Fryderyk August Albert Antonii Ferdynand Józef Karol Maria Baptyst Nepomuk Wilhelm Ksawery Jerzy Fidelis Wettyn (ur. 23 kwietnia 1828 w Dreźnie, zm. 19 czerwca 1902 w Szczodrem) – król Saksonii w latach 1873–1902.

Życiorys Urodził się jako syn księcia Jana Wettyna i księżniczki bawarskiej Amelii Wittelsbach. Jego ojciec był młodszym bratem króla Saksonii Fryderyka Augusta II – kiedy król zmarł bezdzietnie w 1854 roku, Jan objął tron. Od najmłodszych lat przejawiał zainteresowanie sprawami wojskowymi. Przeszedł gruntowne szkolenie w tym zakresie. Za pierwsze lata jego edukacji odpowiadał Friedrich Albert von Langenn. Po zdaniu matury w 1845 roku rozpoczął studia na Uniwersytecie w Bonn. Studiował prawo i nauki polityczne. Na studiach poznał przyszłego wielkiego księcia Badenii Fryderyka I. Po zakończeniu edukacji rozpoczął służbę wojskową. Dowodził armią saską w czasie wojny prusko-austriackiej w 1866 r. Po zakończeniu wojny został generałem-głównodowodzącym XII Korpusem Armijnym z dowództwem w Dreźnie. Na jego czele wziął udział w wojnie prusko-franucskiej, dowodząc nim w między innymi bitwie pod Gravelotte. Pod koniec sierpnia 1871 roku objął stanowisko naczelnego dowódcy Armii Mozy, z którą stoczył starcia pod Beaumont i Sedanem. Po zakończeniu wojny otrzymał stopień generała-feldmarszałka (niem. Generalfeldmarschall).

Albert został królem po śmierci ojca w 1873. Po wstąpieniu na tron prowadził politykę pokojowego dialogu i dbał o zachowanie federalnego systemu w Rzeszy NiemieckiejVgl. Dr. Albert Prinz von Sachsen: König Albert als Politiker.. W polityce wewnętrznej dążył do reformy administracji. Za jego panowania podjęto szereg inicjatyw zmierzających do poprawy życia ludzi ubogich oraz kompleksowej reformy systemu podatkowego w latach 1878 i 1887. W 1896 roku doprowadził do wprowadzenia nowej ordynacji wyborczej.

Małżeństwo 18 lipca 1853 poślubił księżniczkę szwedzką Karolę Wazę (1833–1907), córkę księcia Gustawa Wazy. Para nie miała dzieci. Zmarł w 1902 roku i został pochowany w katedrze Świętej Trójcy w Dreźnie. Jego następcą został jego młodszy brat Jerzy I Wettyn.

thumb|center|Karola Waza i Albert I Wettyn

Odznaczenia Odznaczenia Alberta I to między innymi: Order Korony Rucianej Krzyż Wielki Orderu Wojskowego Świętego Henryka Krzyż Wielki Orderu Alberta Krzyż Wielki Orderu Sokoła Białego (Saksonia-Weimar) Krzyż Wielki Orderu Ernestyńskiego (Saksonia-Ernestyńska) Order Orła Czarnego (Prusy) Order Pour le Mérite z liśćmi dębu (Prusy) Krzyż Wielki Krzyża Żelaznego (Prusy) Krzyż Żelazny I klasy (Prusy) Krzyż Żelazny II klasy (Prusy) Krzyż Wielki Orderu Zasługi Wojskowej Karola Fryderyka (Badenia) Order Wierności (Badenia) Krzyż Wielki Orderu Lwa Zeryngeńskiego (Badenia) Order Świętego Huberta (Bawaria) Krzyż Wielki Orderu Maksymiliana Józefa (Bawaria) Wielka Wstęga Orderu Leopolda (Belgia) Krzyż Wielki Orderu Henryka Lwa (Brunszwik) Krzyż Wielki Orderu Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wielki Orderu Gwelfów (Hanower) Krzyż Wielki Orderu Wilhelma (Hesja) Krzyż Wielki Orderu Ludwika (Hesja) Order Zasługi Wojskowej (Hesja) Order Annuncjaty (Włochy) Medal Zasługi Wojskowej (Schaumburg-Lippe) Krzyż Wielki Orderu Korony Wendyjskiej (Meklemburgia) Krzyż Zasługi Wojskowej I klasy (Meklemburgia) Krzyż Zasługi za Odznaczenie się Podczas Wojny (Meklemburgia-Strelitz) Order Domowy Nassauski Lwa Złotego (Niderlandy) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Lwa Niderlandzkiego (Niderlandy) Order Złotego Runa (Austro-Węrgy) Kawaler Orderu Marii Teresy (Austro-Węgry) Krzyż Wielki Orderu Świętego Stefana (Austro-Węgry) Krzyż Wielki Orderu Domowego i Zasługi (Oldenburg) Krzyż Wielki Orderu Wieży i Miecza (Portugalia) Order Świętego Andrzeja (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Jerzego II klasy (Imperium Rosyjskie) Krzyż Wielki Orderu Świętego Ferdynanda (Sycylia) Krzyż Wielki Orderu Karola III (Hiszpania) Krzyż Wielki Order Świętego Józefa (Toskania) Krzyż Wielki Orderu Korony Wirtemberskiej (Wirtembergia) Krzyż Wielki Orderu Zasługi Wojskowej (Wirtembergia)

Galeria

Genealogia Prapradziadkowiekról PolskiAugust III Sas(1696-1763) ∞ 1719 Maria Józefa Habsburg(1699-1757)Maria Amalia Habsburg(1701-1756) ∞ 1722 cesarz rzymskiKaroll VII Wittelsbach(1697-1745)książę ParmyFilip I Parmeński(1720-1765) ∞1739 Maria Ludwika Burbon(1727-1759)cesarz rzymskiFranciszek I Lotaryński(1708-1765) ∞1736 Maria Teresa Habsburg(1717-1780)Christian III Wittelsbach (Pfalz-Zweibrücken)(1674-1735) ∞1719 Karolina Nassau-Saarbrücken(1704–1774)Józef Karol Wittelsbach (Pfalz-Sulzbach)(1694-1729) ∞1717 Elżbieta Augusta Wittelsbach(1693-1728)wielki książę BadeniiKarol Fryderyk Badeński(1728-1811) ∞1783 Karoline Luise Hessen-Darmstadt(1723-1783)landgraf Hesji-DarmstadtLudwik IX(1719-1790) ∞1741 Karolina Wittelsbach (Pfalz-Zweibrücken)(1721-1774)Pradziadkowieelektor SaksoniiFryderyk Krystian Wettyn(1722-1763) ∞ 1747 Maria Antonina Wittelsbach(1724-1780)książę ParmyFerdynand I Parmeński(1751-1802) ∞1769 Maria Amalia Habsburg (1746-1804)Fryderyk Michał Wittelsbach (Pfalz-Birkenfeld)(1724-1767) ∞1746 Maria Franciszka Wittelsbach (Pfalz-Sulzbach)(1724-1794)Karol Ludwik Badeński(1755–1801) ∞1775 Amalia Fryderyka Hessen-Darmstadt(1754-1832)DziadkowieMaksymilian Wettyn(1759-1838) ∞1792 Karolina Burbon-Parmeńska(1770-1804)król BawariiMaksymilian I Józef Wittelsbach(1756-1825) ∞1797 Karolina Fryderyka Badeńska(1776-1841)Rodzicekról SaksoniiJan Wettyn(1801-1873) ∞1822 Amelia Augusta Wittelsbach(1801-1877)Albert Wettyn (1828-1902), król Saksonii

Przypisy

Literatura Konrad Sturmhoefel, König Albert von Sachsen. Ein Lebensbild. Voigtländer, Leipzig 1898. Georg von Schimpff, König Albert: Fünfzig Jahre Soldat. Baensch, Dresden 1893. Ernst von Körner, König Albert von Sachsen: der Soldat und Feldherr. Oestergaard, Berlin-Schöneberg 1936. Bernd Rüdiger, Wahre Geschichten um König Albert, Taucha: Tauchaer Verl., 1994.

Kategoria:Feldmarszałkowie Cesarstwa Niemieckiego Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Bonn Kategoria:Wettynowie Kategoria:Królowie Saksonii Kategoria:Odznaczeni Orderem Alberta Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Rucianej Kategoria:Odznaczeni Orderem Wojskowym św. Henryka (Saksonia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Złotego Runa Kategoria:Urodzeni w 1828 Kategoria:Zmarli w 1902 Kategoria:Ludzie urodzeni w Dreźnie Kategoria:Odznaczeni Orderem Domowym i Zasługi Księcia Piotra Fryderyka Ludwika