nietolerancja poniosła klęskę finansową, swoją pacyfistyczną wymową nie pasowała bowiem do wydarzeń I wojny światowej. Film ten jednak, pomimo naiwnego zdaniem części krytyków przesłania, dzięki sprawności realizacyjnej stanowi jedno z najważniejszych osiągnięć kina. W 1989 roku Nietolerancja znalazła się w National Film Registry jako budująca dziedzictwo kulturalne Stanów Zjednoczonych, a w 1995 roku została umieszczona na watykańskiej liście 45 filmów fabularnych, które propagują szczególne wartości religijne, moralne lub artystyczne.

Fabuła

Opowieść współczesna W 1914 roku Najdroższa i jej mąż Chłopak żyją na skraju ubóstwa z powodu strajku związkowego po obniżeniu płac, aby magnat przemysłowy mógł sfinansować działalność charytatywną swojej siostry i samozwańczych „Reformatorek” będących rozgoryczonymi starymi pannami. Ta sama organizacja odbiera dziecko Najdroższej, powołując się na zaniedbanie, ponieważ Chłopak zmuszony do ścieżki kryminalnej trafia do więzienia.

Opowieść babilońska W 539 r. p.n.e. w Babilonii narasta konflikt stronnictw religijnych – kultu boga Bel-Marduka i kultu bogini Isztar, na czele którego stoi księżniczka Umiłowana, siostra następcy tronu babilońskiego Baltazara. Wielki Kapłan Bel-Marduka, nie mogąc znieść neutralności religijnej władzy i tym samym utraty wpływów, skrycie sprzymierza się z królem Persji Cyrusem planującym podbój Babilonu, stolicy Babilonii. Prowadzi to do bitwy zwiastującej upadek państwa.

Opowieść francuska We Paryżu 1572 roku królowa matka Francji Katarzyna Medycejska ukrywa polityczną nietolerancję wobec hugenotów pod płaszczem katolicyzmu. Jednak jej syn król Karol IX jest w dobrych stosunkach z przywódcą hugenockim, admirałem Colignym. Wskutek intryg Katarzyna Medycejska zmusza króla do legalizacji rzezi hugenotów w święto liturgiczne św. Bartłomieja.

Opowieść judejska W starożytnej Jerozolimie pewien Nazareńczyk pomaga najsłabszym co jest w niesmak faryzeuszom, którzy są dobroczynni na pokaz, a w rzeczywistości obłudnymi hipokrytami. Z pomocą panujących tu Rzymian faryzeusze prowadzą do legalnego ukrzyżowania Nazareńczyka.

Obsada

Zobacz też Lista stu najlepszych amerykańskich filmów według AFI

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Amerykańskie filmy historyczne Kategoria:Amerykańskie filmy nieme Kategoria:Filmy w reżyserii D.W. Griffitha Kategoria:Amerykańskie filmy z 1916 roku Kategoria:Filmy w National Film Registry Kategoria:Amerykańskie filmy czarno-białe Kategoria:Amerykańskie filmy nowelowe