Umowa nienazwana – w polskim prawie za umowę nienazwaną uważa się wszystkie umowy, niebędące umowami nazwanymi. Ze względu na zasadę swobody umów, stosunki prawne regulowane umową nienazwaną kreowane są przez strony w sposób dowolny i odpowiadający stronom (przeciwnie do umów nazwanych, regulowanych w wyodrębnionej przez doktrynę części szczegółowej księgi trzeciej Kodeksu cywilnego). Treść umowy nienazwanej nie powinna być sprzeczna z prawem, tzn. jej cel, zapisy i efekty nie mogą naruszać żadnych przepisów prawa. Z zasad stosowanych przy tworzeniu umów nienazwanych korzystać można przy kreowaniu treści umów mieszanych, tj. złożonych z elementów umów nazwanych i umów nienazwanych lub umowy nienazwanej z umową nienazwaną.
Prawo rzymskie określało jako umowy niemieszczące się w ramach określonych kontraktów, niedające się zaliczyć ani do sztywnych kontraktów (powództwa ścisłego prawa), ani do mniej sformalizowanych umów realnych i konsensualnych zwanych (powództwa dobrej wiary).
Były to umowy nieformalne, głównie o wzajemne świadczenie, nienależące do powyższych grup ani do pacta vestita, początkowo nie były zaskarżalne, można było jedynie się ubiegać o zwrot danego świadczenia () w razie niewykonania świadczenia wzajemnego. Jeśli spełnione świadczenie polegało na czynności, powodowi przysługiwało actio doli. Z czasem dzięki pretorom zaskarżalność o wyrównanie szkody uzyskały za pomocą actio in factum kontrakt estymatoryjny i umowa zamiany. W prawie justyniańskim kontraktami bezimiennymi były te, w których jeden z kontrahentów wykonał jednostronnie świadczenie i mógł skarżyć o świadczenie wzajemne przez .
Wyróżniano 4 rodzaje umów:
(łac. daję, abyś dał) zamiana rzeczy () (daję, abyś zrobił) przeniesienie własności rzeczy w zamian za przyrzeczenie wykonania usługi (robię, abyś dał) wykonanie usługi w zamian za obietnicę przeniesienia własności, np. nagroda dla znalazcy (robię, abyś zrobił) zamiana usług, np. wzajemna obietnica zbudowania domuDigesta 19,5,5,4.
Przypisy
Kategoria:Prawo zobowiązań Kategoria:Prawo rzymskie