Marcin Tadeusz Łukaszewski (ur. 20 listopada 1972 w Częstochowie) – polski pianista, teoretyk muzyki, kompozytor. Brat kompozytora Pawła Łukaszewskiego, syn kompozytora Wojciecha Łukaszewskiego.
Doktor nauk humanistycznych (dyscyplina: nauki o sztuce), doktor habilitowany sztuki muzycznej (dyscyplina: kompozycja i teoria muzyki).
Wykształcenie Jest absolwentem Państwowego Liceum Muzycznego w Częstochowie w klasie fortepianu Zofii Miller i fletu Bogumiły Tęczy. Pobierał także lekcje kompozycji u Bolesława Ociasa. W latach 1991–1996 odbył studia pianistyczne w Akademii Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie w klasie prof. Bronisławy Kawalli (dyplom z wynikiem celującym 1996), prof. Jana Ekiera i prof. UMFC Edwarda Wolanina. W roku akademickim 1996/1997 był słuchaczem studium doktoranckiego w Akademii Teologii Katolickiej (obecnie UKSW) w Warszawie (muzykologia). Wiedzę doskonalił na studiach podyplomowych w Akademii Muzycznej Fryderyka Chopina i Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie: Podyplomowych Studiach Wykonawstwa Muzyki Współczesnej w klasie fortepianu prof. Szabolcsa Esztényiego (1996–1998), Podyplomowych Studiach Teorii Muzyki (1998–2000), Podyplomowych Studiach Kompozycji pod kierunkiem prof. Mariana Borkowskiego (2012–2014).
W 2005 uzyskał w AMFC stopień doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie nauki o sztuce (promotor: prof. dr hab. Marek Podhajski), a w 2014 na UMFC stopień doktora habilitowanego sztuki muzycznej w dyscyplinie kompozycja i teoria muzyki.
Praca zawodowa Jako pedagog pracuje od 2011 na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie na stanowisku adiunkta. W latach 1996–2013 pracował w specjalności Muzykologia Kościelna (później Muzykologia Teoretyczna i Stosowana) na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. W latach 2006–2011 wykładał także w Wyższym Seminarium Duchownym Diecezji Warszawsko-Praskiej, a w latach 1999-2001 w Prywatnej Szkole Muzycznej im. I.J. Paderewskiego w Sulejówku. Prowadzi warsztaty i kursy interpretacji, w tym m.in. warsztaty interpretacji muzyki organowej, fortepianowej i klawesynowej Mariana Sawy (Częstochowa 2010, 2012, 2014), warsztaty poświęcone muzyce tego kompozytora, przeprowadzone dla studentów Wydziału Instrumentalno-Pedagogicznego UMFC w Białymstoku (2013) oraz warsztaty dla uczniów klas fortepianu i klawesynu w OSM I i II st. im. F. Chopina w Bytomiu (2014).
Działalność naukowa i publicystyczna Specjalizuje się w muzyce polskiej XX i XXI wieku, szczególnie w muzyce fortepianowej, chóralnej a cappella o tematyce religijnej. Bada również życie i twórczość wybranych kompozytorów polskich, m.in. Mariana Borkowskiego, Mariana Sawy, Piotra Perkowskiego, Wojciecha Łukaszewskiego.
Jest autorem pięciu książek. Ponadto ma na koncie szereg książek pod swoją redakcją, kilkadziesiąt opublikowanych artykułów naukowych.
Jest autorem ponad stu haseł biograficznych pisanych do słownika Kompozytorzy polscy 1918–2000 pod red. prof. dra hab. M. Podhajskiego), Almanachu Kompozytorów AMFC (pod red. prof. UMFC dr hab. A. Gronau-Osińskiej), Encyklopedii Religii PWN, Słownika Biograficznego Ziemi Częstochowskiej, a także szeregu obszernych komentarzy do płyt CD (dla różnych wydawnictw, m.in. DUX, Musica Sacra Edition i Acte Préalable) oraz wydań krytyczno-źródłowych dzieł Mariana Sawy, Piotra Perkowskiego i Wojciecha Łukaszewskiego.
Był także redaktorem kilkudziesięciu książek programowych festiwali – Laboratorium Muzyki Współczesnej (Warszawa, Białystok) i Gaude Mater (Częstochowa).
Jest autorem ponad 300 artykułów popularnonaukowych publikowanych m.in. na łamach Muzyka21, Twojej Muzy, Niedzieli, Opcji, a także na łamach różnych czasopism i gazet.
Jako teoretyk muzyki aktywnie uczestniczy w konferencjach naukowych (udział czynny, współorganizator). Jego zainteresowania naukowe obejmują przede wszystkim zagadnienia polskiej muzyki fortepianowej, pianistyki, polskiej muzyki chóralnej oraz muzyki o tematyce religijnej.
Działalność pianistyczna Jako pianista koncertuje występując jako solista i kameralista. Brał udział w takich festiwalach i cyklach koncertowych, jak m.in.: Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień” (2004), Warszawskie Spotkania Muzyczne (1999, 2005), Międzynarodowy Festiwal „Laboratorium Muzyki Współczesnej” w Warszawie (2004, 2006, 2009), XIII Śląskie Dni Muzyki Współczesnej w Katowicach (2008), Festiwal „Musica Moderna” w Łodzi (2006, 2007), Conversatorium Organowe w Legnicy (2000, 2008), Festiwal Muzyki Pasyjnej i Paschalnej w Poznaniu (2008, 2009), Sympozjum Kompozytorskie Akademii Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie (1999, 2003), wielokrotnie w Koncertach Katedry Kompozycji i koncertach kompozytorskich różnych twórców w AMFC.
Specjalizuje się w wykonawstwie muzyki fortepianowej twórców polskich XX i XXI wieku. Na koncie ma szereg prawykonań. Dokonał rekonstrukcji, uporządkowania, premierowego nagrania, wydania drukiem i podjął refleksję analityczną nad twórczością fortepianową Mariana Sawy, którą stale propaguje podczas koncertów, konferencji naukowych i warsztatów interpretacji.
Nagrał szereg płyt kompaktowych z muzyką polską. Należą do nich przede wszystkim albumy autorskie, w większości zawierające premierowe nagrania.
Działalność kompozytorska Kompozycje Marcina Tadeusza Łukaszewskiego były wykonywane na wielu festiwalach muzycanych w kraju oraz za granicą, m.in. w Belgii, Francji, Holandii, Kanadzie, Niemczech, Rosji, Słowacji, Stanach Zjednoczonych, Włoszech.
Utwory M.T. Łukaszewskiego zostały zarejestrowane przez Polskie Radio oraz na płytach CD takich wytwórni, jak m.in.: Acte Préalable i DUX.
Utwory chóralne były wykonywane m.in. przez takie zespoły, jak: Chór Akademicki Akademii Techniczno-Rolniczej im. J.J. Śniadeckich w Bydgoszczy, Chór Akademicki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Chór ATK (UKSW) w Warszawie, Chór Instytutu Muzykologii KUL, Chór Kameralny Akademii Medycznej we Wrocławiu, Chór Kameralny Akademii Muzycznej w Bydgoszczy, Chór Polskiego Radia w Krakowie, Chór Polsko-Niemieckiej Akademii Chóralnej „In Terra Pax”, Polski Chór Kameralny „Schola Cantorum Gedanensis”, Slovak Philharmonic Choir, Zespół Śpiewaków Miasta Katowice „Camerata Silesia”.
Jest członkiem: Stowarzyszenia Autorów ZAiKS, Stowarzyszenia STOART, Stowarzyszenia Musica Sacra, Towarzystwa Naukowego Franciszka Salezego, Mazowieckiego Towarzystwa Naukowego, Towarzystwa im. Mariana Sawy (współzałożyciel, wiceprezes) oraz Akademii Fonograficznej.
Marcin Tadeusz Łukaszewski jest laureatem szeregu nagród, w tym m.in.: 2011 – wyróżnienia I stopnia za utwór I like modern music w Otwartym Konkursie Kompozytorskim, organizowanym w ramach III Festiwalu Muzycznego im. Henryka Mikołaja Góreckiego „Mikołajowe Granie” w Rydułtowach, 2010 – II nagrody w Konkursie Kompozytorskim im. W. Landowskiej w Warszawie za Action Cembalo na klawesyn, 2006 – III nagrody w I Ogólnopolskim Konkursie Kompozytorskim „Pro Organo” za Exegi monumentum na organy, 2006 – Nagrody „Fryderyk” za trzypłytowy album Chóru Katedry Warszawsko-Praskiej Musica Sacra (udział w nagraniu utworów J. Brahmsa i F. Mendelssohna),
2003 – Nagrody „Mater Verbi”, 2003 – Nagrody „Fryderyk” za płytę Piotr Perkowski – Piano Works, 2000 – Nominacji płyty Franciszek Lessel – Piano Works do Nagrody „Fryderyk ’99”, 1996 – II nagrody (I nie przyznano) w Konkursie Kompozytorskim im. F. Nowowiejskiego w Warszawie za Prolog i fugę na organy (1992).
Był stypendystą: Stowarzyszenia Musica Sacra (1996), Prezydenta Miasta Częstochowy (1996), Fundacji Kultury w Warszawie (1997), UKSW w Warszawie (1999) oraz wielokrotnie Stowarzyszenia Autorów ZAiKS.
Wybrane publikacje
Książki autorskie Przewodnik po muzyce fortepianowej, PWM, Kraków 2014, ss. 1164. Fortepianowe formy wariacyjne kompozytorów polskich 1900–2010. Dzieje gatunku i technika wariacyjna, Musica Sacra Edition, Warszawa 2013, ss. 618. Twórczość fortepianowa Mariana Sawy, Towarzystwo im. Mariana Sawy, Warszawa 2012, ss. 258. Muzyka chóralna o tematyce religijnej kompozytorów warszawskich 1945–2000, Wydawnictwo Polihymnia, Lublin 2007, ss. 463. Wojciech Łukaszewski. Życie i twórczość, Wydawnictwo WSP, Częstochowa 1997, ss. 282.
Książki pod redakcją „Musica Sacra Nova. Pismo poświęcone muzyce sakralnej, myśli humanistycznej i analizie dzieł muzycznych”, praca zbiorowa pod redakcją Marcina Tadeusza Łukaszewskiego, nr 5 / 2011 – Studia nad twórczością Mariana Sawy; pod redakcją Marcina Tadeusza Łukaszewskiego, Musica Sacra Edition, Warszawa 2011, ss. 644. Marian Sawa in memoriam. Wspomnienia, rozmowy, refleksje; pod redakcją Marcina Tadeusza Łukaszewskiego, Towarzystwo im. Mariana Sawy, Warszawa 2010, ss. 180 + 20 stron ilustracji. „Musica Sacra Nova. Pismo poświęcone muzyce sakralnej, myśli humanistycznej i analizie dzieł muzycznych”, praca zbiorowa pod redakcją Marcina Tadeusza Łukaszewskiego, nr 3-4 / 2009–2010, Musica Sacra Edition, Warszawa 2010, ss. 700. 20. Międzynarodowy Festiwal Muzyki Sakralnej Gaude Mater. Ars Sacra – Dialog Kultur [album], red. Małgorzata Zuzanna Nowak, Marcin Tadeusz Łukaszewski, Ośrodek Promocji Kultury Gaude Mater, Częstochowa 2010, ss. 244. Muzyczne interludia. Recenzje, sprawozdania, refleksje, wywiady; pod redakcją Marcina Tadeusza Łukaszewskiego, Musica Sacra Edition, Warszawa 2009, ss. 292 + aneks z ilustracjami (bez paginacji). „Musica Sacra Nova. Pismo poświęcone muzyce sakralnej i myśli humanistycznej”, nr 2 / 2008 – Studia nad twórczością Mariana Borkowskiego; pod redakcją Marcina Tadeusza Łukaszewskiego, Musica Sacra Edition, Warszawa 2008, ss. 309. „Musica Sacra Nova. Pismo poświęcone muzyce sakralnej i myśli humanistycznej”, nr 1 / 2007, Musica Sacra Edition, Warszawa 2007, ss. 537. Legnickie Conversatorium Organowe 1986–2005, red. M.T. Łukaszewski, Akademia Muzyczna im. F. Chopina, Legnickie Centrum Kultury im. H. Karlińskiego, Legnickie Conversatorium Organowe, Warszawa – Legnica 2006, ss. 118.
Artykuły, recenzje i sprawozdania Charakterystyka twórczości i założenia techniki kompozytorskiej Alicji Gronau, „Seminare. Poszukiwania naukowe” 2014, tom nr 35 [z. 3], s. 173-189. Stan badań nad życiem i działalnością Wojciecha Łukaszewskiego (1936-1978), „Seminare. Poszukiwania naukowe” 2013, tom nr 34, s. 351-365. Działalność kompozytorska, naukowa i pedagogiczna Alicji Gronau w świetle biografii kompozytorki, „Seminare. Poszukiwania Naukowe” nr 32, 2012, s. 253-266. Sakralna twórczość na chór a cappella Mariana Borkowskiego, „Liturgia Sacra” 17, 2011 nr 2, s. 381-402. Twórczość fortepianowa Mariana Sawy, „Seminare. Poszukiwania Naukowe” nr 29, 2011, s. 317-335. Przedruk [w:] „Musica Sacra Nova” 2011 nr 5, s. 262-279. Inspiracja religijna w dziełach fortepianowych i klawesynowych Mariana Sawy, [w:] Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, seria: Edukacja Muzyczna VI, red. M. Popowska, Wydawnictwo AJD, Częstochowa 2011, s. 35-89. Mazurki Mariana Sawy w kontekście polskich mazurków fortepianowych, „Musica Sacra Nova” nr 5, 2011, s. 280-312. Tematyka trynitarna w twórczości Mariana Sawy, [w:] Sanctissima Trinitas et musica: plana, figurata atque instrumentalis, red. S. Dąbek, Cz. Grajewski, Z. Kołodziejczak, K. Niegowski, Wydawnictwo UKSW, Warszawa 2011, s. 233-243. Wprowadzenie w problematykę techniki gry i środków techniki kompozytorskiej w etiudach fortepianowych kompozytorów polskich w latach 1916-2006, „Seminare. Poszukiwania Naukowe” 2010 nr 27, s.233-247. Concertino Wojciecha Łukaszewskiego jako przykład łączenia tradycji z nowoczesnością, [w:] Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, seria: Edukacja Muzyczna V, red. M. Popowska, Wydawnictwo AJD, Częstochowa 2010, s. 9-52.