Radziejowa (1266,5 m) – najwyższy szczyt Beskidu Sądeckiego należący do Korony Gór Polski. Nazwa szczytu pochodzi od osoby o nazwisku lub przydomku Radziej.
Topografia Znajduje się w głównym grzbiecie Pasma Radziejowej, pomiędzy Wielkim Rogaczem, od którego oddziela ją przełęcz Żłobki, a Złomistym Wierchem Południowym, położonym za Przełęczą Długą. Przed Przełęczą Długą znajduje się jeszcze niewybitna kulminacja Małej Radziejowej (1207 m). Główny grzbiet, patrząc od zachodu, skręca na Radziejowej w prawo, na południe, natomiast na północny wschód odbiega boczny grzbiet kulminujący w Jaworzynie Wielkiej, a na północ odgałęzia się niewielki grzbiet Magorzycy. Przez główny grzbiet Radziejowej biegnie granica między wsią Jaworki w powiecie nowotarskim i Roztoką Ryterską w powiecie nowosądeckim.
W stokach Radziejowej ma swój początek kilka potoków: Czarna Woda, Mokry Potok, Mała Roztoka, Potok pod Dudłą i Potok Bański.
Przyroda Na północnym stoku Radziejowej znajduje się rezerwat przyrody Baniska z jaskinią Bania w Radziejowej oraz małe osuwiskowe jeziorko Młaka, w pobliżu miejsce zwane Ołtarz, z niewielką wychodnią skalną oraz śladami jaskini szczelinowej u podnóża. Na południowym stoku w pobliżu rozejścia dróg (przełęcz Żłobki – Zawory) znajduje się wydajne źródło okresowe nazywane lokalnie Smocze Gardło.
Radziejowa zbudowana jest z piaskowców i łupków zaliczanych do warstw magurskich. Na stokach zachodnich, południowych i północno-wschodnich występują rozległe strefy osadów koluwialnych, złożonych z glin i rumoszu skalnego. Zarówno wierzchołek, jak i stoki Radziejowej są niemal całkowicie porośnięte lasem. Stoki północno-wschodnie góry, opadające ku źródliskom Potoku Bańskiego, obejmuje leśny rezerwat przyrody Baniska. Dużą osobliwością jest jedyne w całej Polsce stanowisko pierwiosnka omączonego. Znajduje się na niewielkiej polanie na wysokości 800 m. Odkryte zostało w 1959 r., później wielokrotnie potwierdzone (m.in. w 2000 r.).
Obiekty na szczycie Na szczycie Radziejowej, jako najwyższego wierzchołka pasma, znajdowała się drewniana wieża triangulacyjna. W czasie okupacji Niemcy umieścili na niej urządzenia do prowadzenia pomiarów geodezyjnych. Obsługa, złożona z kilku żołnierzy, mieszkała w budynku gajówki na niedalekiej polanie Młaki. Jesienią 1943 r. przepędzili ich stąd, a aparaturę zniszczyli partyzanci ze szczawnickiej placówki AK pod dowództwem porucznika Krystyna Więckowskiego – „Zawiszy”.
Na początku XXI w. na miejscu zniszczonej wieży stanęła drewniana wieża widokowa (patrz niżej). Oprócz wieży na szczycie znajdują się również pomnik 1000-lecia Polski oraz betonowy obelisk.
Turystyka Drewniana wieża widokowa o wysokości około 20 m na Radziejowej została oddana do użytku w 2006 r. W czerwcu 2010 roku została poważnie uszkodzona, prawdopodobnie przez piorun. Po gruntownym remoncie była znów czynna. Od dnia 15 listopada 2017 roku ponownie wyłączono ją z użytkowania ze względu na zły stan techniczny w postaci spróchnienia konstrukcji. W roku 2019 wybudowano, a w 2020 r. oddano dla ruchu turystycznego nową, bezpieczniejszą wieżę widokową na Radziejowej. Roztacza się z niej rozległa panorama na wszystkie strony. Wraz z budową wieży wyznaczono nową ścieżkę przyrodniczą „Rogasiowy Szlak” w dolinie Roztoki Małej.
Pieszy szlak turystyczny Prehyba – Radziejowa – Wielki Rogacz – Rytro (Główny Szlak Beskidzki) z Przehyby 1:30 h (z powrotem 1.15 h) z Wielkiego Rogacza 0:35 h (z powr. 0:30 h), z Rytra 4:10 h (↓ 3:20 h).
Przypisy
Linki zewnętrzne Szczegółowo opisana panorama 360° z Radziejowej
Kategoria:Jaworki (województwo małopolskie) Kategoria:Korona Gór Polski Kategoria:Pasmo Radziejowej Kategoria:Roztoka Ryterska Kategoria:Szczyty Beskidu Sądeckiego