Stanisław Franciszek Jucha (ur. 25 września 1930 w Odrzykoniu, zm. 4 marca 2003 w Krakowie) – polski geolog, geolog naftowy i kartograf, profesor Akademii Górniczo-Hutniczej w KrakowieAlbin Wojnar, Profesor Stanisław F. Jucha, (1930-2003), „Informator Stowarzyszenia Wychowanków Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica”, 2003, s. 137.. Profesor honorowy Narodowej Akademii Górniczej Ukrainy w Dniepropietrowsku. Twórca Polskiej Szkoły Cyfrowej Kartografii Naftowej. Członek Naftowo-Gazowej Akademii Ukrainy we Lwowie. Honorowy obywatel miasta Krosna.
Życiorys Urodził się w rodzinie Jana (1888–1962) i Heleny z Grzybałów (1900–1941); ojciec zajmował się uprawą roli i stolarstwemLudwik Łach, Stanisław F. Jucha, 1930-2003, Odrzykoń, ziemia i ludzie (wybrane zagadnienia), „Zeszyty Odrzykońskie”, 2003, z. 10, s. 105.. Podczas okupacji niemieckiej uczęszczał do szkoły podstawowej w Odrzykoniu i brał udział w tajnych kompletach prowadzonych przez stryja, Józefa Juchę – historyka i polonistę, członka Polskiej Organizacji Wojskowej. W latach 1944–1949 kontynuował naukę w I Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika w KrośnieKopernikański Słownik Biograficzny [dostęp 2026-05-28].. Od 1949 r. podjął studia na Wydziale Geologiczno-Mierniczym, a od 1953 r. kontynuował na Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, uzyskując w 1955 r. tytuł mgr inżyniera geologii.
Od końca 1954 r. był młodszym asystentem w Zakładzie Kartowania Geologicznego u prof. Henryka Świdzińskiego; jego badania terenowe z tego okresu przyczyniły się do odkrycia poważniejszych zasobów ropy naftowej w okolicach Węglówki na Podkarpaciu. W 1955 r. uzyskał stanowisko asystenta w tym samym Zakładzie. W tym okresie jego zainteresowania dotyczyły Karpat polskich, ukraińskich, słowackich, rumuńskich, a także Alpidów bałkańskich i śródziemnomorskich. Zajmował się także metodyką kartografii geologicznej, którą z czasem przekształcił w cyfrową kartografię naftową.
W 1963 r. obronił dysertację doktorską pt. Łupki jasielskie i ich znaczenie dla stratygrafii i sedymentologii warstw krośnieńskich. W tym okresie wspólnie z Anną Jerzmańską zajmował się ichtiofauną łupków jasielskich, jak również makrofauną (wspólnie z Wilhelmem Krachem). Badania te umożliwiły rekonstrukcję warunków batymetrycznych i paleogeograficznych serii menilitowo-krośnieńskiej.
W 1963 r. został adiunktem na Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym. W 1967 r. współtworzył na AGH wraz z prof. Stanisławem Wdowiarzem Wydział Wiertniczo-Naftowy. W 1968 r. uzyskał tytuł docenta. Od 1969 r. był członkiem Komitetu Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk. W 1974 r. kierował kilkumiesięczną wyprawą badawczą „Koral” do Zatoki Perskiej. W latach 1977–1981 poświęcił się zagadnieniom geologii surowcowej Podkarpacia, a także regionalnej geologii naftowej. Rozpoczął etap zastosowania metodyki matematycznych badań modelowych, badań statystycznych i informatycznych dla geologii zapadliska przedkarpackiego oraz synklinoriów: lubelskiego i warszawskiego.
W roku 1981 doprowadził do powstania Polskiej Szkoły Cyfrowej Kartografii Naftowej. Oryginalna koncepcja tej szkoły opierała się na zastosowaniu danych z wierceń, badań sejsmicznych i laboratoryjnych przy tworzeniu strukturalnych map cyfrowych, a w konsekwencji do prognozowania złóż ropy, gazu i wód geotermalnych w Polsce.
W latach 1978–1984 był prodziekanem ds. nauki, a w latach 1984–1987 dziekanem na Wydziale Wiertniczo-Naftowym i dyrektorem Instytutu Wiertniczo-Naftowego AGH. Po przejściu na emeryturę prof. S. Wdowiarza w 1981 r., został kierownikiem Zakładu Geologii Naftowej w Instytucie Wiertniczo-Naftowym AGH. Funkcję tę pełnił do roku 1992. Od 1982 r. był członkiem sekcji Wiertnictwa i Górnictwa Otworowego Komitetu Górnictwa Polskiej Akademii NaukWspółcześni Uczeni Polscy. Słownik biograficzny (pod red. Janusza Kapuścika), tom II: H-Ł, Warszawa 1999, s. 210.. W 1983 r. otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1991 r. tytuł profesora zwyczajnego. W 1983 roku, w uznaniu wybitnych zasług dla miasta i regionu, nadano mu tytuł honorowego obywatela miasta Krosna. W 1984 r. powołał do życia, w ramach „Zeszytów Naukowych AGH”, nowe wydawnictwo: „Wiertnictwo Nafta Gaz”, którego redaktorem naukowym był w latach 1984–1988. W okresie 1983–1985 r. należał do Rady Naukowej Instytutu Górnictwa Naftowego i Gazownictwa w Warszawie. W latach 1986–1992 był członkiem Polskiego Narodowego Komitetu Światowych Kongresów Naftowych. W 1987 r. został generalnym dyrektorem górniczym II stopnia. W roku 1990 został powołany do Rady Geologicznej przy Ministrze Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. W 1996 r. został członkiem Naftowo-Gazowej Akademii Ukrainy – UNGA we Lwowie, a w 1996 r. nadano mu tytuł profesora honorowego Narodowej Akademii Górniczej Ukrainy – NAHMU w Dniepropietrowsku.
Stanisław F. Jucha jest jednym z bohaterów książki Benjamina Shvili’ego – izraelskiego poety-mistyka – Tu śpi noc (2002), a także sagi rodzinnej Ilony Dworak-Cousin – Podróż do Krainy Cieni (2018)Ilona Dworak-Cousin, Podróż do Krainy Cieni, Wydawnictwo Austeria, Kraków - Budapeszt - Syrakuzy, 2018.
Zmarł w Krakowie, pochowany na cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty (kwatera LXXXVIII-19-28). thumb|240px|Grób prof. Stanisława F. Juchy na cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty w Krakowie
Dorobek naukowy W dorobku naukowym Stanisława Juchy znalazło się ponad 250 publikacji, w tym 100 prac indywidualnych z zakresu geologii, geologii podstawowej, geologii naftowej, geochemii, kartografii wgłębnej, matematyki stosowanej, geofizyki stosowanej i cyfrowej kartografii naftowej. Wypromował 9 doktorów. Był autorem 7 patentów i ponad 300 ekspertyz.
Działalność społeczna Należał do Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Krośnieńskiej oraz Stowarzyszenia Odrzykoniaków. W 1995 r. zainicjował powstanie cyklicznego wydawnictwa: „Zeszyty Odrzykońskie”, publikowanego do chwili obecnej.
Odznaczenia, nagrody i wyróżnienia Ordery Złoty Krzyż Zasługi (1973)Wielka Księga 85-lecia AGH, (pod red. Krzysztofa Pikonia), Gliwice 2004, s. 134.Postanowienie Przewodniczącego Rady Państwa z 9 października 1973, Leg.nr 997-73-72 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1979)Postanowienie Przewodniczącego Rady Państwa z 19 września 1979, Leg.nr 2841-79-18 Medal Komisji Edukacji Narodowej (1984)Postanowienie Ministra Oświaty i Wychowania z 14 października 1984, Leg.nr 41790 Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1986)Postanowienie Przewodniczącego Rady Państwa z 25 czerwca 1986, Leg.nr 2232-86-1 Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1999)Postanowienie Prezydenta z 30 lipca 1999, Leg.nr 176-99-4 Tytuły honorowe Tytuł Honorowego obywatela miasta Krosna (1983) Członkostwo Naftowo-Gazowej Akademii Ukrainy we Lwowie na Ukrainie (1996) Tytuł Profesora honorowego Narodowej Akademii Górniczej w Dniepropietrowsku (obecnie Dniepr) na Ukrainie (1996) Odznaki i wyróżnienia zagraniczne Odznaka honorowa Uniwersytetu Technicznego w Ostrawie w Czechach Medal Jubileuszowy 150-lecia Wydziału Inżynierii Uniwersytetu w Mons w Belgii (1987) Medal Profesora honorowego nadany z okazji 100-lecia Narodowej Akademii Górniczej w Dniepropietrowsku na Ukrainie (1999) Odznaczenia Złota Odznaka „Za Pracę Społeczną dla Miasta Krakowa” (1969)Postanowienie Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z 16 maja 1969, Leg. nr 2855 Odznaka „Zasłużony dla Województwa Rzeszowskiego” (1971)Postanowienie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z 5 czerwca 1971, Leg. nr 4368 Odznaka „Zasłużony dla Górnictwa Naftowego i Gazownictwa” (1979)Decyzja Zjednoczenia Górnictwa Naftowego i Gazownictwa z 24 września 1979, Leg. nr 125/79 Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi w Rozwoju Województwa Pilskiego” (1980)Współcześni Uczeni Polscy. Słownik biograficzny (pod red. Janusza Kapuścika), tom II: H-Ł, Warszawa 1999, s. 210Postanowienie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Pile z 21 października 1980, Leg. nr 1045 Złota Odznaka honorowa Stowarzyszenia Techników Przemysłu Naftowego i Gazowniczego (1982)Uchwała Zarządu Głównego Stowarzyszenie Naukowo-Technicznego Inżynierów i Techników Przemysłu Naftowego i Gazowniczego z 2 grudnia 1982, Leg. nr 0661 Złota Odznaka „Za Zasługi dla Ziemi Krakowskiej” (1983)Postanowienie Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z 29 czerwca 1983, Leg. nr 496/83 Odznaka honorowa „Zasłużony dla górnictwa PRL” (1986)Postanowienie Ministra Górnictwa i Energetyki z 4 grudnia 1986, Leg.nr 228-9-86 Złota Odznaka NOT (Naczelnej Organizacji Technicznej) (1987)Uchwała Zarządu Głównego Naczelnego Organizacji Technicznej z 15 maja 1987, Leg. nr 10506 Srebrna Odznaka Stowarzyszenia Techników Przemysłu Naftowego i Gazowniczego Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Województwa Krośnieńskiego I Stopnia” (1987)Postanowienie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krośnie z 3 czerwca 1987, Leg. nr 785/87 Odznaka honorowa „Zasłużony dla polskiej geologii” (1987)Postanowienie Ministra Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych z 11 czerwca 1987, Leg.nr 3998 Odznaka „Za Zasługi dla Województwa Przemyskiego” (1987)Postanowienie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Przemyślu z 2 grudnia 1987, Leg. nr 6239 Odznaka „Za Zasługi w Rozwoju Województwa Zielonogórskiego” (1988)Postanowienie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z 17 września 1988, Leg. nr 39775 Odznaka honorowa „Stowarzyszenia Wychowanków Akademii Górniczo-Hutniczej” (1989)Postanowienie przewodniczącego Stowarzyszenia Wychowanków Akademii Górniczo-Hutniczej, nr odznaki 186/89 z 23 września 1989 Nagrody i wyróżnienia Brązowy Medal 50-lecia Uczelni AGH (1969) Złoty Medal 60-lecia Uczelni AGH (1979) Medal Ignacego Łukasiewicza (1982)Przyznany Stanisławowi Franciszkowi Jusze przez Stowarzyszenia Wychowanków Akademii Górniczo-Hutniczej i Muzeum-Skansen Przemysłu Naftowego w Bóbrce Złoty Medal 40-lecia Stowarzyszenia Wychowanków Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1985) Brązowy Medal 20-lecia Wydziału Wiertniczo-Naftowego AGH (1987) Medal Rektora AGH (1989)Przyznany przez prof. Jana Janowskiego Medal 30-lecia Geofizyki Toruń (1996)Przyznany Stanisławowi Jusze w maju 1996 roku, przez dyrektora Geofizyki Toruń w uznaniu wybitnych zasług wniesionych w rozwój Zakładu Medal Jubileuszowy 70-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1989)Przyznany prof. Stanisławowi Franciszkowi Jusze przez rektora AGH prof. Jana Janowskiego i Przewodniczącego Komitetu Jubileuszowego prof. Władysława Longę we wrześniu 1989 Złoty i Srebrny Medal „Cracovia Totius Poloniae Urbs Celeberrima” wybity z okazji 70-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1989) Medal Jubileuszu 100-lecia I Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Krośnie (2000)
Wybrane publikacje Łupki jasielskie w Karpatach Fliszowych. „Przegląd Geologiczny”, nr 11, Warszawa 1957. Próba nowego podziału stratygraficznego serii menilitowej i warstw krośnieńskich (wspólnie z J. Kotlarczykiem). „Nafta”, nr 8, Kraków 1958. Contribution on Jasło Shaly Limestones in the Polish Carpathian (Rozmieszczenie wapiennych łupków jasielskich w Karpatach polskich). „Biuletyn Polskiej Akademii Nauk”, Seria: Geologia, cz. VI, nr 11, 1958 Próba ustalenia nowych poziomów korelacyjnych w warstwach krośnieńskich Karpat Polskich (wspólnie z J. Kotlarczykiem). „Acta Geologica Polonica”, vol. IX, nr 3, Warszawa 1959. Możliwości odkrycia złóż ropy i gazu w rejonie Węglówki. „Nafta”, nr 5, Kraków 1959. Seria menilitowo-krośnieńska w Karpatach fliszowych (wspólnie z J. Kotlarczykiem). Komitet Nauk Geologicznych. Krakowski Oddział PAN, „Prace geologiczne”, nr 4, Warszawa 1961 (monografia). Nowe stanowiska fauny menilitowej (wspólnie z W. Krachem). „Acta Geologica Polonica”, vol. XII, nr 2, Warszawa 1962. Stanowisko ryb w łupkach jasielskich z Łubna koło Dynowa (wspólnie z A. Jerzmańską). „Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego”. t. XXXIII. Kraków 1963