Gianni Morandi, właśc. Gian Luigi Morandi (ur. 11 grudnia 1944 w Monghidoro) – włoski wokalista, aktor i prezenter telewizyjny, reprezentant Włoch podczas 15. Konkursu Piosenki Eurowizji w 1970 roku z utworem „Occhi di ragazza”.

Przeszedł wszystkie szczeble kariery – od dołów branży rozrywkowej do jej szczytu. Należy do największych włoskich artystów estradowych wszech czasów. Jako dziecko sprzedawał napoje gazowane i słodycze w lokalnym kinie w swoim rodzinnym mieście pomagając w ten sposób rodzinie. Zadebiutował w wieku 12 lat śpiewając na placu na Nowy Rok 1956. Gdy rodzice dostrzegli jego talent muzyczny, przenieśli się do Bolonii, gdzie ich syn uczył się śpiewu i sztuki estradowej pod kierunkiem Aldy Scaglioni. W 1958 roku miał swój oficjalny debiut; trzy lata później założył zespół i wkrótce zaczął być określany jako włoski Paul Anka. W 1962 roku wygrał lokalny konkurs talentów, po którym zorganizowano mu przesłuchanie w wytwórni fonograficznej RCA. W tym samym roku wydał swój debiutancki singiel „Andavo cento all’ora”. Popularność osiągnął w 1969 roku zwyciężając na festiwalu Canzonissima. W latach 70. przeżył niewielki spadek popularności, ale w kolejnej dekadzie odrodził się wygrywając w 1987 roku Festiwal Piosenki Włoskiej w San Remo. Szacuje się, że w ciągu swojej kariery sprzedał ponad 50 milionów płyt. Do 2007 roku wydał 34 albumy z premierowymi utworami; nagrał 413 piosenek, z czego 80 w 4 różnych językach. 59 piosenek zaaranżował i poprowadził Ennio Morricone. Dał 3350 koncertów we Włoszech i 320 za granicą, w blisko 30 państwach. Uczestniczył 7 razy w Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo, wygrywając raz (1987); wystąpił w 18 filmach kinowych i 7 telewizyjnych. rozegrał 412 meczów w Nazionale Italiana Cantanti w ciągu 26 lat jej działalności. Uczestniczył w 10 maratonach, między innymi w Nowym Jorku, Berlinie, Londynie, Paryżu, Mediolanie i w 41 półmaratonach (21 km).

Życiorys Lata 50. Początki kariery Przyszedł na świat w niewielkiej miejscowości w Apeninach toskańskich w niezamożnej rodzinie. Ojciec, Renato Morandi był z zawodu piekarzem, a matka Clara z domu Lorenzi praczką i prasowaczką. Żeby podreperować budżet rodzinny imał się jako nastolatek różnych zajęć w rodzinnej miejscowości, między innymi sprzedawał napoje chłodzące i cukierki w miejscowym kinie. W Nowy Rok 1956 stał się gwiazdką w Monghidoro – podczas festynu na placu miejskim zaśpiewał piosenkę „Buon anno, buona fortuna”; jego chłopięcy głosik wzmocniły megafony ustawione na dachu samochodu Fiat 1400. W tym samym roku porzucił szkołę przysposobienia handlowego i przeniósł się do Bolonii, gdzie uczył się pod kierunkiem Aldy Scaglioni, miejscowej łowczyni talentów. Oficjalny debiut młodego wykonawcy miał miejsce w kwietniu 1958 roku w Casa del Popolo w Alfonsine w prowincji Ravenna. Rozpoczął się twardy okres zmagań edukacyjnych, podczas którego miała miejsce nie tylko nauka gry na gitarze i perkusji, ale także, pod kuratelą ojca, edukacja historyczno-polityczna (między innymi „Dwa kroki do przodu, jeden do tyłu” Lenina, „Kapitał” Karola Marksa czy „Zapiski więzienne” Antonio Gramsciego).

Lata 60. Sukces artystyczny 1961–1963 W 1961 roku założył swój pierwszy zespół muzyczny, Gianni Morandi e il suo complesso. Został obwołany włoskim Paulem Anką. W 1962 wygrał Festival di Bellaria dla piosenkarzy-amatorów a jeden z jurorów, Paolo Lionetti, mający kontakty w świecie fonograficznym, zorganizował dla młodego piosenkarza przesłuchania w wytwórni RCA Italiana. Tam artysta poznał kilka osób, które miały w najbliższych latach ogromne znaczenie dla jego dalszej kariery. Byli to m.in. Franco Migliacci, wzięty tekściarz, Luis Bacalov, pochodzący z Argentyny kompozytor i aranżer wielu jego piosenek oraz Ennio Morricone, również kompozytor i aranżer wszystkich piosenek Gianniego Morandiego w początkowym okresie kariery. 16 kwietnia 1962 artysta nagrał swój pierwszy singiel, „Andavo a cento all’ora”, do którego tekst napisał Franco Migliacci (pod pseudonimem Camuccia), a muzykę – emigrant Tony Dori. 16 września tego samego roku zadebiutował w telewizji, w programie Alta pressione, po którym przyszły następne występy. Nagrał kolejne single: „Go kart twist” (z muzyką Ennio Morricone; początkowo grany tylko w jukeboxach, zanim został udostępniony szerszemu audytorium w telewizji, pojawił się też na ścieżce dźwiękowej filmu „Diciottenni al sole”), „Fatti mandare dalla mamma a prendere il latte” i „Sono contento” (pierwsza piosenka, którą artysta napisał osobiście). Sukces komercyjny nadszedł z trzecim singlem „Fatti mandare dalla mamma a prendere il latte”; Gianni Morandi zaczął być wówczas postrzegany także jako fenomen obyczajowy, a nie tylko muzyczny, a razem z Ritą Pavone stał się personifikacją całego pokolenia włoskiej młodzieży lat 60.

W 1963 roku wydał swój pierwszy album. Znalazło się na nim 12 utworów, w tym wszystkie jego dotychczasowe przeboje: „Andavo a cento all’ora”, „Go kart twist” i „Fatti mandare dalla mamma a prendere il latte”. Soliście towarzyszyła orkiestra pod dyrekcją Ennio Morricone.

1964 Wiosną 1964 roku zaproponował nową piosenkę, „In ginocchio da te” – prostą, melodyjną, w aranżacji Ennio Morricone, napisaną przez spółkę autorsko-kompozytorską Franco Migliacci–Bruno Zambrini. 1 lipca tego samego roku piosenka osiągnęła 1. miejsce na włoskiej liście przebojów Hit Parade Italia, na której przebywała 18 tygodni, zaś artysta wygrał nią wędrowny festiwal piosenkarski Cantagiro i Festival delle rose. Singiel z piosenką sprzedano w ilości ponad 1 000 000 egzemplarzy, a Gianni Morandi otrzymał za nią po raz pierwszy Złotą płytę. Singiel z „In ginocchio da te” stał się najlepiej sprzedawanym singlem roku we Włoszech, i to pomimo pojawienia się na Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo takich indywidualności jak Gigliola Cinquetti czy Bobby Solo. Zapoczątkował on bardzo udaną trylogię przebojów artysty z zaimkiem „te” w tytule (pozostałe to „Non son degno di te” i „Se pedro anche te”). Został wydany w niemal wszystkich krajach europejskich, a także w Ameryce Południowej i Japonii. Sukces był tak duży, że otworzył młodemu artyście drzwi do kina; nakręcony został film muzyczny pod tym samym tytułem, a na jego planie piosenkarz poznał młodą aktorkę, Laurę Efrikian. Film In ginocchio da te okazał się również sukcesem, o czym świadczyły długie kolejki przed kasami kin i dochód, jaki w efekcie przyniósł – ponad osiemset milionów lirów.

W tym samym roku wydał swój drugi album, Ritratto di Gianni, zawierający 12 utworów różnych autorów i kompozytorów, w tym trzy Gianniego Mecci: „Il ragazzo del muro della morte”, „Ti offro da bere” i „La mia ragazza”, ten ostatni z tekstem Franco Migliacciego, który napisał w sumie teksty do 7 piosenek na tym albumie. Na pierwszym miejscu strony A znalazł się utwór „In ginocchio da te”. Soliście towarzyszyła orkiestra pod dyrekcją Ennio Morricone oraz muzycy Cantori Moderni di Alessandroni.

Jesienią 1964 roku artysta nagrał nowy singiel „Non son degno di te” (kolejne dzieło spółki Migliacci-Zambrini), następny melodyjny przebój, który zyskał mu miliony wielbicieli i którym wygrał po raz kolejny Festival delle Rose. 1 listopada tego samego roku singiel z tym nagraniem wszedł na 1. miejsce włoskiej listy przebojów, w 1965 roku zajął 2. pozycję na liście najlepiej sprzedawanych singli we Włoszech. I ten singiel stał się kanwą filmu pod tym samym tytułem, z udziałem tych samych co poprzednio bohaterów: Gianniego Morandiego i Laury Efrikian. Dochód, jaki przyniósł film, wyniósł 870 milionów lirów. Oboje głównych bohaterów połączył wkrótce romans; Laura Efrikian, ciesząca się już sławą, była córką znanego dyrygenta i była cztery lata starsza od Gianniego Morandiego.

1965 Wiosną 1965 roku artysta nagrał następną piosenkę utrzymaną w tym samym, melodyjnym stylu, „Se non avessi più te” (Migliacci-Zambrini-Enriquez). Wystartował z nią w Cantagiro, zajmując 2. miejsce. I ona stała się motywem filmu pod tym samym tytułem, z udziałem tej samej pary głównych bohaterów, których już połączyło uczucie, ku rozczarowaniu licznych wielbicielek Gianniego Morandiego. W tym samym roku wygrał on piosenką „Non son degno di te” festiwal Canzonissima (noszący wówczas nazwę La prova del nove).

1966 Nagrał kolejny singiel, zawierający piosenki „Mi vedrai tornare” i „La fisarmonica”. Ta druga zajęła w 1966 roku 2. miejsce na liście najlepiej sprzedawanych singli we Włoszech. Oba utwory znalazły się na ścieżce dźwiękowej filmu „Mi vedrai tornare”, zrealizowanym już bez udziału Laury Efrikian, którą zastąpiła egzotyczna Elizabeth Wu, partnerująca Gianniemu Morandiemu. Prasa pisała już o silnym uczuciu łączącym oboje bohaterów poprzednich filmów, ale rodzice Gianniego Morandiego byli przeciwni ewentualnemu ich małżeństwu, zwłaszcza ojciec, który uważał, że jego syn powinien ożenić się z dziewczyną prostą, a nie wyrafinowaną, jak Laura Efrikian. thumb|Gianni Morandi i Laura Efrikian (1966) 13 lipca 1966 w Rzymie, w kościele Siedmiu Świętych Założycieli Sług Maryi przy Via Lazzaro Spallanzani 17 wziął potajemnie ślub z Laurą Efrikian. Artysta wygrał po raz drugi festiwal Cantagiro piosenką „Notte di Ferragosto”.

Rok 1966 stał się dla niego także momentem pewnego przełomu muzycznego; młody, śpiewający poeta Mauro Lusini umożliwił mu wysłuchanie własnego protest-songu, skierowanego przeciwko wojnie w Wietnamie, zatytułowanego „C’era un ragazzo che come me amava i Beatles e i Rolling Stones”. Gianni Morandi postanowił utwór nagrać, wbrew niechęci swego producenta, i zaprezentować go, w parze z Lusinim, na Festiwalu delle Rose. Przyjęcie publiczności było chłodne, a utwór ponadto nie był promowany w telewizji z powodu ostrej cenzury, która zabraniała jakiejkolwiek choćby polemicznej wzmianki na temat polityki zagranicznej „zaprzyjaźnionego” kraju.

W tym samym roku ukazał się trzeci album artysty, Gianni tre, na którym znalazły się jego dotychczasowe największe przeboje: „Mi vedrai tornare”, „Non son degno di te”, „Se non avessi più te” i „La fisarmonica”, wszystkie (oprócz drugiej) autorstwa tria Luis Enriquez Bacalov, Franco Migliacci i Bruno Zambrini. Album uzupełniło także kilka kompozycji obcych autorów, w tym „(There’s) Always Something There to Remind Me” Burta Bacharacha i Hala Davida (z włoskim tytułem „Il mondo nel tuoi occhi”) oraz „Dein ist mein ganzes Herz” Franza Lehára (z włoskim tytułem „Tu che m’hai preso il cuor”). Franco Migliacci był producentem albumu, a soliście towarzyszyła orkiestra pod dyrekcją Ennio Morricone oraz muzycy Cantori Moderni di Alessandroni. Album zajął 2. miejsce na liście najlepiej sprzedawanych albumów 1966 roku.

1967