Nikłonie (Dixidae) – rodzina muchówek z podrzędu długoczułkich i infrarzędu Culicomorpha. Dawniej traktowana jako podrodzina Dixinae w rodzinie komarowatych.
Opis Owady dorosłe Ciało drobne (długości według jednych źródeł do 4 mm, według innych około 10 mm), zwykle ciemne, brunatne, rdzawe, rzadziej jasnożółte. Skrzydła stosunkowo szerokie, przezroczyste lub zadymione. Czułki długie, 16-członowe, o skapusie krótkim, pedicelu kulistym, a biczyku długim, opuszonym krótkimi włoskami. Kłujka sztywna i krótka. Głaszczki szczękowe szerokie, 4-członowe, dłuższe od kłujki. Tułów mocno wypukły. Golenie odnóży przednich i środkowych bez grzebienia, tylnych natomiast rozszerzone z tyłu i z dobrze wykształconym podwójnym grzebieniem. Empodium stóp zredukowane, dochodzące najdalej do nasady pazurka. Przylg brak. Na skrzydłach drobne włoski, grubsze na żyłkach. Przezmianki duże i szerokie. Odwłok długi. Gonokoksyt i gonostyl zazwyczaj dobrze wykształcone.
Larwy Larwy IV stadium różnią się od larw wodzieni i komarów: pierwszym, wolnym oraz częściowo zlanymi: drugim i trzecim, segmentami tułowia nie szerszymi od odwłoka, odwłokiem 10-segmentowym oraz płytką przetchlinkową na VIII i IX segmencie nie tworzącą jednej całości. Larwy nikłoni mają ponadto ciało walcowate, o spłaszczonej brzusznej powierzchni i obracającą się o 90° w obie strony głowę. Na grzbietowej stronie członów II-VII odwłoka występować mogą rozetki grzbietowe, na brzusznej stronie segmentów I i II przysadki ruchowe, a na brzusznej stronie segmentów V, VI i czasem VI, wałeczki do pełzania.
Poczwarki Listkowate wyrostki płetwowe na ostatnim segmencie odwłoka nieruchome, o rozszerzonej podstawie, a wierzchołku zaostrzonym. Syfony krótkie i woreczkowate.
Biologia i występowanie Larwy wodno-lądowe, wszystkożerne. Żyją w wodach stojących lub wolno płynących, silnie zarośniętych. Często wypełzają na wystające z wody rośliny. Spotykane na brzegach małych stawów, bagnach i silnie porośniętych rowach. Larwy zimujące, zimują poza zbiornikiem wodnym. Osobniki dorosłe nie odżywiają się krwią i prawdopodobnie w ogóle nie pobierają pokarmu.
W Polsce stwierdzono 11 gatunków.
Systematyka Do rodziny tej zalicza się 8 rodzajów:
Asiodixa Dixa Meigen, 1818 Dixella Meringodixa Mesodixa Metadixa Neodixa Nothodixa
Wybór gatunków Rodzaj Dixa:
Podrodzaj Dixa s. str. (sensu stricto) Dixa (Dixa) caudatula Seguy, 1928 Dixa (Dixa) dilatata Strobl, 1900 – występuje w Polsce Dixa (Dixa) maculata Meigen, 1818 Dixa (Dixa) mera Seguy, 1930 Dixa (Dixa) nebulosa Meigen, 1830 – występuje w Polsce Dixa (Dixa) nubilipennis Curtis, 1832 Dixa (Dixa) obsoleta Peus, 1934 Dixa (Dixa) perexilis Seguy, 1928 Dixa (Dixa) pubeula Loew, 1949 Dixa (Dixa) serrifera Edwards, 1928 Dixa (Dixa) sobrina Peus, 1934 – występuje w Polsce Dixa (Dixa) submaculata Edwards, 1920 Dixa (Dixa) tetrica Peus, 1834
Podrodzaj Paradixa Tonnoir, 1924 Dixa (Paradixa) aestivalis Meigen, 1818 – występuje w Polsce Dixa (Paradixa) amphibia (Degeer, 1776) Dixa (Paradixa) attica Pandazis, 1933 Dixa (Paradixa) autumnalis Meigen, 1838 Dixa (Paradixa) borealis Martini, 192 Dixa (Paradixa) filicornis Edwards, 1921 Dixa (Paradixa) goetghebueri Seguy, 1921 Dixa (Paradixa) hyperborea Bergroth, 1889 – występuje w Polsce Dixa (Paradixa) laeta Loew, 1849 (syninimy : Dixa fuscicornis Ewdards, 1928, Dixa mediterranea Martini, 1929) – występuje w Polsce Dixa (Paradixa) luctuosa Peus, 1934 (synonim: Dixa nigra Martini, 1929, nec Staeger, 1840) Dixa (Paradixa) martini Peus, 1934 (synonim Dixa laeta Goetgheuer, 1920, nec Loew, 1849) Dixa (Paradixa) nigra Staeger, 1840 – występuje w Polsce Dixa (Paradixa) obscura Loew, 1849 – występuje w Polsce Dixa (Paradixa) pyrenaica Seguy, 1921 Dixa (Paradixa) serotina Wiedemann in Meigen, 1818
Przypisy
Kategoria:Nikłonie