Alexandru Crișan (ur. 31 lipca 1962) – rumuński szachista, arcymistrz w latach 1993–2001 (tytuł został mu odebrany).
Kariera szachowa Jest jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci współczesnych szachów. Do początku lat 90. grał z siłą kandydata na mistrza (ranking w dniu 1 lipca 1991 r. – 2255)FIDE rating history :: Crisan, Alexandru, nie osiągając żadnych międzynarodowych sukcesów. Następnie w ciągu jednego roku rozegrał 56 partii, zdobywając niespotykanie wysoki przyrost rankingowy (ranking w dniu 1 lipca 1992 r. – 2480) i otrzymując tytuł mistrza międzynarodowego. W następnych 24 partiach zyskał kolejnych 50 punktów (ranking w dniu 1 stycznia 1994 r. – 2530), co zaowocowało otrzymaniem tytułu arcymistrza. Tak wysoki przyrost rankingowy jest zjawiskiem niespotykanym we współczesnych szachach, co wzbudziło podejrzenia o nieuczciwy sposób jego zdobycia, tym bardziej, że zapisy partii z tych turniejów są do dziś niedostępne w najważniejszych bazach szachowych ChessBase i ChessAssistant. Przez kolejne trzy lata Crișan nie rozegrał żadnej partii klasyfikowanej przez Międzynarodową Federację Szachową (FIDE), ale w drugiej połowie 1997 r. zagrał 50 partii, w których zdobył ponad 100 punktów i awansował na 34. miejsce na świecie (ranking w dniu 1 stycznia 1998 r. – 2635). Spowodowało to natychmiastową reakcję FIDE, która na kolejnej liście rankingowej anulowała te wyniki, przywracając jego ranking do poziomu 2530. Po odwołaniu się od tej decyzji i z powodu braku dowodów, federacja światowa zawiesiła swoją decyzję, nakazując Crișanowi rozegranie kilku turniejów, w których miał potwierdzić swój wysoki poziom. Już pierwszy z nich udowodnił, iż osiągnięte do tej pory rezultaty nie były efektem posiadanych umiejętności – w 2001 r. Crișan wystąpił w Portorožu w memoriale Milana Vidmara, uzyskując zaledwie ½ pkt w 9 partiach i tracąc 47 punktów rankingowychMilan Vidmar memorial 2001. Po tym turnieju zagrał w dwóch kolejnych arcymistrzowskich turniejach (obu dwukołowych), osiągając całkowicie odmienne wyniki: w Tekiji zdecydowanie zwyciężył (w zaledwie trzyosobowym gronie, z wynikiem 3½ w 4 partiach), natomiast w Kładowie podzielił I miejsce, wspólnie z Robertem Ruckiem (turniej sześcioosobowy, z wynikiem 7 pkt w 10 partiach). Rezultaty z tych dwóch turniejów zorganizowanych na terenie Jugosławii oraz poziom rozegranych przez Rumuna partii ponownie wzbudziły kontrowersje w FIDE, co spowodowało podjęcie decyzji o ich niezaliczeniu do obliczeń rankingowych. Co więcej, na Kongresie FIDE postanowiono odebrać mu oba międzynarodowe tytuły szachowe, co ostatecznie nastąpiło 8 września 2001. Dodatkowo jego ranking został obniżony z poziomu 2635 do 2132 punktów rankingowychRating Progress Chart: Crisan, Alexandru.
Od 2002 r. Alexandru Crișan nie uczestniczy w turniejach klasyfikowanych do rankingu międzynarodowegoCrisan, Alexandru: Progress, przez pewien czas pełnił natomiast funkcję prezesa Rumuńskiej Federacji Szachowej2003 1st FIDE Presidential Board Communique and Approved titles.
Przypisy
Bibliografia
Komentarz Marka Crowthera na stronie The Week in Chess
ChessBase Megabase 2007
Linki zewnętrzne
Kategoria:Rumuńscy szachiści Kategoria:Urodzeni w 1962