Łaskun palmowy, łaskun mentawajski, łaskun muzang (Paradoxurus hermaphroditus) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny łaskunów (Paradoxurinae) w obrębie rodziny wiwerowatych (Viverridae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1777 roku niemiecki przyrodnik Peter Simon Pallas nadając mu nazwę Viverra hermaphrodita. Holotyp pochodził z Indii (choć nie jest to pewne). Podgatunek minor po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1903 roku brytyjski przyrodnik John Lewis James Bonhote nadając mu nazwę Paradoxurus minor. Holotyp pochodził z Kampong Jalor, w Lower Siam.
Niedawna analiza molekularna wykazała, że tradycyjnie rozpoznawany P. heimaphroditus reprezentuje trzy odrębne gatunki: P. hermaphroditus, P. musanga i P. philippinensis. Dane genetyczne wskazują również, że populacje na Sri Lance zostały introdukowane przez ludzi z obszaru południowych Indii. W południowej Azji może istnieć trzeci podgatunek. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają dwa podgatunki.
Etymologia Paradoxurus: paradoxos „niezwykły, nadzwyczajny”; ουρα oura „ogon”. hermaphroditus: w mitologii greckiej Hermafrodyta (gr. Ἑρμαφρoδιτος Hermaphroditos) był dwupłciowym bóstwem związanym z bliżej nieznanym obrzędem weselnym. minor: „mniejszy”, forma wyższa od parvus „mały”.
Zasięg występowania Łaskun palmowy występuje w południowej i południowo-wschodniej Azji zamieszkując w zależności od podgatunku: P. hermaphroditus hermaphroditus – Pakistan, Indie, Nepal, Bhutan, Bangladesz i południowo-zachodnia Chińska Republika Ludowa. Introdukowany w Japonii pod koniec XIX wieku i na Sri Lankę z obszaru południowych Indii. P. hermaphroditus minor – południowa Chińska Republika Ludowa (w tym Hajnan), Mjanma, północny Wietnam, północny Laos i północna Tajlandia.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 42–71 cm, długość ogona 33–66 cm, długość ucha 4,1–4,9 cm, długość tylnej stopy 7–9 cm; masa ciała 2–5 kg. Ubarwienie szare z ciemnymi plamami. Stopy ciemne do czarnych. Wzór zębowy: I C P M = 40.
Tryb życia Zasiedla tropikalne lasy. Często spotykany w pobliżu siedzib ludzkich. Gatunek nadrzewny, aktywny nocą. Prowadzi samotniczy tryb życia. Wykazuje zachowania terytorialne. Jest gatunkiem wszystkożernym. Żywi się głównie owocami, gryzoniami (głównie myszy i szczury) i innymi drobnymi kręgowcami, owadami, a także zielonymi częściami roślin.
Zagrożony wydziela cuchnącą substancję gruczołów przyodbytowych. Gruczoły te są dobrze rozwinięte u przedstawicieli obu płci.
Może rozmnażać się przez cały rok, jednak młode rodzą się zazwyczaj od października do grudnia. W miocie jest ich od 2 do 5.
Znaczenie dla człowieka Łaskun muzang często niszczy plantacje owocowe. Ziarna ze zjadanych przez niego owoców kawowca są po wydaleniu wykorzystywane do produkcji kawy kopi luwak, jednej z najdroższych kaw świata.
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Wiwerowate Kategoria:Ssaki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1777 roku Kategoria:Taksony opisane przez Petera Simona Pallasa