Janusz Franciszek Jasiński (ur. 4 września 1928 w Wołominie, zm. 25 marca 2026) – polski historyk, profesor nauk humanistycznych.
Życiorys Syn Franciszka, organisty. Ukończył szkołę średnią w Lublinie, następnie w 1954 studia historyczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Pracę magisterską pt. Walka o język polski na Mazurach w 1804–1848 napisał pod kierunkiem prof. Andrzeja Wojtkowskiego. Po studiach w latach 1954–1962 pracował w Stacji Naukowej Polskiego Towarzystwa Historycznego w Olsztynie. Następnie był zatrudniony w Ośrodku Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie (1963–1974), w Instytucie Historii PAN (1974–1996) i Instytucie Historii Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Olsztynie (1996–1999). Pracę doktorską pt. Reformy agrarne na Warmii w początkach XIX wieku obronił w 1964 na Uniwersytecie Warszawskim. Habilitację na podstawie pracy pt. Świadomość narodowa na Warmii w XIX wieku uzyskał w 1982 na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, tytuł profesora nadzwyczajnego nadano mu w 1993. W 1996 został zatrudniony na stanowisku profesora zwyczajnego.
W 1956 podjął aktywną działalność publicystyczną i odczytową, popularyzując dzieje Warmii i Mazur. W 1957 wszedł w skład kolegium redakcyjnego kwartalnika Komunikaty Mazursko-Warmińskie, w 1958 został sekretarzem pisma, w latach 1969–1970 – zastępcą redaktora, w latach 1970–1980 - redaktorem naczelnym. Był współzałożycielem Ośrodka Badań Naukowych im. W. Kętrzyńskiego (1961) oraz inicjatorem powołania Społecznego Komitetu Ratowania Dawnych Cmentarzy na Warmii i Mazurach (1993).
Prowadził badania naukowe nad dziejami Warmii, Mazur, Prus Wschodnich oraz Pomorza w XIX wieku. Na jego dorobek składa się około 700 publikacji, w tym 9 książek i 13 zredagowanych monografii (pamiętniki i teksty literackie).
Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1998) „w uznaniu wybitnych zasług w popularyzowaniu wiedzy historycznej”. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1974) Złota Odznaka Honorowa „Zasłużony dla Warmii i Mazur”
Nagrody i wyróżnienia Nagroda Regionalna im. Lengowskiego („Pax”) Nagroda I Sekretarza Naukowego PAN za pracę habilitacyjną (1984) Nagroda I Stopnia Ministra Edukacji Narodowej (wspólnie z Zygmuntem Szultką) za dzieło Historia Pomorza 1815–1849 (1997) Tytuł członka honorowego Polskiego Towarzystwa Historycznego (2000) Tytuł Honorowego Obywatela miasta Olsztyna (2001) Nagroda Zygmunta Glogera (2004)
Przypisy
Bibliografia Tadeusz Oracki, Twórcy i działacze kultury w województwie olsztyńskim w latach 1945–1970. Materiały biograficzne, Olsztyn 1975, s. 77–79 Alojzy Szorc, Słowo o prof. dr hab. Januszu Jasińskim
Kategoria:Absolwenci Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Ludzie urodzeni w Wołominie Kategoria:Ludzie związani z Ośrodkiem Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie Kategoria:Ludzie związani z Wyższą Szkołą Pedagogiczną w Olsztynie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla Warmii i Mazur” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1928 Kategoria:Zmarli w 2026