Nocek (Myotis) – rodzaj ssaków z podrodziny nocków (Myotinae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące na całym świecie (oprócz Antarktydy).
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 26,3–100 mm, długość ogona 21–78 mm, długość ucha 7–29 mm, długość tylnej stopy 4–24 mm, długość przedramienia 26,5–69 mm; masa ciała 2–32,5 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1829 roku niemiecki przyrodnik i paleontolog Johann Jakob Kaup w publikacji swojego autorstwa zatytułowanej Zarys historii rozwoju i systemu naturalnego europejskiego świata zwierząt: część pierwsza obejmuje ssaki ptasie i ptaki wraz ze wskazaniem pochodzenia tych ostatnich od płazów. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) nocek duży (M. myotis).
Etymologia Myotis (Myotus, M,rolis, Myottis): mus, μυός muos ‘mysz’; ους ous, ωτος ōtos ‘ucho’. Nyctactes: gr. νυστακτης nustaktēs ‘senny, ospały’, od νυσταζω nustazō ‘drzemać’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Vespertilio bechsteinii . Leuconoe: gr. λευκος leukos ‘biały’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Vespertilio daubentonii . Capaccinius (Capaccinus): Francesco Cappuccini, włoski polityk, podsekretarz stanu do spraw zagranicznych w latach 1833–34, patron i subskrybent Bonapartego. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Vespertilio capaccinii . Selysius: Edmond de Sélys Longchamps (1813–1900), belgijski polityk i naukowiec. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Vespertilio mystacinus . Trilatitus (Tralatitus, Tralatitius): ‘zwykły, pospolity’. Gatunek typowy: Gray wymienił trzy gatunki – Vespertilio blepotis (= Vespertilio fuliginosa ), Vespertilio hasseltii i Vespertilio macellus – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Vespertilio hasseltii . Isotus: gr. ισος isos ‘równy, podobny’; ους ous, ωτος ōtos ‘ucho’. Gatunek typowy: Kolenati wymienił dwa gatunki – Vespertilio nattereri i Vespertilio emarginatus – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Vespertilio nattereri . Brachyotus: gr. βραχυς brakhus ‘krótki’; ους ous, ωτος ōtos ‘ucho’. Gatunek typowy: Kolenati wymienił trzy gatunki – Vespertilio mystacinus , Vespertilio daubentonii i Vespertilio dasycneme – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Vespertilio mystacinus . Pternopterus: gr. πτερνη pternē ‘pięta’; -πτερος -pteros ‘-skrzydły’, od πτερον pteron ‘skrzydło’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Vespertilio (Pternopterus) lobipes (= Vespertilio muricola ). Exochurus: gr. εκ ek, εξ ex ‘bez’; -ουρος -ouros ‘-ogonowy’, od ουρα oura ‘ogon’. Gatunek typowy: Fitzinger wymienił trzy gatunki – Vespertilio horsfieldii , Vespertilio macrodactylus i Vespertilio macrotarsus – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Vespertilio macrodactylus . Cnephaiophilus: gr. κνεφαιος knephaios ‘w ciemności, ciemny’, od κνεφας knephas ‘ciemność’; φιλος philos ‘miłośnik’, od φιλεω phileō ‘kochać’. Gatunek typowy: Fitzinger wymienił cztery gatunki – Vespertilio pellucidus , Vespertilio ferrugineus (= Vespertilio dasycneme ), Vespertilio macellusPodgatunek M. hasseltii. i Vespertilio noctivagans – gatunek typowy nie został wyznaczony. Comastes: gr. κωμαστης kōmastēs ‘biesiadnik, hulaka’. Gatunek typowy: Fitzinger wymienił cztery gatunki – Vespertilio capaccinii , Vespertilio megapodius (= Vespertilio capaccinii ), Vespertilio dasycneme i Vespertilio limnophilus (= Vespertilio dasycneme ) – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Vespertilio capaccinii . Euvespertilio: gr. ευ eu ‘dobry, ładny, typowy’; rodzaj Vespertilio . Gatunek typowy: Acloque wymmienił pięć gatunków – Vespertilio emarginatus , Vespertilio nattereri , Vespertilio mystacinus , Vespertilio murinus (= Vespertilio myotis ) i Vespertilio bechsteini (= Vespertilio bechsteinii ) – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Vespertilio emarginatus . Pizonyx: gr. πιεζω piezō ‘ściskać, gnieść’; ονυξ onux, ονυχος onukhos ‘pazur, paznokieć’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Myotis vivesi . Chrysopteron: gr. χρυσος khrusos ‘złoto’; πτερον pteron ‘skrzydło’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Kerivoula weberi . Dichromyotis: gr. διχρως dikhrōs ‘dwukolorowy’, od δι- di- ‘podwójny’, od δις dis ‘dwukrotnie’, od δυο duo ‘dwa’; χρως khrōs, χρωτος khrōtos ‘cera, karnacja’; rodzaj Myotis . Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Vespertilio formosus . Paramyotis: gr. παρα para ‘blisko’; rodzaj Myotis Kaup, 1829. Rickettia: epitet gatunkowy Vespertilio (Leuconoe) ricketti ; Charles Boughey Rickett (1851–1943), brytyjski bankier, kolekcjoner z Dalekiego Wschodu. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Vespertilio (Leuconoe) ricketti . Megapipistrellus: megas ‘wielki’; rodzaj Pipistrellus . Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Pipistrellus annectans . Anamygdon: etymologia niejasna, Troughton nie wyjaśnił pochodzenia nazwy rodzajowej. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Anamygdon solomonisPodgatunek M. moluccarum. . Hesperomyotis: gr. ἑσπερος hesperos ‘zachodni’; rodzaj Myotis . Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Myotis simus .
Podział systematyczny Myotis to najbardziej liczny z rodzajów nietoperzy, w którym rozpoznano 127 gatunków (bez gatunków wymarłych) i regularnie opisywane są nowe. Historia taksonomi podrodzajowej w obrębie Myotis jest skomplikowana. Dane genetyczne wskazują na istnienie dwóch głównych kladów w rodzaju Myotis – jednego w Nowym Świecie (z dwoma gatunkami ze Starego Świata) i drugiego w Starym Świecie. Można zastosować podział na trzy podrodzaje: Pizonyx będący najstarszą dostępną nazwą dla kladu Nowego Świata oraz Chrysopteron (azjatyckie „pomarańczowe” i „żółte” gatunki oraz endemiczne gatunki afrykańskie) i Myotis (wszystkie inne gatunki ze Starego Świata) dla kladu Starego Świata. W obrębie podrodzajów grupy gatunkowe zostały zdefiniowane głównie na podstawie danych genetycznych, ale dokładny skład gatunkowy tych grup jest wciąż dyskusyjny.
Do rodzaju należą następujące gatunki zgrupowane w trzech podrodzajach: