Jan Felicjan Terelak (ur. 9 czerwca 1942) – polski psycholog, profesor zwyczajny Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
Stopnie i tytuły naukowe mgr, Katolicki Uniwersytet Lubelski w Lublinie, 1965. dr, Uniwersytet Warszawski. 1973. dr habilitowany, Uniwersytet Warszawski 1983. prof. zwyczajny, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie od roku 2000.
Życiorys Absolwent KUL. Zajmuje się głównie zagadnieniami związanymi ze stresem. Jego głównym nurtem badań zostali objęci: lotnicy, kosmonauci, polarnicy, alpiniści, kaskaderzy, żołnierze, strażacy, chirurdzy oraz menadżerowie.
Jest członkiem: European Association for Aviation Psychology, International Association Appilied Millitary Psychology, Komitetu Badań Kosmicznych i Satelitarnych oraz Komitetu Ergonomii PAN. Pierwszy polski psycholog kosmiczny wykonujący badania eksperymentalne na kosmonautach na Stacji Kosmicznej oraz jeden z czterech psychologów na świecie w XX wieku, który zimował w Antarktyce, prowadząc badania na Stacji PAN im. Henryka Arctowskiego w ramach eksperymentu naturalnego nad skutkami psychologicznymi długotrwałej izolacji socjalnej.
Był nauczycielem akademickim w Prywatnej Wyższej Szkole Nauk Społecznych, Komputerowych i Medycznych w Warszawie.
Jest autorem ponad 350 różnych artykułów, opublikowanych w czasopismach krajowych i zagranicznych.
Najważniejsze nagrody i odznaczenia Nagrody Nagroda Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego indywidualna I stopnia „za osiągnięcia naukowe, liczne publikacje oraz działalność organizacyjną na rzecz Uniwersytetu, zwłaszcza za tworzenie laboratoriów psychologicznych” (2017), Nagroda Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie za rzetelną i oddana pracę na rzecz naszego Uniwersytetu (2011), Nagroda I Wydawców Książek Naukowych – Poznań 2011 za najlepszy podręcznik akademicki w roku 2011 pt. Terelak J.F.: „Człowiek w sytuacji pracy w okresie ponowoczesności” (Wydawnictwo UKSW, Warszawa 2011) Nagroda Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie za działalność naukowo-dydaktyczną i książkę pt. „Człowiek i stres” (2010), Nagroda II stopnia Ministra Szkolnictwa Wyższego i Techniki (zespołowa), Warszawa 1985.
Odznaczenia Srebrny Medal „Za zasługi dla Polskiego Ruchu Olimpijskiego” (2010). Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2001). Złoty Krzyż Zasługi (1988), Medal Komisji Edukacji Narodowej (1983),
Stanowiska związane z działalnością naukową Akademia Teologii Katolickiej, a od roku 1999 Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Wydział Filozofii Chrześcijańskiej, Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Pracy i Stresu, od października 1991 – profesor nadzwyczajny, a od roku 2000 – profesor zwyczajny oraz kierownik Studium Doktoranckiego (do roku 2003), senator 2005-2012. Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej, Zakład Psychologii, Warszawa, docent, profesor i kierownik Zakładu Psychologii Lotniczej, kwiecień 1981 – 2002; konsultant naukowy 2011 do chwili obecnej Wyższa Szkoła Administracji Publicznej w Białymstoku (2010-2014), wykładowca, dyrektor instytutu psychologii i członek senatu. Wyższa Szkoła Suwalsko-Mazurska w Suwałkach, wykładowca, od roku 1986, dziekan wydziału psychologii 1986-2001; rektor 202-2010. Polska Akademia Nauk (Stacja Antarktyczna PAN im. H. Arctowskiego), badacz, listopad 1978 – marzec 1980; Państwowe Sanatorium dla Nerwowo Chorych w Komorowie k/Warszawy, psycholog kliniczny i badacz w Polsko-Amerykańskim Programie Badawczym VRA-Pol-65 nad rehabilitacją schizofreników chronicznych, 1966-1968.
Kwerendy naukowe w zagranicznych uczelniach, instytutach naukowych Wojskowe Centrum Selekcji i Treningu w Splicie (Chorwacja) (październik 2000). Defense Security Service and Defense Manpower Data Center (California, USA) (listopad 1999). Ministero della Difesa, Direzione Generale della Leva – 3 Divisione Selezione Attitudinale, Firenze (Włochy) (maj 1999). Centre d’Etudes en Sciences Sociales de la Defensa w Paryżu (Francja) (maj 1998). Directorate of Psychology – Air Force Suite of Department of Defence w Sydney (Australia) oraz University of Sydney (październik 1997). Wojskowy Instytut Psychologii Lotniczej w Wiedniu (Austria) (maj 1997). Recruitment and Selection Centre w Brukseli (Belgia) (maj 1996). Centro de Psicologia Aplicada do Exercito w Lisbonie (Portugalia) (maj 1995), Royal Netherlands Army Selection Center w Amsterdamie (Holandia) (październik 1994), Universita Salesiana w Rzymie (Włochy) (maj 1993), Ohio State University w Columbus (USA) (kwiecień 1993), University of Cincinnati w Cincinnati (USA) (lipiec 1993), Wolfson College w Cambridge (Anglia) (lipiec 1992), Rosyjska Akademia Nauk w St.Petersburgu (Rosja) (wrzesień 1991), Niemiecka Akademia Nauk w Berlinie (Niemcy) (maj 1987), Centro de Psicologia Aplicada do Exercito Militare w Hawanie (Kuba) (kwiecień 1986), Słowacka Akademia Nauk w Koszycach (Słowacja) (maj 1985), Instytut Medycyny Lotniczej w Pradze (Czechy) (lipiec 1984), Instytut Medycyny Lotniczej w Ketchkemet (Węgry) (czerwiec 1983), Instytut Medycyny Lotniczej w Bukareszcie (Rumunia) (maj 1982), Instytut Problemów Medyczno-Biologicznych Ministerstwa Zdrowia w Moskwie (grudzień 1982), Instytut Medycyny Lotniczej w Sofii (Bułgaria) (maj 1981), Instytut Medycyny Lotniczej w Kenigsbridge (Niemcy) (czerwiec 1981),
Członkostwo w prestiżowych instytucjach, korporacjach i organizacjach naukowych Stowarzyszenie Doradców Szkolnych i Zawodowych Rzeczypospolitej Polskiej – członek (2010 do chwili obecnej), Polskie Towarzystwo Geograficzne (Klub Polarny) – członek (1981 do chwili obecnej), European Association for Aviation Psychology – full member (1991 do chwili obecnej), The International Military Testing Association – full member (1993 do chwili obecnej), Polskie Towarzystwo Naukowe Człowiek w Ekstremalnych Warunkach – członek (2010 do chwili obecnej), Polskie Stowarzyszenie Psychologii Organizacji – członek (2012 do chwili obecnej). Polskie Towarzystwo Psychologiczne – członek (do roku 2011), Polskie Towarzystwo Ergonomiczne – członek (do roku 2002). Komitet Badań Kosmicznych i Satelitarnych przy Prezydium PAN – członek (do roku 2002), Komitet Ergonomii przy Prezydium PAN – członek (do roku 1998), Komitet Nauk Psychologicznych – członek (do roku 1984).
Posiadane specjalizacje psychologia kliniczna (specjalista drugiego stopnia od 1986 roku), psychologia lotnicza i kosmiczna, psychologia transportu
Nauczyciel znaczący Prof. dr hab. Jan Strelau
Hobby kolarstwo terenowe, chorał gregoriański
Działalność promotorska Wypromowani doktorzy: 18 Wypromowani magistrzy: 291 Wypromowani licencjaci: 276
Działalność recenzencka Recenzje dorobku profesorskiego: 10 Recenzje dorobku habilitacyjnego: 8 Recenzje prac doktorskich: 270 Recenzje prac magisterskich: 300 Recenzje prac licencjackich: 213 Recenzje programów badawczych: 84 Recenzje wydawnicze artykułów naukowych: 61 Recenzje wydawnicze książek: 72
Ważniejsze wybrane prace oryginalne Nieśpiałowski, A., Terelak, J.F. Obesity related self-esteem and relationship to coping stress. Polish Journal of Aviation Medicine, Bioengineering and Psychology,2016, 22(2), 18-26. Terelak, J.F.. Borzyńska M.. Poczucie koherencji a style radzenia sobie ze stresem u alumnów wyższego seminarium duchownego, Seminare, 2016, 37(1), 117-129. Terelak, J.F., Grochowska, J. Samoocena a style radzenia sobie ze stresem alumnów seminarium duchownego. Studia Leopoliensia. Lwów, 2015, 8, 495-511. Terelak, J.F., Przychodzka, K. (2015). Hazard perception and anxiety in novice and experienced parachutists. Polish Journal of Aviation Medicine, and Psychology, 21(4), 14-20. Szymanik, A., Terelak, J.F. (2015). Sense of Humor and coping stress among young pilots. Polish Journal of Aviation Medicine, and Psychology, 21(3), 13-21. Terelak, J.F,. Pietrzykowska, E.A. (2015). Blood groups and temperamental traits: Eksoloratory study. Polish Journal of Aviation Medicine, and Psychology. 2015, 21(2), 9-19. Marczak, K., Terelak, J.F. (2014). Selected personality correlates of behaviors associated with Internet “piracy”. Polish Journal of Aviation Medicine and Psychology. 20(4), 19-26 Dykas, J., Terelak, J.F. (2014) Temperamental traits and styles of coping stress in motorcyclists. Journal of Aviation Medicine and Psychology. 20(3), 11-18. Terelak, J.F., Budka, A. (2014). Sense of coherence and styles of coping stress in obesity. Journal of Aviation Medicine and Psychology. 20(2), 17-24. Terelak, J.F., Szewczyk, A. (2013). Differential diagnosis of subjective workload and styles of coping with stress among aircraft crewmembers. Polish Journal of Aviation Medicine and Psychology. 19(4),11-18. Szewczyk, A., Terelak J.F. (2013). Personalisty according to the „Big Five” Model and style sof doping with stress among aircraft members. Polish Journal of Aviation Medicine and Psychology. 19(2), 5-10. Terelak, J.F., Pińska, E., Influence of the new way of controller-pilot communication „DATA-LINK” for air traffic controller performance in Europe. Journal for Perspectives of Economic Political and Social Integration: Journal for Mental Changes, 2010, 16(1-2), 57-94. Truszczyński, O. Terelak, J.F., Turek, M., Personality of Polish Soldiers and their way stress-coping during Bosnia Peacekeeping Mission, In: Proceedings of the 36th International Applied Military Psychology Symposium (IAMPS) at Split (Croatia), 11-15 September 2000, Changing mission for the 21st century, Zagreb 2000, s. 251–256. Truszczyński, O., Terelak, J.F., Jasiński, T., Psychophysiological cost of acceleration +Gz. In: Proceedings of the 24th Conference of the European Association for Aviation Psychology (EAAP) at Crieff Hydro, Crieff (Scotland), 4th-8th September 2000, 257-262. Tarnowski A., Terelak J., Occulomotor analysis as an indicator of perceptual performance, In: Proceedings of the 40th Annual Conference of the International Military Testing Association (IMTA), 1998, 6-8 October, Pensacola, FL (USA). Szczechura, J., Terelak, J., Kobos, Z., Pińkowski, J., Occulographic assessment of workload influence on flight performance, International Journal of Aviation Psychology, 1998, 8(2), 157-176. Tarnowski, A., Terelak, J., Truszczyński, O., Special training influences on postural body control of pilot’s candidates, In: Proceedings of the 33rd International Applied Military Psychology Symposium, May 12-16.1997, Vienna (Austria). Truszczyński, O., Terelak, J., The influence of altitude hypoxia on psychomotor efficiency of military pilots, In: Proceedings of the 32nd International Applied Military Psychology Symposium, May 20-24.1996, Brussels (Belgium). Terelak, J., Kobos, Z., The formation of eye-hand co-ordination under the influence of exercise on special aviation gymnastic devices, In: Proceedings of the 32nd International Applied Psychology Symposium, May 20-24.1996, Brussels (Belgium). Terelak, J., Selective attention and sensomotor performance learning in pilots, In: Proceedings of the 31 International Applied Military Psychology Symposium, May 15-19. 1995, Lisboa (Portugal),. 203-209. Terelak, J., Tarnowski, A., Kobos, Z., Relationship between attitude towards computer and selected tests results, In: Proceedings of the 36th Annual Conference of the International Military Testing Association, Rotterdam (The Netherlands), 25-27 Oct. 1994, 200-204. Terelak, J.F., Jachnis A. Characteristics of temperament and thinking as related to psychomotor efficiency in stress, Personality and Individual Differences, 1994, 16 (6), 989-991. Terelak, J., Anxiety and eye-hands-legs coordination in young pilots (In:) R.S. Jensen and D.Neumeister (Eds.): Proceedings of the Seventh International Symposium on Aviation Psychology (April 26-29, 1993,Columbus, Ohio), The Ohio State University, 1993, 2, 629-633.