Mroczak (Vespertilio) – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 48–80 mm, długość ogona 37–54 mm, długość ucha 14–21 mm, długość tylnej stopy 8,4–16 mm, długość przedramienia 40,8–55 mm; masa ciała 10–30 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1758 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz w 10. wydaniu Systema Naturae, publikacji swojego autorstwa dotyczącej klasyfikacji zwierząt, roślin i minerałów. Linneusz wymienił kilka gatunków – Vespertilio leporinus , Vespertilio perspicillatus , Vespertilio spectrum , Vespertilio auritus , Vespertilio murinus , Vespertilio vampyrus i Vespertilio spasma – nie wskazując gatunku typowego; gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Vespertilio murinus (mroczak posrebrzany).
Etymologia Vespertilio: ‘nietoperz’, prawdopodobnie od vespertinus ‘wieczorny, zmierzchowy’, od vesper, vesperis ‘wieczór’. Vesperus: łac. vesperus ‘wieczorny’, od vesper, vesperis ‘wieczór’. Gatunek typowy: autorzy wymienili kilka gatunków – Vesperugo nilssonii , Vespertilio serotinus , Vespertilio savii , Vespertilio aristippe (= Vespertilio savii ), Vespertilio leucippe (= Vespertilio savii ) i Vespertilio discolor (= Vespertilio murinus ) – z których gatunkiem typowym jest Vespertilio discolor (= Vespertilio murinus ). Vesperugo: łac. vesperugo ‘nietoperz’, od vesper, vesperis ‘wieczór’. Gatunek typowy: autorzy wymienili kilka gatunków – Vespertilio leisleri , Vespertilio noctula , Vespertilio kuhlii , Vespertilio albo-limbatus (= Vespertilio kuhlii ), Vespertilio alcythoe (= Vespertilio kuhlii ), Vesperugo nathusii i Vespertilio pipistrellus i Vespertilio discolor (= Vespertilio murinus ) – z których gatunkiem typowym jest Vespertilio discolor (= Vespertilio murinus ). Meteorus: meteōro ‘meteor’. Gatunek typowy: Kolenati wymienił pięć gatunków – Vesperugo nilssonii , Vespertilio discolor (= Vespertilio murinus ), Vespertilio leucippe (= Vespertilio savii ), Vespertilio aristippe (= Vespertilio savii ) i Vespertilio savii – nie wyznaczając gatunku typowego. Aristippe: według Palmera nazwa własna o niejasnym zastosowaniu. Gatunek typowy: Kolenati wymienił dwa gatunki – Vespertilio discolor (= Vespertilio murinus ) i Vesperugo nilssonii – nie wyznaczając gatunku typowego. Marsipolaemus: gr. μαρσιπος marsipos ‘kieszonka, woreczek’; λαιμος laimos ‘gardło’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Vesperus (Marsipolaemus) albigularis (= Vespertilio murinus ). Adelonycteris: gr. αδηλος adēlos ‘ciemny, mroczny’; νυκτερις nukteris, νυκτεριδος nukteridos ‘nietoperz’.
Podział systematyczny Do rodzaju należą dwa występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|80pxVespertilio murinusLinnaeus, 1758mroczak posrebrzany2 podgatunkiwiększość Europy i Azji do północno-wschodniej Chińskiej Republiki Ludowej, północno-wschodniej Korei Północnej oraz Japonii, zapisy z południowo-wschodniej Arabii; zakres wysokości: 0–3400 m n.p.m.DC: 4,8–6,4 cmDO: 3,7–4,4 cmDP: 4,1–5 cmMC: 10–24 gVespertilio sinensis(W.C.H. Peters, 1880)mroczak orientalnygatunek monotypowyRosja (południowa Syberia i południowy Rosyjski Daleki Wschód), wschodnia Mongolia, środkowa i wschodnia Chińska Republika Ludowa, Półwysep Koreański, Japonia oraz Tajwan; zakres wysokości: 0–1900 m DC: 5,8–8 cmDO: 3,4–5,4 cmDP: 4,3–5,5 cmMC: 14–30 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski.
Opisano również gatunek wymarły z plejstocenu dzisiejszych Węgier: Vespertilio villanyiensis
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Mroczkowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza