thumb|Plan klasztoru w Sankt Gallen Plan klasztoru w Sankt Gallen – zachowany do dziś plan założenia klasztornego w St. Gallen, datowany na ok. 820 rok (okres karoliński). Plan ma wymiary 112 cm x 77,5 cm, został wykonany na pergaminieSt. Gall Monastery Plan : St. Galler Klosterplan, a przechowywany jest obecnie w bibliotece klasztornej w Sankt GallenSztuka romańska. Architektura, rzeźba, malarstwo, red. R. Toman, 2004, s. 34.. Uważany jest za wzorcowy, idealny plan klasztoru.
Został sporządzony na wyspie Reichenau na podstawie ustaleń synodu opatów w Akwizgranie w 817 rokuW. Koch, Style w Architekturze, Warszawa 1996, s. 63. i prawdopodobnie przesłany w 820 przez biskupa Heito opatowi Sant Gallen Gosbertowi jako wzórJ. Białostocki, Sztuka cenniejsza niż złoto, Warszawa 2005, s. 83.. Najprawdopodobniej nigdy nie został jednak zrealizowany.
Jest to jedyny zachowany plan architektoniczny sprzed XIII wieku (z ok. 1250 pochodzi tzw. palimpsest z Reims)Sztuka świata, Arkady, 2002, , t. 3.; także z XIII wieku pochodzą rysunki architektoniczne w szkicowniku Villarda de Honnecourt).
Plan klasztoru został sporządzony z uwzględnieniem reguły św. Benedykta, w oparciu o rozkład rzymsko-brytańskiego obozu wojskowego. Natomiast koncepcję claustrum, tworzonego przez pomieszczenia zgrupowanego wokół krużganków zainspirowano rzymskim domem z perystylemW. Koch, Style w Architekturze, Warszawa 1996, s. 70.. Plan przedstawia kościół wraz z otaczającymi go zabudowaniami, dzięki którym klasztor był w dużej mierze samowystarczalny. Obok pomieszczeń dla mnichów i opata, na terenie klasztoru umieszczono budynki gospodarskie, warsztaty, stodoły, obory, spiżarnie, szpital, szkołę, ogrody, cmentarz i inne.
Identyfikacja poszczególnych części i pomieszczeń klasztoruIdentyfikacja według W. Horna i E. Borna. W. Koch, Style w Architekturze, Warszawa 1996, s. 70.: left|400px A-F. Kościół 1. Wirydarz 2. Dormitorium, pod nim w przyziemiu kalefaktorium 3. Dom opata 4. Refektarz 5. Kuchnia mnichów 6-7. Piekarnia i browar mnichów 8. Spiżarnia, pod nią w przyziemiu piwnica na wino i piwo 9. Rozmównica mnichów 10. Biblioteka, pod nią w przyziemiu skryptorium 11. Pomieszczenie do przechowywania szat liturgicznych, pod nią w przyziemiu zakrystia 12-17. Nowicjat i infirmeria 18. Dom lekarzy 19. Ogród z ziołami 20. Dom służący zabiegom medycznym 21. Szkoła 22-23. Izby 24. Dom dla gości 25. Kuchnia, piekarnia i browar dla gości 26. Dom, kuchnia, piekarnia i browar dla ubogich 27. Prawdopodobnie dom dla świty cesarskiej 28. Cmentarz i sad Pomieszczenia gospodarskie: a. dom dla rzemieślników b. ogród warzywny c. dom ogrodnika d. gęsiarnia e. dom nadzorcy gęsiarni i kurnika f. kurnik g. pomieszczenie do przygotowania oliwy i chleba do konsekracji h. stodoła i. warsztaty j. młyn, folusz m. owczarnia, koziarnia n. obora o. prawdopodobnie dom dla żołnierzy cesarskich p. chlew q. stajnia r-s. stajnie
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona w całości poświęcona planowi Budynki klasztoru
http://www.architectura-virtualis.de/rekonstruktion/StGallen.php?lang=de&img=0&file=0 | Klasztor w Sankt Gallen - rekonstrukcja w 3D
Kategoria:Sztuka chrześcijańska Kategoria:Sztuka przedromańska Kategoria:Religia w St. Gallen