Powiat lidzki – powiat województwa nowogródzkiego II Rzeczypospolitej. Wcześniej powiat guberni wileńskiej Imperium Rosyjskiego.

21 maja 1929 roku dziesięć gmin powiatu wyłączono do nowo utworzonego powiatu szczuczyńskiego.

Częściowo pokrywa się z nim dzisiejszy rejon lidzki Białorusi.

Demografia W grudniu 1919 roku powiat lidzki okręgu wileńskiego ZCZW zamieszkiwało 186 060 osób. Na jego terytorium znajdowało się 1936 miejscowości, z których 7 miało ponad 1–5 tys. mieszkańców, a jedna powyżej 10 tys. Była nią Lida z 11 365 mieszkańcami.

Oświata W powiecie lidzkim okręgu wileńskiego ZCZW w roku szkolnym 1919/1920 działało 116 szkół powszechnych i 3 szkoły średnie. Ogółem uczyło się w nich 7267 dzieci i pracowało 177 nauczycieli.

Podział administracyjny (1919) +Podział administracyjny i ludność powiatu lidzkiego (1919 rok)Spis ludności na terenach administrowanych przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich z mapą, Eugenjusz Romer, Lwów-Warszawa, 1919Lp.Wg źródłaGmina(M) = gmina miejskaLudn.Wyznanie w %Narodowość w %Dawna przyn. adm.KSPJPBRŻGub.Ujezd61Aleksandrowo6,36898,9–0,11,098,50,3–1,0WLlidzki62Bielica9,19643,8–55,21,052,733,9–0,4WLlidzki63Bieniakonie8,09787,1–0,312,686,6––12,6WLlidzki64Dokudowo4,90440,8–58,50,643,755,7–0,5WLlidzki65Ejszyszki13,32486,9––12,994,5––4,0WLlidzki66Honczary5,51241,2–57,01,941,257,0–4,0WLlidzki67Koniawa7,90097,8––2,161,3––0,6WLlidzki68Lebioda6,68537,2–62,50,337,262,4–0,3WLlidzki69Lack3,95354,1–44,31,654,743,6–1,5WLlidzki70Lida11,97686,3–13,00,695,52,7–0,2WLlidzki71Lida (M)11,36545,1–6,148,658,41,6–20,1WLlidzki72Myto5,51192,1–7,70,192,30,1–0,1WLlidzki73Nowy Dwór6,82556,6–36,26,699,9––0,1WLlidzki74Orla8,12437,2–60,12,742,151,6–2,7WLlidzki75Ostryna4,02048,2–21,730,0100,0–––WLlidzki76Raduń9,51891,0––8,783,8––8,3WLlidzki77Różanka7,51450,2–40,49,450,640,0–4,6WLlidzki78Sobakińce4,57956,4–39,34,147,534,9–3,0WLlidzki79Szczuczyn8,68483,3–2,514,295,40,4–4,2WLlidzki80Tarnowo5,14670,2–29,60,270,229,6–0,2WLlidzki81Wasiliszki11,27483,8–2,713,483,37,1–0,1WLlidzki82Zabłoć6,68694,8–4,11,197,92,0–0,1WLlidzki83Żołudek9,20470,8–16,113,088,511,5––WLlidzki84Żyrmuny9,69595,8–1,22,997,90,2–1,4WLlidzki

Podział administracyjny na przestrzeni lat Skład powiatu lidzkiego według stanów z wybranych lat. +Gmina1890-01-011920-07-011926-02-011927-01-011929-06-011930-07-011932-01-01Aleksandrowolidzkilidzki–––––Białohruda––––––lidzkiBielicalidzkilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkiBieniakonielidzkilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkiDokudowolidzkilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkiDubiczelidzki––––––Dziembrów–lidzkilidzkilidzkiszczuczyński––EjszyszkilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkiHonczarylidzkilidzkilidzkilidzki–––IwieoszmiańskiwołożyńskilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkiKoniawalidzkilidzkilidzkiwileńsko-trockiwileńsko-trocki––Lacklidzki––––––Lebioda WielkalidzkilidzkilidzkilidzkiszczuczyńskiszczuczyńskiszczuczyńskiLidalidzkilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkiLipniszkioszmiańskiwołożyńskilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkiMackiszki––lidzkilidzki–––Możejków Wielkilidzki––––––Mytolidzkilidzkilidzkilidzki–––Nowy Dwór–lidzkilidzkilidzkiszczuczyńskiszczuczyńskiszczuczyńskiOrany––lidzkiwileńsko-trockiwileńsko-trockiwileńsko-trockiwileńsko-trockiOrlalidzkilidzkilidzkilidzkiszczuczyńskiszczuczyńskiszczuczyńskiOstrynalidzkilidzkilidzkilidzkiszczuczyńskiszczuczyńskiszczuczyńskiRaduńlidzkilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkiRóżankalidzkilidzkilidzkilidzkiszczuczyńskiszczuczyńskiszczuczyńskiSiedliszczeoszmiańskiwołożyńskilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkiSobakińcelidzkilidzkilidzkilidzkiszczuczyńskiszczuczyńskiszczuczyńskiSobotnikioszmiańskiwołożyńskilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkiSzczuczynlidzkilidzkilidzkilidzkiszczuczyńskiszczuczyńskiszczuczyńskiTarnowolidzkilidzkilidzkilidzkilidzkilidzki–WasiliszkilidzkilidzkilidzkilidzkiszczuczyńskiszczuczyńskiszczuczyńskiWawiórka––––lidzkilidzkilidzkiWerenowo––––lidzkilidzkilidzkiZabłoćlidzkilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkiŻołudeklidzkilidzkilidzkilidzkiszczuczyńskiszczuczyńskiszczuczyńskiŻyrmunylidzkilidzkilidzkilidzkilidzkilidzkilidzki

Gminy gmina AleksandrowoZniesiona 18 grudnia 1925 (M.P.1925.293.1238). gmina BiałohrudaUtworzona 11 grudnia 1931 (M.P.1931.285.378). gmina Bielica gmina Bieniakonie gmina Dokudowo gmina DubiczeZniesiona podczas I wojny światowej. gmina DziembrówUtworzona 17 maja 1920 (Dz.U.Z.C.Z.W. 1920 nr (2087/642) poz. 1288). 21 maja 1929 wyłączona do nowo utworzonego powiatu szczuczyńskiego (). gmina Ejszyszki gmina HonczaryZniesiona 11 kwietnia 1929 (). gmina IwiePrzyłączona 22 stycznia 1926 r. z powiatu wołożyńskiego (). gmina Koniawa1 lipca 1926 r. wyłączona z powiatu lidzkiego i przyłączona do powiatu wileńsko-trockiego województwa wileńskiego (). gmina LackZniesiona 17 maja 1920 (Dz.U.Z.C.Z.W. 1920 nr (2087/642) poz. 1288). gmina Lebioda Wielka21 maja 1929 wyłączona do nowo utworzonego powiatu szczuczyńskiego (). gmina Lida gmina Lipniszki gmina MackiszkiUtworzona 18 grudnia 1925 (M.P.1925.293.1238); Zniesiona 11 kwietnia 1929 (). gmina Możejków WielkiZniesiona ok. 1890. gmina MytoZniesiona 20 lipca 1927 (M.P.1927.171.439). gmina Nowy DwórUtworzona podczas I wojny światowej. 21 maja 1929 wyłączona do nowo utworzonego powiatu szczuczyńskiego (). gmina OranyUtworzona 1 lipca 1925 r. z części gminy Koniawa (); 1 lipca 1926 r. wyłączona z powiatu lidzkiego i przyłączona do powiatu wileńsko-trockiego województwa wileńskiego (). gmina Orla gmina Ostryna gmina Raduń gmina Różanka gmina Siedliszcze(Siedlisko) Przyłączona 22 stycznia 1926 r. z powiatu wołożyńskiego (); Zniesiona 11 kwietnia 1929 (). gmina Sobakińce gmina Subotniki gmina Szczuczyn gmina TarnowoZniesiona 11 grudnia 1931 (M.P.1931.285.378). gmina Wasiliszki gmina WawiórkaUtworzona 20 lipca 1926 (M.P.1927.171.439). gmina WerenowoUtworzona 11 kwietnia 1929 (). gmina Zabłoć gmina Żołudek gmina Żyrmuny

Miasta Lida Ejszyszki (1919-1926) Iwie (w 1926)

Starostowie Stanisław Zdanowicz (17 IV 1919 – 1927) Henryk Bogatkowski (1927 – 1933).. Henryk Bieńkiewicz (1934 – VII 1935) Józef Czuszkiewicz (VII 1935 – 1937) Tadeusz Miklaszewski (1937) Stanisław Gąssowski (1937 – IX 1939)

Zobacz też Podział administracyjny II Rzeczypospolitej województwo nowogródzkie (II Rzeczpospolita) Rejon lidzki

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Grzymała-Przybytko Antoni. Krótki przewodnik turystyczny po powiatach Lidzkim i Szczuczyńskim Lech Ciechanowicz – Przemysł lidzki w dwudziestoleciu międzywojennym Rouba Napoleon – Przewodnik po Litwie i Białejrusi, 1909, rozdz. Powiet Lidzki

Powiat lidzki (II Rzeczpospolita) Kategoria:Podział administracyjny województwa nowogródzkiego (II Rzeczpospolita) Kategoria:Powiaty II Rzeczypospolitej